Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

Durante o século XX avanza a recuperación cultural iniciada no XIX e o galego comeza a usarse en ámbitos dos que desaparecera ou nunca estivera presente (narrativa, ensaio, discurso político, correspondencia privada...) ata chegar ao recoñecemento oficial na democracia, pero á vez descende preocupantemente o seu uso como medio de comunicación social. Se nos centramos no primeiro terzo deste século, hai que destacar a creación das Irmandades da Fala no ano 1916, ligadas ao nacemento do nacionalismo, e que teñen como finalidade a utilización exclusiva do galego en todo tipo de actos e escritos, así como impulsar a narrativa (sobre todo breve) e o teatro. A Xeración Nós estende o uso do galego a todos os xéneros literarios e será...

Que son as Festas Minervais?

As Festas Minervais teñen a súa orixe en Roma e son concursos poéticos onde se lles daba unha coroa de loureiro aos vencedores. Estas festas viñan celebrándose na Universidade de Santiago desde 1535. Consistían en diversos actos académicos e literarios en honra ao arcebispo Alonso de Fonseca, fundador do colexio do mesmo nome. Os organizadores do certame en 1697 acordaron editar os poemas do concurso daquel ano e, grazas a iso, conservamos hoxe nove composicións. Os romances non teñen un excesivo valor poético. Estas festas recupéranse máis adiante no século XX en Santiago, na década dos 50. Autores como Méndez Ferrín, Uxío Novoneyra ou Manuel María, entre outros, pertencen á xeración Alexandrina...

As funcións da lingua, conflito e diglosia. Estereotipos e prexuízos lingüísticos

Función de identidade: articulación do pensamento no individuo

Función familiar: relacionarse con membros dunha familia

Función laboral: comunicación no mundo do traballo

Función local: posibilita os contactos entre individuos do mesmo contorno

Función institucional: comunicacións entre cidadáns e institucións

Función cultural: serve como medio para expresar os saberes da cultura en xeral

Función internacional: relacionar individuos de distintas nacionalidades

Diglosia e conflito lingüístico

Diglosia: uso regulado de dúas linguas no seo dunha comunidade. Tipos:

D. funcional: cando unha das linguas serve para funcións distintas

D. abstracción: cando o...

Conflito Lingüístico en Galiza

En xeral, enténdese por conflito lingüístico a disputa entre dúas linguas por desempeñar todas as funcións posibles nun mesmo territorio. Este é unha situación provocada polo contacto de linguas nun mesmo espazo xeográfico. Para analizar o conflito entre dúas linguas, temos que reflexionar antes sobre os motivos históricos de que nese territorio existan dúas ou máis linguas.

Causas do Conflito Lingüístico

As causas máis comúns de que nun territorio coexistan varias linguas son tres:

• Os procesos de expansión e de unificación política.
• A presión cultural e económica.
• Os movementos migratorios.

Destas tres causas, a máis importante e frecuente é a primeira. Moi a miúdo, os procesos de expansión...

Literatura Galega (1936-1976): O Exilio

Por mor da represión iniciada no 36, o centro de actividade literaria galega trasladouse a México e Bos Aires. Nesta última cidade, os exiliados entraron en contacto cos que emigraran antes da sublevación militar e comezaron a impulsar revistas e libros para establecer a continuidade dunha cultura ameazada.

Contexto e figuras principais

Castelao converteuse en guieiro da liberdade de Galicia. Deste período son as súas obras Os vellos non deben de namorarse e Sempre en Galicia.

A Poesía

Emilio Pita

A súa primeira publicación no exilio foi o poemario Jacobusland, que pon de relevo a traxedia da Guerra Civil en Galicia. Tamén publicou:

• Cantigas de nenas
• O ronsel verdegal

Na súa poesía alíanse a musicalidade...

Normativización: a construción da variedade estándar

O proceso de normativización

O proceso de normativización dunha lingua está estreitamente relacionado co da súa normalización, de xeito que ambos se implican mutuamente, englobándose baixo a denominación común de planificación lingüística. Para que estes obxectivos se acaden resulta imprescindible intervir tamén na estrutura interna da lingua. Trátase de intervir sobre a súa situación social.

A normativización é un proceso longo e laborioso, no que xorden polémicas. Os primeiros pasos son a fixación dunha ortografía, a escolla dunha variedade estándar e a elaboración de dicionarios e gramáticas. No caso do galego, comezan a aparecer no 1860. Pero ata o século XX non...

A Nova Narrativa Galega

Nos primeiros anos 50 do século XX prodúcese unha importante renovación na nosa narrativa debido á incorporación dun grupo de escritores moi novos que pretenden superar os modelos existentes ata ese momento e introducir novos temas e técnicas propias dos máis innovadores.

Os autores que a compoñen participan dalgunhas características comúns e propóñense uns mesmos obxectivos:

• Renovación da narrativa galega: tentan superar os modelos establecidos pola Xeración Nós e por individualidades como Cunqueiro e Blanco Amor.
• Mantemento dunha actividade cultural e política galeguistas: participan en actividades culturais comúns, difunden o seu pensamento de carácter existencialista e marxista, e participan decisivamente

O Inicio da Historia

A Orfandade e as Novas Vidas

Co paso do tempo, Coitán e Inés morren cando os nenos teñen a idade de 12 anos. Salvio, padriño de Hermelio, decide adoptar ao seu afillado e levalo para Madrid, mentres que Maxina queda ao cargo do Marqués de Tria-Castela, amigo íntimo de Salvio. Maxina e Hermelio xa tiñan conciencia de que eles dous non eran exactamente irmáns, e os dous pequenos vanse para Madrid, cada un co seu respectivo pai adoptivo.

Desenvolvemento: Segredos e Revelacións

O Pasado do Marqués e a Peregrinación

O tempo pasa e ao Marqués de Tria-Castela mórrelle un fillo domiciliado en París. Este sofre graves depresións e decátase de que o seu fillo violara nunha festa de carautas a unha moza relacionada cos...

Personaxes da historia

Maxina

Protagonista da historia. Filla de Otilia, nada froito dunha violación nunha festa de máscaras. Criada por Inés e posteriormente polo Marqués de Tria-Castela. Finalmente, casa con Hermelio.

Otilia

Nai de Maxina. Pertence a unha familia nobre e acomodada. Nova, guapa e esvelta. Queda embarazada tras ser violada nunha festa de máscaras.

Inés

Muller de mediana idade que cría a Maxina. Casada con Coitán e nai de Hermelio. De orixe humilde, traballa como costureira.

Coitán

Marido de Inés. Home bondadoso que acolle a Otilia cando está a piques de parir. Carpinteiro de profesión.

Fara

Criada da familia de Otilia. Actúa como intermediaria entre a familia Sancti-Petri e Inés, entregando cartos e agasallos para a crianza...

A literatura galega no exilio: poesía, prosa, teatro

A raíz da ditadura franquista, a loita pola recuperación cultural e política de Galicia queda confinada ao mundo da diáspora; Bos Aires convértese nos anos 40 na capital cultural de Galicia.

Poesía galega no exilio

Luis Seoane (1910-1979)

• Fardel do ensilado
• Na bretema de Santiago
• As cicatrices
• A maior abondamento

Lorenzo Varela (1917-1978)

• Catro poemas para catro gravados

Emilio Pita (1909-1981)

• Jacobusland
• Cantigas de nenos
• Serán
• Polos camiños do pobo

Narrativa do exilio

Ramón de Valenzuela (1914-1980)

• Non agardei por ninguén
• Era tempo de apandar

Silvio Santiago (1903-1974)

• Vilardevós
• O silencio redimido

Teatro no exilio

Castelao

• Os vellos non deben namorarse

Luis Seoane (1910)

• O irlandés astrólogo
• Esquemade