Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

O Traballo Cultural do Exilio Galego

Entre os exiliados, figuras como Luis Seoane, Eduardo Blanco Amor, Emilio Pita, etcétera, puxeron en marcha diversas iniciativas para manter viva a cultura galega:

• Edición de revistas culturais e literarias.
• Creación de canles para a publicación de libros galegos.
• Consolidación dun teatro galego, coa fundación do Teatro Popular Galego.
• Creación de textos orixinais por parte de autores como Eduardo Blanco Amor e Rafael Dieste.

Realizouse un extenso labor de divulgación da cultura galega entre a colectividade emigrante. En México, houbo outro foco importante de vida cultural no exilio. Alí creáronse revistas como Saudade, Loita e Vieiros, dirixidas por Luis Soto. Tamén en Londres, creouse un programa...

Poesía Galega 1936-1976: Xeracións e Tendencias

Debido ao franquismo, paralizouse a produción literaria na inmediata posguerra. A primeira obra con certa identidade será Cómaros verdes de Aquilino Iglesia Alvariño. Isto obrigou ao galego a vivir un exilio editorial en América e provocou a aparición da Xeración do 36 (1910-1920), a Promoción de Enlace (1920-1930) e a Xeración das Festas Minervais (1930-1940).

Tendencias Poéticas

• Neotrobadorismo: Representado por Álvaro Cunqueiro con Cantiga nova que se chama riveira.
• Hilozoísmo: Na liña de Amado Carballo.
• Intimismo existencial: Exemplificado por Aquilino Iglesia con Lanza de soledá.
• Paisaxismo renovador: Destaca Manuel María con Terra Chá.
• Nos anos 60 aparece o socialrealismo, iniciado

A Prosa de Fins do Século XX e Comezos do XXI. Temas e Autores dos 80 e dos 90

1. Prosistas e Tendencias Actuais Máis Relevantes

A narrativa en lingua galega, ó igual que outras manifestacións artísticas, non puido permanecer allea ás moitas mudanzas que se produciron a mediados dos anos 70. Neste período xurdiu unha verdadeira eclosión da narrativa. Características:

• A constatación da narrativa como a modalidade capaz de retratar a sociedade.
• Predominio do relato breve.
• Procura da “profesionalidade” literaria por parte dos autores.
• Conciencia da existencia dun mercado.
• Aparición dunha crítica con pretensións de “profesionalidade”.
• Gran pluralidade de estilos e temáticas.
• Definitiva incorporación da narrativa galega ás modas universais.

O período chamado "Séculos Escuros" abrangue dende o século XVI ata o XVIII.

Xa no século XVI, o galego perde protagonismo na lingua escrita e pasa a ser unha lingua rexeitada e desprezada, o que se traduce nun menor uso, en beneficio do portugués, que pasa a ser a lingua empregada como lingua de Estado na gramática.

A chegada do castelán a Galicia (Século XVIII)

No século XVIII, coa chegada dunha clase burguesa foránea, prodúcese tamén a introdución da lingua castelá en Galicia. Unha porcentaxe elevada da poboación galega fala o galego, predominante tamén nos ambientes rurais. A isto hai que engadirlle a escasa escolarización e o alto grao de analfabetismo. Dada esta situación, pode apreciarse unha clara diferenciación en dous...

O galego de 1936 a 1975: características lingüísticas fundamentais

A partir do ano 1939, finalizada a guerra civil, iníciase en Galicia, unha vez máis un período de interrupción nas actividades culturais e lingüísticas propias. A nova orde imposta caracterízase pola represión de todo aquilo que supoña un feito diferencial tanto a nivel político, como cultural ou lingüístico. Galicia sumérxese nun silencio profundo e o galego convértese nuna lingua clandestina e pouco a pouco vai ir perdendo prestixio social e, por suposto, ámbitos de uso que non sexan os exclusivamente familiares.

Entre 1946 e 1950, anos da máis dura e pechada etapa do franquismo, apenas se publican libros en galego. Sen editoriais, mortos, silenciados ou exiliados...

TEMA III: LINGUAS MINORIZADAS E LINGUAS MINORITARIAS. O GALEGO: LINGUA EN VÍAS DE NORMALIZACIÓN

A Poesía Galega Contemporánea (Finais do S. XX e S. XXI)

O derradeiro terzo do século XX trouxo consigo profundas renovacións no panorama poético galego. Destacan a eclosión da escrita feminina (e feminista) e a convivencia de varias promocións de autores en plena actividade creadora.

Nesta etapa salientan tres grandes grupos ou tendencias:

• Os Novísimos (poesía social-realista).
• A Reacción Anticompromiso (finais dos 70).
• A Xeración dos 80 e a Xeración dos 90.

Os Novísimos: Compromiso e Loita Antifranquista

Os Novísimos, coa súa lírica social-realista, participaron intensamente na loita antifranquista. Están fortemente influenciados por Celso Emilio Ferreiro e Manuel María.

Caracterízanse polo seu forte compromiso político e por...

Escolle o incorrecto (1)

• campesino
• o epígrafe
• ladrona

Bota ao intruso (1)

• oasis
• cancelo/cancela
• carto
• corzo

Escolle o incorrecto (2) (xénero)

• a ubre
• a paspallás (o paspallás)
• a xene (o xene)
• o pagode

Bota ao intruso (2)

• caxato/caxata
• auga
• prato/prata
• caldeira

Sinala a opción incorrecta (1)

• lacazán
• marrana
• vana
• o legume
• nugallana

Sinala a opción incorrecta (2)

• papesa
• a patrona
• cristaliño
• a ouriza
• decá

Sinala a opción incorrecta (3)

• a costume (o costume)
• a sinal (o sinal)
• o color (a cor)
• o viaxe (a viaxe)
• a culler (o culler)

Sinala a opción incorrecta (4)

• a patrona
• o síndrome
• o tonelaxe

Escolle o correcto (1)

• urbana
• o dote
• a cal
• a bile

Monosílabos en -L forman o plural...

engadindo -es mesmo no caso de formaren parte.

Sinala a opción correcta (1)

• réptiles
• vales
• xardíns
• aerosois
• flores

O

O teatro galego entre 1936 e 1976:

A Xeración dos 50 e o Grupo de Ribadavia

A Guerra Civil e a posterior ditadura militar supuxeron o traslado da produción teatral ao exilio. Así, en Bos Aires vaise representar Os vellos non deben de namorarse, de Castelao, e vaise desenvolver un programa estable de representacións teatrais da man de Varela Buxán, gran promotor do teatro no exilio, que foi actor, director teatral, creador de compañías e autor das obras O ferreiro de Santán e A taberna do demo, de temática rural, popular e cómica, que pretenden evocar no público a lembranza da súa terra. A partir da posguerra, en Galicia podemos establecer dúas xeracións que conviven cos autores anteriores ao 36: a Xeración dos 50 e a xeración...