Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Filosofía e ética

Filosofía do Coñecemento: Posibilidades, Modelos e Criterios da Verdade

Filosofía e ética2,82 KB

Posibilidades do Coñecemento

  • Dogmatismo

    Manifesta a actitude inxenua dos que están seguros de coñecer.

  • Escepticismo

    Considera imposible obter coñecementos fiables.

  • Subxectivismo e Relativismo

    Negan a posibilidade de alcanzar verdades universalmente válidas.

  • Pragmatismo

    Identifica o verdadeiro como útil.

  • Criticismo

    É posible obter coñecementos verdadeiros, pero sempre que realicemos unha das seguintes tarefas: contrastar coñecementos coa realidade.

  • Perspectivismo

    Pódese chegar ao coñecemento da realidade, conxugado de diferentes perspectivas, dado que cada xeración ten a súa propia visión da realidade.

Modelos Explicativos do Coñecemento

  • Realismo / Idealismo

    • Realismo

      Defende que a realidade existe por si mesma, independentemente do suxeito.

    • Idealismo

      A

...

Seguir lendo "Filosofía do Coñecemento: Posibilidades, Modelos e Criterios da Verdade" »

Heráclito de Éfeso: Filosofía do Cambio e o Lume Eterno

Filosofía e ética2,73 KB

Heráclito de Éfeso: Unha Introdución á súa Filosofía

Heráclito naceu en Éfeso, nunha familia nobilísima, e foi autodidacta. Escribiu un libro titulado Sobre a Natureza. Polo seu estilo, foi alcumado 'o Escuro', e a súa vida e forma de escribir aseméllano a Nietzsche, en quen a súa filosofía influíu notablemente. A súa doutrina resúmese en:

  • Todo cambia.
  • Loita de contrarios.
  • O logos universal.
  • O lume como arché.

A Doutrina Central: Todo Flúe

A principal idea recóllese na frase que resume a súa filosofía: 'Todo flúe, nada permanece'. Esta idea, tamén citada por Heráclito, influiría no mundo sensible de Platón.

A Tensión entre Contrarios

A segunda idea é que todo cambio débese a unha tensión entre contrarios, pero estes son...

Seguir lendo "Heráclito de Éfeso: Filosofía do Cambio e o Lume Eterno" »

Rol Social, Estatus, Grupos e Filosofía da Percepción (Tema 4)

Filosofía e ética2,89 KB

Conceptos Sociais Fundamentais

Rol Social

Os diferentes medios sociais nos que actúa o individuo veñen sendo diferentes escenarios teatrais nos que representa papeis distintos, non debendo confundilos. O rol social coarta a liberdade e espontaneidade persoais na realización de certas tarefas.

Estatus Social

O rango ou posición que o individuo ocupa no seo da sociedade. A sociedade está estruturada xerarquicamente. Cada un dos estratos sociais conleva uns dereitos e obrigas, así como diferente grao de prestixio. Nas sociedades tradicionais o estatus adquírese por nacemento; nas industrializadas, é o resultado da actividade profesional.

Grupo Social

Posúe conciencia de grupo, uniformidade de acción e integración. O grupo social proporciónalle...

Seguir lendo "Rol Social, Estatus, Grupos e Filosofía da Percepción (Tema 4)" »

A dimensión social do ser humano e a súa relación coa sociedade e a cultura

Filosofía e ética3,25 KB

A dimensión social do ser humano

O ser humano é un ser social en 3 sentidos:

O home non podería dominar sobrevivir como especie nin dominar a outras se non é pola súa natureza social, pola súa tendencia a convivir con outros homes.

Case todas as accións humanas teñen un carácter social; porque obedecen a motivacións sociais ou porque están reguladas e orientadas socialmente.

O ser humano individual pensa como pensa, xente como xente, e actúa como actúa porque foi educado no seo dunha sociedade que modelou a súa personalidade.

Naturalismo e contractualismo

A relación entre o individuo e a sociedade son naturalismo e contractualismo.

Naturalismo: considera que a sociedade é connatural ó ser humano, que tende por unha inclinación natural...

Seguir lendo "A dimensión social do ser humano e a súa relación coa sociedade e a cultura" »

Descartes: Teoría da Substancia, Mecanicismo e Dualismo

Filosofía e ética4,65 KB

Descartes: Teoría da Substancia

A definición cartesiana de substancia é: aquilo que non necesita de nada máis que de si mesmo para existir.

Esta definición, tomada literalmente, só podería aplicarse propiamente a Deus, posto que as criaturas necesitan del para existir. Por esta razón, Descartes distingue entre substancia infinita (Deus) e substancia finita.

As Substancias Finitas: Pensamento e Extensión

Ademais de Deus, sabemos que existen dúas realidades coñecidas que non se poden reducir unha á outra (e por iso son substancias, debido á súa independencia mutua):

  • A extensión (res extensa)
  • O pensamento (res cogitans)

Por unha banda, Descartes afirma que nada pertence á súa esencia, agás que é unha cousa pensante e non extensa. Por...

Seguir lendo "Descartes: Teoría da Substancia, Mecanicismo e Dualismo" »

Descartes: A Existencia de Deus e a Realidade Exterior

Filosofía e ética4,29 KB

Temos unha verdade absolutamente certa: a existencia do eu como suxeito pensante. Esta existencia non parece implicar a existencia de ningunha outra realidade.

Eu podo pensar que “o mundo existe”, pero podo dubidar da súa existencia (podo estar soñando). O único certo é que eu penso que o mundo existe. Diso, de que o estou pensando, non podo dubidar.

O Problema da Realidade Exterior

O problema que formula Descartes é o de como, a partir desa verdade, se pode estar seguro da existencia dunha realidade.

Do “eu penso” deben extraerse as seguridades básicas sobre as que poder elaborar a ciencia. A primeira desas seguridades é a existencia do mundo. Descartes resolve esta cuestión así:

Contamos con dous elementos:

  • O pensamento como actividade
...
Seguir lendo "Descartes: A Existencia de Deus e a Realidade Exterior" »

Maquiavelo: Poder, Ética e Razón de Estado na Política

Filosofía e ética6,13 KB

A Ciencia Política Segundo Maquiavelo

Esta perspectiva realista, o "aterse aos feitos", inaugura a ciencia política no sentido de que o poder político debe estudarse desde a súa especificidade e sen facelo depender de instancias externas (morais, relixiosas, filosóficas...). Maquiavelo era consciente de que estaba a propoñer unha perspectiva e un método novos para o estudo da política:

"E porque sei que moitos escribiron disto, temo -ó escribir agora eu- ser considerado presuntuoso, tanto máis canto que me aparto, sobre todo no tratamento do tema que agora nos ocupa, dos métodos seguidos polos demais. Pero sendo o meu propósito escribir algo útil para quen o lea, pareceume máis convinte ir directamente á verdade real da cousa que

...
Seguir lendo "Maquiavelo: Poder, Ética e Razón de Estado na Política" »

Explicación Científica e Progreso da Ciencia: Unha Análise

Filosofía e ética3,98 KB

A explicación científica segundo Carl G. Hempel

Tipos de explicación científica

Carl G. Hempel distingue catro tipos de explicación científica:

  • Explicación nomolóxico-dedutiva: deduce a explicación dun fenómeno concreto, chamado explanandum, dun enunciado ou lei xeral, chamado enunciado explanans. Neste tipo de explicacións, o explanandum é unha consecuencia lóxica do explanans.
  • Explicación indutivo-estatística: diferénciase da anterior en que o enunciado explanans é unha lei probable, polo que o fenómeno explanandum non é a súa consecuencia lóxica. O explanans encóntrase por indución a partir dalgúns datos, polo que só concede certa verosimilitude ao explanandum.
  • Explicación determinista: tamén chamada causal, busca a
...
Seguir lendo "Explicación Científica e Progreso da Ciencia: Unha Análise" »

Antropoloxía Platónica: Dualismo, Alma e o Mito do Carro Alado

Filosofía e ética2,93 KB

Antropoloxía Platónica

Dualismo Antropolóxico

A concepción platónica do home distingue neste a alma e o corpo. Pero considera que o home é fundamentalmente a súa alma.

Os gregos chamaban Psique ao que nós traducimos por alma. Os primeiros gregos entendían a psique como o principio vital dos seres animados, aquilo que perden ao morrer. Con Platón, en cambio, toma o carácter de principio da intelixencia; aquela parte do home que o pon en contacto co intelixible.

A alma comeza a considerarse como a parte máis elevada do ser humano.

Tanto é así que se atopa accidentalmente unida ao corpo, de tal xeito que para Platón (como para certas crenzas relixiosas da súa época, como os órficos) a alma pode vivir con independencia do corpo.

A relación

...
Seguir lendo "Antropoloxía Platónica: Dualismo, Alma e o Mito do Carro Alado" »