Prosa Galega no Primeiro Terzo do Século XX: Irmandades, Grupo Nós e Castelao

A Prosa no Primeiro Terzo do Século XX

A prosa deu un verdadeiro salto con respecto ao século anterior. Nesa época, a prosa era escasa e de baixa calidade, xa que estaba en proceso de renacemento. Neste primeiro terzo do século XX, a prosa será máis abundante e de mellor calidade, polo que o salto foi tanto cualitativo como cuantitativo.

Modernización e Expansión

A nivel cualitativo, modernizouse e superouse o costumismo decimónico. A nivel cuantitativo, institucións como as Irmandades da Fala, o Seminario de Estudos Galegos, o Partido Galeguista, a revista Nós e a Real Academia Galega permitírono.

O Grupo Nós

A revista Nós dá nome ao Grupo Nós, unha asociación de intelectuais ourensáns de orixe humilde. Tiveron unha evolución peculiar cara ao galeguismo, pasando do exotismo e esteticismo ao compromiso. A súa ideoloxía era tradicionalista, conservadora, antiburguesa e antimaterialista. Os seus membros máis destacados foron: Risco e Otero Pedrayo.

Vicente Risco

Risco escribiu narrativa como O porco de pé, unha crítica do materialismo burgués que podería ser considerada unha sátira. En canto a ensaios, destacan Nós, os inadaptados e Teoría do nacionalismo galego.

Ramón Otero Pedrayo

De Otero Pedrayo sobresaen obras narrativas como Os camiños da vida, unha obra realista que trata o paso do Antigo Réxime ao liberalismo desde unha perspectiva nostálxica.

Castelao: Compromiso e Singularidade

Castelao é unha das figuras máis importantes da historia de Galicia. Foi escritor, pintor, debuxante e político. Nas súas obras apréciase un compromiso total con Galicia, a diferenza do grupo ourensán, e coas clases sociais máis desfavorecidas.

Características da Prosa de Castelao

As características máis xerais da prosa literaria de Castelao son a temática popular, o humanismo e a forma breve e sintética. Esta última é evidente en obras como Cousas.

Obras Destacadas de Castelao

• Narrativa: Un ollo de vidro, Cousas (microrrelatos con ilustracións), Retrincos (contos), Os dous de sempre (novela longa).
• Ensaio: Sempre en Galiza, obra fundamental na historia do pensamento galego. Castelao mostra o seu compromiso coa política, co nacionalismo e o seu antiimperialismo, denunciando a marxinación de Galicia e as inxustizas ás que estaba sometida.