Historia da Normativización do Galego: Variedade Estándar e Interferencias Lingüísticas
Historia da Normativización e a Variedade Estándar
Definición e Formación da Variedade Estándar
A variedade estándar dunha lingua é unha variedade lingüística que se constitúe nas linguas do ensino, nos medios de comunicación e nas institucións públicas. É común a todos os falantes e posúe regras coñecidas.
A súa formación pode producirse de dúas maneiras:
- Formación Histórica: Determinada por unha tradición escrita e literaria, apoiada por institucións como as academias da lingua.
- Formación Planificada (Caso do Galego): Resulta dunha intervención directa no corpus da lingua. Este proceso divídese en dúas fases:
- Normativización: Fase de selección e fixación (intervención no corpus).
- Normalización: Fase de expansión e cultivo (intervención sobre o status da lingua).
Etapas Históricas da Normativización do Galego
No caso do galego, esta normativización foi o resultado dun proceso histórico que pasou por catro etapas principais:
- Galego Popularizante: Ata finais do século XIX. Caracterizado por ter como fonte principal o galego oral.
- Galego Enxebrista: Ata 1936. Caracterizado por unha tendencia diferencialista fronte ao castelán e a necesidade de crear un modelo de lingua escrita.
- Galego Protoestándar: Ata finais dos anos 70. Simplifícase a ortografía e predomina a tendencia purista.
- Galego Estándar: Caracterizado pola procura dun galego superdialectal.
Este galego estándar foi froito do acordo entre a RAG (Real Academia Galega) e o ILG (Instituto da Lingua Galega), que aprobaron as reformas en 2003, na denominada “Normativa da Concordia”.
Interferencias e Desviacións da Norma
A extensión da variedade estándar atopa dificultades pola existencia de solucións idiomáticas que non se axustan á norma, coñecidas como desviacións lingüísticas. Estas pódense clasificar en dous tipos:
- Endóxenas: Responden a fenómenos propios da lingua (ex: arcaísmos, dialectalismos, vulgarismos).
- Exemplos: arcaísmos (cor), dialectalismos (ti), vulgarismos (pobre).
- Exóxenas: Son o resultado da influencia da lingua dominante (castelán) ou doutras linguas.
Principais Interferencias Lingüísticas do Castelán (Exóxenas)
Entre as desviacións exóxenas destacan as interferencias lingüísticas do castelán, que poden ser:
- Ortográficas: abogado (por avogado).
- Fonéticas: Non distinguir o timbre das vogais.
- Morfolóxicas: Uso incorrecto do xénero (ex: o arbore, por a árbore).
- Sintácticas: Calcos estruturais (ex: lavouse o pelo, por lavou o pelo).
- Léxicas: Uso de castelanismos (ex: conexo, por ligado).
- Semánticas: Uso dun termo co significado do castelán (ex: recorrer co significado de percorrer).
Tamén son desviacións exóxenas os hiperenxebrismos (ex: primaveira, por primavera) e os lusismos (ex: proprio, por propio).