Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

A Nova Narrativa Galega: Características e Autores

Nas décadas de 1960 e 1970, xorde en Galicia un novo xeito de narrar. Os autores deste movemento, coñecido como Nova Narrativa Galega (NNG), asimilan técnicas renovadoras da narrativa universal, inspirándose en autores como Woolf, Kafka e o Nouveau Roman francés.

Características da Nova Narrativa Galega

• Reflexo da sociedade franquista: As obras reflicten a alienación e inseguridade da ditadura.
• Complexidade e profundidade: Non buscan só entreter, senón crear obras de lectura complexa, con contidos filosóficos e afondando no ser humano.
• Renovación formal:
  • Desaparición do narrador tradicional omnisciente.
  • Protagonistas problemáticos e antiheroicos.
  • Tempo subxectivo, con prolepses e analepses.

Tema 3. SOCIOLINGÜÍSTICA.

Nun principio, todas as linguas derivadas do latín tiveron unha realización meramente oral e só se utilizaban entre falantes que compartían un mesmo espazo físico. Durante os séculos XVI e XVII, o galego quedou á marxe do proceso de normativización porque o seu uso quedou reducido só á oralidade e desapareceu por completo da escrita. Cando o galego comezou a recuperarse como lingua de cultura, comezou a realizarse o seu estándar.

A elaboración dun estándar para o galego pasou por diferentes etapas:

• Galego popular: emprégano os autores do Rexurdimento e contén moitos castelanismos.
• Galego enxebrista: é utilizado polas Irmandades da Fala e o Grupo Nós.
• Galego proestándar: caracterízase por ter unha norma

Pronomes persoais átonos: colocación

Posicións dos pronomes átonos

• En oracións negativas ou introducidas por adverbios, pronomes ou conxuncións con este valor.
• Con pronomes interrogativos ou exclamativos.
• En oracións desiderativas e subordinadas.
• Con algúns pronomes indefinidos "cada", "certo".
• Cando se tematiza unha unidade que normalmente non introduce a oración ou se lle dá énfase ao suxeito.
• Con infinitivos e xerundios, o xeral é a énclise.
• Con perífrases verbais que teñen infinitivo ou xerundio como segundo elemento, o pronome sitúase despois do auxiliar.

O texto dialogado

É o modo de relación social espontáneo máis común. Consiste na creación dun texto por medio de dous ou máis interlocutores.

Características lingüísticas

O Romanticismo susténtase nos sentimentos e nas emocións.

Individualismo e subxectivismo

Por riba de calquera outra realidade está o 'eu', a propia personalidade do individuo; choca coa realidade, polo que conduce á insatisfacción, á protesta, á soidade.

Procura da liberdade

Oposición a toda norma, especialmente ás regras neoclásicas; a imaxinación é o valor supremo, o mesmo que o xenio individual e a inspiración de cada autor.

Os temas fundamentais

• Os sentimentos: os que abrollan da insatisfacción: o amor imposible, a tristura, a soidade, a melancolía, a procura da felicidade inalcanzable.
• O soño: relacionado coa imaxinación, o nocturno e a imaxe onírica.
• Mundos lonxanos, descoñecidos ou misteriosos e exóticos: debido á insatisfacción

A Nova Narrativa Galega

Escribe cunha prosa áxil e a lingua é a propia das zonas de Lugo onde transcorren as historias. Utiliza un galego vivo, cheo de vulgarismos, castelanismos, etc.

Xosé Neira Vilas, estuda Comercio e marcha emigrado a Buenos Aires. Participa nas “Mocidades Galeguistas” e funda a editorial Follas Novas coa súa muller. Transládanse a Cuba e anos despois volve a Galicia. A aportación do autor á literatura galega foron libros e novelas que poden dividirse en historias que transcorren en Galicia ou en América, ou en historias nas que o protagonista é infantil ou adulto. As súas obras caracterízanse pola presenza do mundo rural galego de posguerra e a opresión. Trata temas como a emigración, a explotación, a incomprensión…...

A Nova Narrativa Galega: Características, Autores e Obras Representativas

Na década dos 50 comeza a recuperación da literatura galega. Xorde un grupo de mozos que incorporan á narrativa galega novas técnicas relatoras, igual que fixera o Grupo Nós. Son os integrantes da Nova Narrativa Galega. Nela, procúrase elaborar unha novela sen tema, non hai heroe, nin historia nin anécdota. Características:

• Desaparición da trama argumental, mestura do mundo real-ficticio e o onírico.
• Ruptura da liña na narración, úsanse técnicas de montaxe cinematográfica para alterar a orde dos acontecementos.
• Perda da unidade do suxeito narrativo, emprego do monólogo interior e técnica epistolar, espazos urbanos.
• Concepción obxectalista evitando o concepto

Nova Narrativa Galega (NNG)

Na década dos 50, cando se inicia a recuperación da literatura galega, xorde un grupo de mozos que incorpora á nosa narrativa novos motivos e novas técnicas relatoras. Do mesmo xeito que os homes do grupo Nós supuxeran un achegamento ás novas tendencias culturais de Occidente, son os integrantes da Nova Narrativa Galega. Non se pode falar en sentido estrito dunha escola ou grupo homoxéneo, mais úneos a súa formación universitaria, con claras inquietudes galeguistas, viaxeiros por Europa e coñecedores da literatura europea e americana. No plano literario, a súa intención innovadora e o desexo de ruptura formal coa tradición narrativa. Aínda que o nome é un calco de Nouveau Roman –movemento contemporáneo...

Funcións Sociais da Lingua

A función básica da lingua é ser o vehículo de comunicación entre os membros dunha sociedade. Existen máis funcións:

• Función de identidade: É aquela que realiza a lingua en cada individuo.
• Familiar: É a que desempeña dentro da familia.
• Laboral: É a que se desenvolve no mundo do traballo.
• Local, institucional, cultural, internacional.

O Conflito Lingüístico

É a tensión que se produce entre dúas linguas no interior dun territorio. Unha situación de conflito ten dúas saídas antagónicas:

1. A Substitución Lingüística

   Este proceso ten tres fases:

   1. Implantación dunha lingua foránea nun territorio con lingua propia.
   2. Bilingüismo social ou uso diglósico da lingua propia e foránea, tendo esta segunda os usos

A Poesía Galega no Exilio

A poesía galega no exilio reflicte a traxedia da Guerra Civil e as súas consecuencias, abordando temas como a saudade, a ausencia da terra e a denuncia social.

Emilio Pita (1909-1981)

Colaborador de prensa, organizador de conferencias e diversas actividades literarias. A súa primeira publicación no exilio foi o poemario Jacobusland (1942), ilustrado por Castelao, un libro que pon de relevo a traxedia da Guerra Civil en Galicia. Máis tarde publicaríanse Cantigas de nenos (1944) e O ronsel verdegal (1964). Pode considerarse un antecedente da poesía comprometida.

Luís Seoane (Bos Aires 1910-A Coruña 1979)

Pintor, gravador, ilustrador, muralista, ensaísta, escritor, xornalista e avogado. Seoane estivo exiliado en...

As Vangardas Literarias do Século XX

As vangardas rompen drasticamente coa tradición para percorreren camiños enteiramente novos. Reciben este nome os movementos estéticos que, no primeiro terzo do século XX, intentaron abrir novas vías á arte e á literatura, á marxe da tradición. Todos eles afirman que a beleza non pode percibirse a través da realidade e das emocións, senón da intelixencia, polo que se afastan da natureza e do ser humano.

Entre eses movementos de vangarda (ou vangardismos) podemos salientar os seguintes:

• Futurismo: A Exaltación da Modernidade

  É unha vangarda que nace en Italia con Marinetti (1876-1944) e que acabou simpatizando co fascismo. Este movemento realza o progreso e eleva a símbolos da civilización a