Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Filosofía e ética de Bacharelato

Epistemoloxía: A Natureza do Coñecemento

Filosofía e ética3,97 KB

Epistemoloxía: O Estudo do Coñecemento

A epistemoloxía é a disciplina filosófica que estuda o coñecemento. O coñecemento é un proceso no cal un suxeito capta un obxecto da realidade. A partir dos datos procedentes dos sentidos, prodúcese unha imaxe ou representación do mundo real.

A Sensación

As sensacións son o conxunto de datos procedentes do mundo captados por un ser vivo mediante receptores ou sentidos. Os sentidos teñen limiares, é dicir, só hai sensación cando o estímulo se produce dentro dunha marxe de intensidade mínima e máxima.

A Percepción

A percepción é o proceso polo cal se interpretan os datos que se captan polos sentidos. Así pois:

  • O cerebro capta os estímulos sensitivos, non capta directamente a realidade.
  • O
...
Seguir lendo "Epistemoloxía: A Natureza do Coñecemento" »

O Proceso Científico e a Obxectividade na Ciencia

Filosofía e ética2,48 KB

O Proceso Científico

Na ciencia hai un progreso na procura da verdade. Podemos encontrar unhas teses que se manteñen, mentres outras son corrixidas e melloradas. Coa obra de Thomas S. Kuhn, cuestionouse o progreso científico, a partir da súa análise da historia da ciencia e a súa concepción dos paradigmas científicos. Segundo Kuhn, podemos distinguir diferentes fases: por un lado, momentos revolucionarios, seguidos de longos períodos nos que está a ciencia normal, incluíndo un paradigma científico que tenta resolver os problemas.

Na ciencia normal, todas as teorías ou eran ignoradas ou querían salvarse. Todo isto fixo que se producise unha acumulación de anomalías co que se abriu paso á revolución científica. Kuhn di que os...

Seguir lendo "O Proceso Científico e a Obxectividade na Ciencia" »

Termos Filosóficos Esenciais: Definicións e Conceptos Clave

Filosofía e ética2,91 KB

Razón: Facultade que permite relacionar xuízos de forma coherente, o que permite obter conclusións a partir de feitos coñecidos.

Sentidos: Son os órganos que nos permiten coñecer o mundo.

Mito: Relato de feitos marabillosos cuxos protagonistas son personaxes sobrenaturais ou extraordinarios.

Logos: Razoamento, fala ou discurso.

Arché: Principio ou fundamento, elemento fundamental do que se compoñen todas as cousas.

Necesidade: O que fai que as cousas sucedan infaliblemente de certa maneira.

Continxencia: Cousa que pode suceder ou non suceder.

Causa: Toda acción capaz de producir un efecto.

Existencia: Por oposición á esencia, a realidade concreta dun ser.

Metafísica: Parte da filosofía que estuda o ser en xeral.

Lóxica: Ciencia formal que...

Seguir lendo "Termos Filosóficos Esenciais: Definicións e Conceptos Clave" »

O Dualismo Epistemolóxico na Filosofía de Platón

Filosofía e ética1,28 KB

Dualismo Epistemolóxico: o racional e o emocional da Filosofía

O dualismo epistemolóxico contrapón os sentidos e a razón como facultades do coñecemento, que tamén se complementan.

Os conceptos como procedemento científico do coñecemento

Os conceptos, principal ferramenta do saber filosófico, son definicións universais e necesarias (sempre verdadeiras).

A posibilidade dunha ciencia obxectiva

Baseada en conceptos, da ética e a política (virtude, xustiza, etc.) fronte ao subxectivismo radical dos Sofistas.

A dialéctica como método da filosofía

O método dialéctico consiste nun percorrido racional ou proceso que nos conduce ao establecemento de definicións verdadeiras.

A teoría da reminiscencia

A primeira versión da teoría do coñecemento...

Seguir lendo "O Dualismo Epistemolóxico na Filosofía de Platón" »

Marxismo e Tratados de Paz: Unha Análise Histórica

Filosofía e ética2,89 KB

Marxismo

Orixes e Bases

O marxismo toma o nome de Karl Marx quen, xunto a Friedrich Engels, a mediados do século XIX, cualificou o primeiro pensamento socialista de utópico e elaborou unha teoría que era un programa de acción para cambiar a sociedade: o socialismo científico. O seu corpus doutrinal tivo un primeiro referente no Manifesto Comunista, publicado en Londres en vísperas da revolución do 1848. A análise da realidade política e social, o estudo do capitalismo e a práctica política de Marx, na organización de sociedades obreiras, posibilitaron a elaboración da teoría marxista.

O marxismo aséntase sobre tres grandes eixes:

  1. A análise do pasado a través da loita de clases: o antagonismo entre opresores e oprimidos considerado
...
Seguir lendo "Marxismo e Tratados de Paz: Unha Análise Histórica" »

O Materialismo Histórico: Crítica do Novo Ser Humano

Filosofía e ética3,66 KB

O Materialismo Histórico

Crítica do Novo Ser Humano

A concepción materialista da historia chámase materialismo histórico. O defecto do materialismo premarxista é concibir o obxecto como unha identidade independente do suxeito, pasivo e cunha actitude de contemplación teórica. O idealismo alemán enfatiza o papel activo do suxeito e a mediación dialéctica entre obxecto e suxeito pero reduce a actividade deste ao pensamento. Para Marx a actividade do ser humano é a distinguindo un dobre significado de praxe:
  1. A praxe produtiva establece a mediación dialéctica entre o ser humano e a natureza, xa que Marx non considera a natureza con independencia da actividade humana.
  2. A praxe revolucionaria consiste na transformación do mundo histórico
...
Seguir lendo "O Materialismo Histórico: Crítica do Novo Ser Humano" »

As Influencias do Socialismo Utópico e o Marxismo

Filosofía e ética3,62 KB

As Influencias do Socialismo Utópico

O marxismo deriva de tres fontes principais:

1. Economía Política Inglesa: ideoloxía e práctica política que considera ao individuo e a súa liberdade como o principio supremo da vida política, social e económica. Pretende realizar o valor absoluto do home como individuo por medio de garantías puramente políticas: división de poderes, sufraxio universal... Provocando na revolución industrial unha igualdade na orde política, pero unha crecente desigualdade nas demais ordes. Os seus representantes dan unha nova visión da economía:
- Adam Smith: o fundador do liberalismo económico. Defende que toda orde económica se sustenta na espontaneidade dos individuos, e condena toda interferencia do Estado.
...
Seguir lendo "As Influencias do Socialismo Utópico e o Marxismo" »

Ilustración: Ideas, Progreso e Sociedade

Filosofía e ética4,1 KB

As novas ideas: progreso, educación, humanidade, civilización, natureza

Na Ilustración prodúcese unha transformación total das ideas, grazas a Locke e Newton.

A natureza

A autonomía da razón necesita un punto de referencia: a natureza. Os científicos do século XVIII cren que é posible prescindir xa de Deus para explicar o mundo, pero non todos os filósofos seguen este camiño. Sentado isto, distínguense dous modelos de natureza entre os ilustrados franceses:
  • Materialismo: a gran máquina do mundo, unha concepción estritamente mecanicista: todo se explica polo movemento de partículas materiais, que se debe a causas físicas e nega a inmortalidade da alma e a existencia de Deus. O fundador é La Mettrie, pero a exposición máis completa
...
Seguir lendo "Ilustración: Ideas, Progreso e Sociedade" »

Teoría do Coñecemento en Kant: Conceptos Fundamentais

Filosofía e ética2,42 KB

Introdución: Conceptos Previos da Filosofía Kantiana

Para comprender a teoría kantiana do coñecemento, é preciso ter en conta que Kant distingue dúas facultades ou fontes de coñecemento:

  • A sensibilidade: É pasiva. Limítase a recibir impresións que proveñen dos obxectos (cores, olores, sons, etc.).
  • O entendemento: É activo ou espontáneo. Esta actividade consiste en que o entendemento produce espontaneamente certos conceptos sen derivalos da experiencia (por exemplo, o concepto de substancia, de causa, etc.). Estes conceptos chámanse categorías.

A Evolución do Pensamento Kantiano: De Racionalismo a Síntese

Kant, nun principio, foi un filósofo racionalista. Afirmaba que, posto que o entendemento produce espontaneamente eses conceptos...

Seguir lendo "Teoría do Coñecemento en Kant: Conceptos Fundamentais" »

Filosofía Moderna: Empirismo, Racionalismo e Ciencia

Filosofía e ética3,26 KB

Empirismo, Racionalismo e Revolución Científica

A filosofía moderna iníciase coa obra de Descartes e sofre a influencia dunha serie de movementos sociais. Desde o punto de vista sociolóxico, destaca o individualismo. Este movemento accede á filosofía dende os movementos relixiosos. O movemento da Reforma protestante reivindica unha relación directa home/Deus, e o individuo disputa o seu papel protagonista, defendendo a lectura e a interpretación persoal dos textos bíblicos.

A modernidade provoca o auxe da burguesía e o seu protagonismo económico fronte ao control gremial e estamental. O individualismo leva a filosofía a reflexionar sobre o home como individuo, non como membro dunha comunidade.

A filosofía moderna está fortemente...

Seguir lendo "Filosofía Moderna: Empirismo, Racionalismo e Ciencia" »