Descartes: Método Axiomático-Dedutivo e Intuición

Descartes: O Método Racional

René Descartes propuxo un método racional para evitar os erros da Idade Media, inspirándose na dedución matemática de Galileo. O obxectivo era construír un sistema de coñecemento verdadeiro baseado exclusivamente na razón. Este método, exposto nos seus textos, é coñecido como axiomático-dedutivo ou intuitivo-dedutivo.

Método Axiomático-Dedutivo: Intuición e Dedución

O método cartesiano é *axiomático-dedutivo* porque parte de axiomas evidentes, identificados a través da intuición. A intuición, neste contexto, non é un proceso argumentativo, senón unha aprehensión inmediata da verdade pola razón. O método implica dous elementos clave:

• Intuición: Captación inmediata de verdades evidentes.
• Dedución: Derivación de conclusións a partir dos axiomas.

As catro regras do método son:

1. Evidencia (prólogo)
2. Análise (central)
3. Síntese (central)
4. Enumeración/Recapitulación

1. Regra da Evidencia

A primeira regra, a da *evidencia*, é unha fase crítica. Descartes establece que só se debe aceptar como verdadeiro aquilo que se presente de maneira clara e distinta á mente, rexeitando o criterio de autoridade da escolástica. Esta regra enfatiza a necesidade de evitar a precipitación (aceptar ideas sen suficiente exame) e a prevención (prexuízos que impiden a visión clara).

2. Regra da Análise

A segunda regra, a da *análise*, marca o inicio do método propiamente dito. Consiste en dividir cada problema complexo nas súas partes máis simples: "dividir cada unha das dificultades [...] en tantas partes como fose posible e necesario para resolvelas mellor". O obxectivo é chegar a elementos simples e evidentes que a razón poida captar intuitivamente.

Intuición Cartesiana: Unha Nova Perspectiva

Aínda que a escolástica utilizaba o concepto de intuición, Descartes dálle un novo significado:

• É instantánea: unha captación directa e evidente.
• É intelectual, non sensible: provén da pura intelixencia, da "luz da razón".
• Os obxectos da intuición son simples, claros, distintos e inmediatamente evidentes (axiomas).

As ideas intuitivas convértense nos principios fundamentais (axiomas) a partir dos cales se derivan outros coñecementos.

3. Regra da Síntese

A terceira regra, a da *síntese*, implica un procedemento ordenado, similar ao da xeometría. Toda área do saber debe organizarse de forma dedutiva, partindo do simple (absoluto) cara ao complexo (relativo). Este ascenso dedutivo, a partir de naturezas simples captadas por intuición, garante a seguridade do coñecemento, mesmo nas cuestións máis complexas. Descartes diferencia a dedución da intuición, aínda que ambas son cruciais no seu método.