Kant e a Ilustración: Razón, Ciencia e Metafísica

Kant, Ciencia e a Ilustración

Houbo un gran desenvolvemento na ciencia co desenvolvemento do método experimental de Galileo. As partes do método son:

• 1º Observación
• 2º Formulación de hipóteses
• 3º Experimentación
• 4º Matematización

O gran personaxe da época é Newton, pero a súa filosofía defende que a natureza é unha gran máquina creada por Deus e rexido por leis físicas. Estas leis hai que coñecelas e seguilas. Ademais, hai unha fe cega no progreso; o progreso serve para transformar o mundo. Hai que educar a todos, así se crea un mundo perfecto: "Orde e Progreso". Deféndese a liberdade en todos os aspectos e, igualmente, deféndese que o ser humano é social por natureza e que é bo por natureza.

En Inglaterra, a Ilustración fundaméntase no empirismo e en Francia no racionalismo, pero ambos van ter unha confianza ilimitada na razón.

Características da Razón Ilustrada

En xeral, proclámase a soberanía da razón e a exclusión da autoridade, pero a razón non ten ideas innatas, senón que serve para organizar os aspectos da vida humana e alcanzar a felicidade. É unha capacidade humana natural e é educable, e mediante a razón podemos adquirir os coñecementos partindo sempre dos sentidos. A razón ilustrada podemos caracterizala da seguinte maneira:

1. É unha razón crítica.
2. É autónoma: nada está por riba da razón, nin relixión nin superstición.
3. É analítica: interpreta o mundo e adquire coñecementos a partir da experiencia.
4. É autocrítica: analiza as súas propias limitacións, limitacións que veñen impostas pola natureza.
5. Dáse a secularización da razón, é dicir, a ciencia e a razón pertencen á persoa, non ás institucións. Así como hai unha secularización do poder (hai unha democracia en contra da teocracia), o mesmo ocorre co coñecemento: o coñecemento deixa de ser exclusivo da Igrexa. Esta secularización chega incluso á interpretación racional da relixión; este movemento chámase deísmo, que defende que Deus existe e que creou o mundo pero non intervén. Incluso a ética deixa de ser heterónoma para ir a unha ética autónoma.

A Imposibilidade da Metafísica como Ciencia

Kant distingue tres facultades que corresponden coas tres ciencias que el recoñece:

As Tres Facultades do Coñecemento en Kant

1. A Sensibilidade

   É a ciencia das matemáticas. Temos que poñer algo da nosa parte sobre a experiencia. O que poñemos son a experiencia, o espazo e o tempo; iso chámase forma da sensibilidade.

2. A Intelixencia

   É o que fai posible a física como ciencia. O entendemento pon as categorías sobre a experiencia e así podemos coñecer as cousas. As características máis significativas son as de existencia, limitación, totalidade, negación...

3. A Razón

   Ten unhas formas a priori que son as ideas, pero non temos experiencia dos tres obxectos da metafísica: nin da alma, nin do universo, nin de Deus. Xa que non temos experiencia, si temos formas a priori que son as ideas.

A imposibilidade da metafísica como ciencia dedúcese da clasificación dos xuízos segundo Kant. Hai dous grandes tipos de xuízos:

Clasificación dos Xuízos Segundo Kant

• Analíticos: Son aqueles que, analizando o predicado, atopamos o suxeito. O exemplo máis claro é "un triángulo ten tres ángulos": estudando o concepto, sabemos que ten tres ángulos. Os xuízos analíticos son universais e necesarios, e son a priori; son puras tautoloxías. Estes xuízos son sempre verdadeiros, pero non aumentan o coñecemento.

• Sintéticos: Son aqueles nos que o predicado non está incluído no suxeito, polo tanto, aumentan o coñecemento, pero fundaméntanse na experiencia. Son a posteriori, polo tanto, non son nin universais nin necesarios.

Os xuízos válidos para a ciencia son os analíticos a priori e universais, pero non aumentan o coñecemento. Os sintéticos aumentan o coñecemento, pero non son universais e necesarios. Polo tanto, os únicos xuízos válidos para unha ciencia son os sintéticos a priori. As matemáticas e a física son ciencias porque poden ter xuízos sintéticos a priori xa que teñen experiencia. En cambio, a metafísica non, polo tanto, non pode ser unha ciencia.