Nova Narrativa Galega e Teatro Galego (1936-1976): Autores e Obras

A Nova Narrativa Galega: Características e Autores

Nas décadas de 1960 e 1970, xorde en Galicia un novo xeito de narrar. Os autores deste movemento, coñecido como Nova Narrativa Galega (NNG), asimilan técnicas renovadoras da narrativa universal, inspirándose en autores como Woolf, Kafka e o Nouveau Roman francés.

Características da Nova Narrativa Galega

• Reflexo da sociedade franquista: As obras reflicten a alienación e inseguridade da ditadura.
• Complexidade e profundidade: Non buscan só entreter, senón crear obras de lectura complexa, con contidos filosóficos e afondando no ser humano.
• Renovación formal:
  • Desaparición do narrador tradicional omnisciente.
  • Protagonistas problemáticos e antiheroicos.
  • Tempo subxectivo, con prolepses e analepses.
  • Espazo impreciso e, a miúdo, opresivo.
• Enfoque múltiple: varios personaxes ofrecen diferentes perspectivas.

Autores e Obras Representativas

Considérase que Nasce un árbore (1954), de Rodríguez Mourullo, marca o inicio do movemento. O final da NNG é máis discutido: algúns sitúano en 1969 (Cambio en tres, de Carlos Casares) e outros en 1980 (Cara a Times Square, de Camilo Gonsar). Outros autores destacados son:

• María Xosé Queizán
• Xosé Luís Méndez Ferrín
• Xohán Casal

O Teatro Galego entre 1936 e 1976

A Guerra Civil provocou un silencio literario en Galicia, tamén no teatro. As representacións limitábanse, en ocasións, aos Coros Populares.

A Recuperación do Teatro

A editorial Galaxia, coa revista Grial e a colección Illa Nova, impulsou a recuperación do teatro galego. Dous fitos importantes foron a publicación de Vieiro Choído, de Xosé L. Franco Grande, e a estrea de O incerto señor Don Hamlet, príncipe de Dinamarca, de Álvaro Cunqueiro.

Autores Destacados

• Álvaro Cunqueiro: Figura clave do teatro independente.
• Blanco Amor: Iniciou a súa obra teatral en Bos Aires e continuou en Galicia (Farsa para títeres).
• Carballo Calero: Teatro con raíces na tradición galega (Farsa das zocas) e influencias europeas (O auto do prisioneiro).

A Xeración dos 50

Autores máis novos, cunha fonda preocupación social, usan o teatro como instrumento de crítica da realidade. Destacan:

• Daniel Cortezón (Pedro Madruga)
• Xohana Torres (Á outra banda do Iberr)
• Mª Xosé Queizán (A forza do sangue)
• Bernardino Graña (Os burros que comen ouro (nunca cabalos serán))

O Teatro Independente e o Grupo Abrente

Nos anos 60, o Teatro Independente experimenta un gran desenvolvemento. O primeiro grupo foi O Facho. A Mostra de Teatro de Ribadavia, a pesar da censura, foi clave para dar a coñecer novos autores, coñecidos como Grupo Abrente:

• Manuel Lourenzo: Moi prolífico (Electra, Xoana, Veladas Indecentes).
• Roberto Vidal Bolaño: Incorpora personaxes da dramaturxia popular (Ledaíñas pola morte de Meco, Saxo tenor, Actas escuras).
• Euloxio Ruibal: Combina vangarda e tradición (Zardigot).