Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Filosofía e ética

A Virtude: Definición e Evolución Histórica

A definición de "areté" (virtude) foi variando ao longo da historia do pensamento grego. Podémola dividir en catro acepcións, de acordo coa época:

1. Período Aristocrático

A virtude non tiña un significado moral ou relixioso. Era unha calidade intrínseca da aristocracia (o nobre, polo feito de selo, xa posuía valor, beleza e poder de decisión tanto no eido militar coma no político, baseado nun saber instintivo que lle facía elixir mellor). Non obstante, a nivel individual o nobre tiña que demostrar esas calidades. A proba fundamental de que un posuía virtude era o éxito nas empresas ou a fama. Esta virtude, na práctica, consistía nun comportamento baseado fundamentalmente na tradición....

Razón e Racionalidades: Os Seus Usos

Os distintos usos do termo razón indican que non se trata dunha facultade uniforme e monolítica. Trátase dun conxunto de capacidades que os seres humanos podemos empregar de diferentes formas. Existen diversos usos da razón. Por iso, adoita falarse de racionalidades para destacar as diferentes aplicacións, usos e valoracións.

Razón Teórica e Razón Práctica

Os seres humanos podemos usar as capacidades racionais de dúas formas:

• Para alcanzar a verdade (razón teórica).
• Para alcanzar a felicidade (razón práctica).

Segundo Aristóteles, a razón teórica ocúpase do que non pode ser doutra forma. Refírese a aqueles obxectos ou recoñecementos que son necesarios. Nestes casos, só podemos buscar a mellor...

Descartes: O Método Racional

René Descartes propuxo un método racional para evitar os erros da Idade Media, inspirándose na dedución matemática de Galileo. O obxectivo era construír un sistema de coñecemento verdadeiro baseado exclusivamente na razón. Este método, exposto nos seus textos, é coñecido como axiomático-dedutivo ou intuitivo-dedutivo.

Método Axiomático-Dedutivo: Intuición e Dedución

O método cartesiano é *axiomático-dedutivo* porque parte de axiomas evidentes, identificados a través da intuición. A intuición, neste contexto, non é un proceso argumentativo, senón unha aprehensión inmediata da verdade pola razón. O método implica dous elementos clave:

• Intuición: Captación inmediata de verdades evidentes.

O Método Cartesiano e a Teoría das Ideas

Por un lado, a evidencia das verdades deducidas non é inmediata, senón que está mediada por outras verdades primeiras ás que hai que acudir. Polo outro, a dedución procesa sucesivamente, de forma ininterrompida, mentres que a intuición dáse instantaneamente.

A Cuarta Regra do Método: A Enumeración

Por último, a cuarta regra, a regra da enumeración. Esta regra pon de manifesto que para que a totalidade da cadea dedutiva sexa absolutamente segura terá que ser tamén cada un dos seus elos, asegurando así que entre o último e o primeiro haxa unha conexión, aínda que non poidamos contemplar dun golpe de vista todos os elos intermedios.

Tipos de Ideas en Descartes

Ademais da súa teoría do método,...

Descartes: Racionalismo e Filosofía Moderna

Descartes é o fundador do racionalismo e da filosofía moderna. O fracaso dos métodos siloxísticos e da física aristotélica fixo necesario un novo método para interpretar a realidade, o que supón a confianza na razón.

Para Descartes, a verdade non depende da natureza do obxectivo investigado, senón do método empregado para conseguila. Para el, o único saber certo é a ciencia matemática, pois afirma que a matemática non depende da natureza do obxecto de estudo, senón do método empregado para conseguilo: o método dedutivo.

Para resolver o problema do coñecemento, o que se debe facer é fixarse no método que emprega a matemática e aplicalo a todos os ámbitos do saber. Non hai métodos...

Helenismo

A etapa helenística abrangue desde a morte de Alexandre Magno (323 a.C.) ata a incorporación de Exipto ao Imperio Romano (30 a.C.). En filosofía, trátase da etapa final da Filosofía antiga. O helenismo representa o momento da grande expansión política e cultural da civilización grega polas terras de Oriente e do Mediterráneo oriental. Alexandre Magno propuxérase a conquista do mundo grego e a súa expansión polo Imperio Persa. Trala súa morte, producíronse loitas para conseguir a herdanza do seu imperio, o que levaría á formación dos estados de Macedonia, Siria e Exipto. Estes estados gobernábanse con monarquías absolutas, por dereito de conquista. Isto supuxo a ruptura da polis clásica e das formas de organización...

En Favor dos Intereses da Polis

Platón rodea os gardiáns dunhas normas moi estritas. Non poden ter riqueza nin lazos familiares. Deben someterse a unha educación especialmente concibida para desenvolver aquelas calidades do seu carácter que os preparen para a súa misión.

O Deber dos Gardiáns

Os gardiáns deben desenvolver un interese polo benestar dos seus concidadáns xunto cunha capacidade de actuar con valentía cando se presente a necesidade. Deben chegar a un equilibrio entre os tres elementos constitutivos da súa alma, unha harmonía entre intelecto e animosidade tal que poidan actuar con valor e autocontrol, e unha harmonía entre apetito e intelecto tal que encontren a satisfacción das súas aspiracións en servir con devoción...

A Ética Kantiana: Fundamentos e Conceptos Clave

Tipos de Accións Segundo Kant

Kant diferencia tres tipos de accións:

• Inmorais: Contrarias ao deber.
• Conformes ao deber: Legais, pero non morais.
• Por deber: As únicas accións morais.

Kant vai rexeitar as éticas consecuencialistas, xa que son interesadas, pois para el o importante é a actitude da acción. Kant establece que non había cousas boas en si mesmas, só a vontade se pode considerar como algo bo.

O Imperativo Categórico: O Fin Lexítimo

Kant establece un último fin lexítimo, expresado no imperativo categórico da humanidade:

"Obra de tal xeito que uses a humanidade, tanto na túa persoa como na persoa de calquera outro, sempre como un fin e nunca como un medio."

Os Postulados da Razón

Kant, Ciencia e a Ilustración

Houbo un gran desenvolvemento na ciencia co desenvolvemento do método experimental de Galileo. As partes do método son:

• 1º Observación
• 2º Formulación de hipóteses
• 3º Experimentación
• 4º Matematización

O gran personaxe da época é Newton, pero a súa filosofía defende que a natureza é unha gran máquina creada por Deus e rexido por leis físicas. Estas leis hai que coñecelas e seguilas. Ademais, hai unha fe cega no progreso; o progreso serve para transformar o mundo. Hai que educar a todos, así se crea un mundo perfecto: "Orde e Progreso". Deféndese a liberdade en todos os aspectos e, igualmente, deféndese que o ser humano é social por natureza e que é bo por natureza.

En Inglaterra, a Ilustración...

O Renacemento e o Humanismo: Unha Nova Época

Contra o século XIV viviuse en Italia un momento de renovación e cambio, que axiña se estendeu a gran parte de Europa. Esta nova inspiración supuxo un sopro de aire fresco que reavivou a literatura, a arte, a política, a relixión... Este novo mundo sería coñecido como o Renacemento e atribúeselle a función de ponte entre a Idade Media e a Modernidade. Pero se fose necesario remarcar unha orientación propia deste período, estariamos de acordo en que a tendencia máis emblemática e que frecuentemente se identifica co Renacemento é o Humanismo.

O Humanismo: Características e Orixes

O Humanismo iniciouse en Italia no século XIV como un programa educativo que tiña como obxectivo a formación...