Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

A Poesía Galega entre 1936 e 1976

Tras a Guerra Civil, o Segundo Rexurdimento galego freouse cun forzoso silencio pola represión contra o galeguismo, o que levou a moitos intelectuais ao exilio.

Entre os galegos que non se exiliaron, houbo que esperar ata 1947 para a publicación da primeira obra na nosa lingua durante a ditadura: Cómaros Verdes, de Aquilino Iglesia Alvariño.

A partir de aquí, a nosa lingua comezou a recuperarse. En 1950 fundouse a Editorial Galaxia, con puntos semellantes aos de Risco e Nós, que fomentou a publicación de obras en galego e aglomerou a moitos escritores galegos. Cabe así mesmo destacar as coleccións de poesía Benito Soto e Illa Nova, así como a aparición do Día das Letras Galegas, coma vías para fomentar...

O Teatro Galego nas Primeiras Décadas do Século XX

O teatro galego das primeiras décadas do século XX representa a continuidade da tradición literaria galega de carácter costumista, con escenas da vida rural e escrito en verso.

As Irmandades da Fala e a Normalización Teatral

Para as Irmandades da Fala, o teatro era moi importante porque era un xénero que precisaba de normalización na literatura galega, pero tamén pola súa utilidade para espallar a ideoloxía nacionalista entre un público desalfabetizado. Coa fin de crear un teatro galego desde a renovación estética e técnica, as Irmandades crearon en 1919 o Conservatorio Nacional de Arte Galego. Máis tarde, en 1922, nacería a Escola Dramática Galega.

Renovación e Temáticas nos

Durante o século XX, o proceso de recuperación cultural iniciado no XIX avanza, e o galego comeza a usarse en ámbitos dos que desaparecera ou nos que nunca estivera presente, ata chegar ao recoñecemento oficial na Democracia. Porén, asemade, descende preocupantemente o seu uso como medio de comunicación social.

Contexto e Iniciativas Clave (1900-1936)

Se nos centramos no primeiro terzo deste século, cómpre destacar unha serie de iniciativas fundamentais para a lingua e a cultura galegas:

• As Irmandades da Fala (1916): Ligadas ao nacemento do nacionalismo galego, tiñan como finalidade a utilización exclusiva do galego en todo tipo de actos e escritos, así como impulsar a narrativa e o teatro.
• A Xeración Nós: Estendeu o uso do galego

Historia da Normativización e a Variedade Estándar

Definición e Formación da Variedade Estándar

A variedade estándar dunha lingua é unha variedade lingüística que se constitúe nas linguas do ensino, nos medios de comunicación e nas institucións públicas. É común a todos os falantes e posúe regras coñecidas.

A súa formación pode producirse de dúas maneiras:

• Formación Histórica: Determinada por unha tradición escrita e literaria, apoiada por institucións como as academias da lingua.
• Formación Planificada (Caso do Galego): Resulta dunha intervención directa no corpus da lingua. Este proceso divídese en dúas fases:
  • Normativización: Fase de selección e fixación (intervención no corpus).
  • Normalización: Fase de expansión

Manuel Antonio

A súa obra está dividida en tres etapas:

• 1: Integrada por uns cantos poemas soltos publicados en revistas. Neles combínanse elementos tradicionais, modernistas e vangardistas. Os temas son variados.
• 2: Constituída polo libro 'De catro a catro', convértese no libro máis significativo do vangardismo galego. Ten unha estrutura circular e presenta unidade temática: trátase dun mar visto desde dentro. Na forma, rompe case por completo cos esquemas métricos tradicionais e utiliza trazas vangardistas.
• 3: Representada pola obra 'Viladomar', supuxo unha recuperación do ton e da forma poética tradicionais característicos da primeira etapa.

Álvaro Cunqueiro

Cultivou todos os xéneros, aínda que comezou no ámbito da lírica. Hai...

Comentario de Textos (1857-1885)

A presente composición pertence a quen foi, sen dúbida, a figura máis importante do Rexurdimento e de toda a historia da literatura galega: Rosalía de Castro. Non só pola calidade artística da súa obra, senón tamén polo gran recoñecemento popular e a notable proxección da que goza fóra de Galicia. Foi obxecto dun proceso de mitificación que chegou a desvirtuar a súa realidade persoal e literaria, chegando así a esquecerse por momentos do marcado compromiso social e cultural na súa obra para dar paso á súa faceta máis sentimental e intimista. No referido ao castelán, é considerada unha das precursoras da poesía moderna (xunto con Bécquer) e destacou con obras como La flor e La hija del mar....

Literatura de Circunstancias: Textos Propagandísticos en Galego

Denomínanse literatura de circunstancias debido ao contexto da loita contra os franceses e o conflito entre absolutistas e liberais. Con estes textos é a primeira vez que se utiliza o galego tras os Séculos Escuros.

Tipos de Textos Propagandísticos

• Escritos de Guerra

  A finalidade era manter excitados os ánimos do pobo contra os franceses, conseguir a súa mobilización e informar. A defensa do idioma era secundaria. Exemplo: Proezas de Galicia de Xosé Fernández Neira.

• Cartas, Diálogos e Folletos Propagandísticos

  O desexo de liberais e conservadores de atraer á súa causa ao campesiñado motivou a aparición de textos en prosa galega en forma de cartas ou diálogos, é dicir,

Funcións Sociais da Lingua e Conflito Lingüístico

Nos diferentes ámbitos sociais, a lingua pode desempeñar diversas funcións. Estas funcións son cruciais para a interacción humana e o desenvolvemento cultural:

• Función de identidade: É aquela que realiza a lingua no marco interno do individuo, servíndolle como canle de articulación do pensamento e de construción da propia identidade.
• Función familiar: É a que desempeña unha lingua como elemento de relación e cohesión no seo dunha familia.
• Función laboral: É a que se exerce no mundo do traballo e nas relacións profesionais.
• Función institucional: Para que unha lingua desempeñe esta función, é preciso que sexa vehículo de comunicación entre o individuo e os diferentes estamentos

Contexto histórico-social e o agrarismo

No primeiro terzo do século XX sinálanse os seguintes feitos: a aparición do proletariado, a aparición dunha burguesía industrial de carácter foráneo en torno á industria conserveira e á produción naval, a desaparición da fidalguía pola eliminación do sistema foral e o trasbase da poboación que vive da pesca e da agricultura á industria, ao comercio e aos transportes.

Galicia carecía de desenvolvemento económico e os medios de produción agrarios non evolucionaran; os réximes de aforamento aproximaban a Galicia ao sistema feudal. Neste contexto xorde o agrarismo.

O movemento agrarista e Acción Galega

O agrarismo foi un movemento de carácter reivindicativo que xurdiu nas primeiras décadas...

A Narrativa de Posguerra: Temas e Estilos

A Obra Narrativa: Humor, Maxia e Tipos Populares

A súa obra narrativa clasifícase na narrativa longa, na que escribiu Merlín e familia (cunha estrutura achegada á novela), As crónicas do Sochantre e Se o vello Simbad volvese ás illas. Nestas obras aparecen personaxes míticos e as accións, excepto en Merlín e familia, ocorren fóra de Galicia.

Tamén cultivou os libros de semblanzas, dos que nos deixou tres títulos: Os outros feirantes, Escola de menciñeiros e Xente aquí e acolá, onde retrata tipos de carácter popular. Nestes libros, os protagonistas, os ambientes e os espazos son totalmente galegos.

A súa obra caracterízase polo humor, a ironía, a parodia e a humanización de personaxes...