Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

Nos primeiros anos trinta foi cando comezou o seu labor literario, plasmado en tres importantes libros de poesía: Mar ao norte (1932), Poemas do si e non (1933) e Cantiga nova que se chama riveira (1933)

Os mundos narrativos de Cunqueiro

Nas súas obras atópase unha orixinal mestura de realidade e fantasía. Utiliza técnicas propias da narración realista, cunha presenza importante de recursos da tradición oral popular.

A obra poética e teatral de Cunqueiro

Despois da guerra publicou “Dona do corpo delgado”. O seu mellor libro “Herba aquí ou acolá” aborda temas esenciais como o paso do tempo ou a presenza da morte. Tamén escribiu obras teatrais.

A obra narrativa de Fole

Publicou 4 volumes de contos moi coñecidos. Os da 1ª etapa:...

O Galego: Lingua en Vías de Normalización

Naquelas comunidades nas que conviven dúas linguas, estas representan a xerarquía social existente na mesma: haberá unha (dominante) que ocupe progresivamente os ámbitos da outra (dominada ou recesiva), de xeito que esta será substituída e irá perdendo usos. Esta última recibe tamén o nome de lingua minorizada (que non se debe confundir con minoritaria, referente ao número de falantes), e pasa a ser unicamente empregada nos ámbitos socioculturais baixos, sendo desprezada nos altos.

Na práctica totalidade dos Estados europeos (maioritariamente plurilingües), a situación de diglosia está á orde do día, polo que hai un gran número de comunidades que contan con linguas minorizadas. En...

A poesía entre 1936 e 1975

A guerra civil e a ditadura posterior supuxo para Galicia a perda do seu recoñecemento como nacionalidade diferenciada dentro do Estado español. A negación da súa identidade e diferenciación levouse a cabo mediante a imposición dunha cultura e dun idioma uniformador e a persecución de todo síntoma de discrepancia. A vitoria franquista supuxo tamén a represión do esquerdismo, galeguismo e da literatura en galego.

Mentres algún autores seguiron publicando dende o exilio (Seoane / Lorenzo Varela) impulsando a conciencia galeguista e a difusión da cultura galega a través de conferencias, revistas e emisións radiofónicas, en Galicia vivíanse os horrores da posguerra. A pesar da represión, nos 40 sucedéronse...

Conflito Lingüístico e Normalización do Galego

A función esencial dunha lingua é a de poder servir como medio de comunicación entre os membros dunha comunidade e pode concretarse noutras máis específicas: función comunicativa, de identidade, familiar, laboral, local, institucional, cultural e internacional.

A convivencia entre dúas linguas é a situación máis habitual, pero o normal é que estas dúas linguas non convivan pacificamente:

Nuns casos, o poder político e económico impón a súa lingua oficial provocando a desaparición da lingua autóctona. É o que coñecemos como substitución lingüística. Noutros casos, as dúas linguas conviven, aínda que con usos distintos: unha convértese en hexemónica (tamén chamada lingua

A Prosa no Primeiro Terzo do Século XX

A prosa deu un verdadeiro salto con respecto ao século anterior. Nesa época, a prosa era escasa e de baixa calidade, xa que estaba en proceso de renacemento. Neste primeiro terzo do século XX, a prosa será máis abundante e de mellor calidade, polo que o salto foi tanto cualitativo como cuantitativo.

Modernización e Expansión

A nivel cualitativo, modernizouse e superouse o costumismo decimónico. A nivel cuantitativo, institucións como as Irmandades da Fala, o Seminario de Estudos Galegos, o Partido Galeguista, a revista Nós e a Real Academia Galega permitírono.

O Grupo Nós

A revista Nós dá nome ao Grupo Nós, unha asociación de intelectuais ourensáns de orixe humilde. Tiveron unha evolución...

A poesía galega entre 1936 e 1976: Xeración do 36, Promoción de Enlace e Xeración das Festas Minervais

Luís Pimentel

Aínda que pola súa xeración podería ser un poeta da Xeración do 25, Luís Pimentel publicou os seus libros na posguerra: Triscos (1950) e, xa postumamente, Sombra do aire na herba.

A Xeración de 1936

Constituída por autores nados entre 1900 e 1920, formados no marco da II República, continuadores dos escritores anteriores e que xa publicaran algo antes da Guerra. Destacan:

• O clasicismo de Ricardo Carballo Calero e Aquilino Iglesia Alvariño.
• O neotrobadorismo de Xosé María Álvarez Blázquez e Álvaro Cunqueiro.
• O intimismo radical de María Mariño.
• O paisaxismo, moitas veces social ou existencial, de Aquilino Iglesia

Poesía lírica

Poesía narrativa

Cabanillas: Influencias na poesía galega

A poesía das figuras do Rexurdimento, a corrente modernista de ámbito iberoamericano e os poetas románticos europeos.

Obra

No desterro, Vento mareiro, Da terra asoballada, A rosa de cen follas, Da miña zanfona.

(Intimismo, costumismo, versos de alleas terras e de tempos idos).

(Poesía lírica).

O Benito San Amaro, Na noite estrelecida, Camiños no tempo, Samos.

(Relatos épicos, didácticos, cunha carga de forte lirismo).

(Poesía narrativa).

Poesía lírica: 4 orientacións

A reivindicación cívica: O antecedente da súa poesía é a de Curros, concordan as composicións cívicas ideoloxicamente co agrarismo da época.

O intimismo: Liña herdada de románticos como Bécquer, aflora sensibilidade amorosa,...

Morto Franco (1975) e instaurada, despois da transición política, unha democracia parlamentaria (Constitución de 1978), Galicia dótase dun Estatuto de Autonomía (1981) e de institucións propias como a Xunta de Galicia e o Parlamento. A situación do idioma vai estar, a partir de aí, definida polo marco xurídico-legal que emana da Constitución, do Estatuto e das leis do Parlamento de Galicia.

O galego incorpórase ás máis variadas funcións: xornais e revistas (divulgativas, científicas ou culturais), ao ensino, á radio e televisión, ao libro didáctico (filosofía, matemáticas, xeografía…); é empregado na Universidade, na Administración, na Igrexa, na publicidade… Mais a pesar desta presenza semella que aínda se está...

Contexto:

O franquismo desprezou a cultura e exerceu a censura e intentou a eliminación sistemática das linguas e das manifestacións culturais que non encaixaban no seu modelo unitarista. O resultado da Guerra Civil española provocou un colapso no sistema literario galego que tivo como consecuencia un silencio praticamente absoluto durante tres lustros (1936-1950).

A partir de finais dos anos 40, produciuse un lento e traballoso proceso de restauración. Xurdiron as revistas poéticas bilingües, promovidas por membros da chamada Promoción de Enlace.

A colección Benito Soto representou a primeira tentativa de recuperación editorial da poesía galega interior.

En 1950 nace a decisiva Editorial Galaxia, impulsada por antigos membros do Partido...