Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

A Nova Narrativa Galega

Escribe cunha prosa áxil e a lingua é a propia das zonas de Lugo onde transcorren as historias. Utiliza un galego vivo, cheo de vulgarismos, castelanismos, etc.

Xosé Neira Vilas, estuda Comercio e marcha emigrado a Buenos Aires. Participa nas “Mocidades Galeguistas” e funda a editorial Follas Novas coa súa muller. Transládanse a Cuba e anos despois volve a Galicia. A aportación do autor á literatura galega foron libros e novelas que poden dividirse en historias que transcorren en Galicia ou en América, ou en historias nas que o protagonista é infantil ou adulto. As súas obras caracterízanse pola presenza do mundo rural galego de posguerra e a opresión. Trata temas como a emigración, a explotación, a incomprensión…...

A Nova Narrativa Galega: Características, Autores e Obras Representativas

Na década dos 50 comeza a recuperación da literatura galega. Xorde un grupo de mozos que incorporan á narrativa galega novas técnicas relatoras, igual que fixera o Grupo Nós. Son os integrantes da Nova Narrativa Galega. Nela, procúrase elaborar unha novela sen tema, non hai heroe, nin historia nin anécdota. Características:

• Desaparición da trama argumental, mestura do mundo real-ficticio e o onírico.
• Ruptura da liña na narración, úsanse técnicas de montaxe cinematográfica para alterar a orde dos acontecementos.
• Perda da unidade do suxeito narrativo, emprego do monólogo interior e técnica epistolar, espazos urbanos.
• Concepción obxectalista evitando o concepto

Nova Narrativa Galega (NNG)

Na década dos 50, cando se inicia a recuperación da literatura galega, xorde un grupo de mozos que incorpora á nosa narrativa novos motivos e novas técnicas relatoras. Do mesmo xeito que os homes do grupo Nós supuxeran un achegamento ás novas tendencias culturais de Occidente, son os integrantes da Nova Narrativa Galega. Non se pode falar en sentido estrito dunha escola ou grupo homoxéneo, mais úneos a súa formación universitaria, con claras inquietudes galeguistas, viaxeiros por Europa e coñecedores da literatura europea e americana. No plano literario, a súa intención innovadora e o desexo de ruptura formal coa tradición narrativa. Aínda que o nome é un calco de Nouveau Roman –movemento contemporáneo...

A Nova Narrativa Galega (1936-1976)

Na etapa de posguerra, comprendida entre 1936 e 1976, xunto aos renovadores da prosa como Cunqueiro, Fole, Blanco Amor e Neira Vilas, xorde unha nova narrativa que busca unha renovación técnica e temática. Estará influída pola narrativa europea e americana: o afán de renovación temático-formal, así como o interese pola literatura europea e americana modernas (Joyce, Kafka e o Nouveau Roman francés).

Características da Nova Narrativa

Dentro das características da Nova Narrativa Galega destaca:

• A falta dun argumento lineal lóxico.
• A mestura do mundo real co mundo onírico ou ficticio.
• O uso de técnicas cinematográficas como os flashbacks.
• A multiplicidade de voces narrativas, o monólogo interior ou

O galego durante o franquismo (1936-1975)

Contexto histórico: Guerra Civil e ditadura

En xullo de 1936 o xeneral Franco encabezou un golpe de estado militar contra a República, pero o golpe fracasou en boa parte de España e deu paso a unha guerra civil entre os defensores da legalidade republicana e os que pretendían instaurar unha ditadura militar, co apoio da Italia fascista e da Alemaña nazi. En Galicia o golpe triunfou, a pesar de que houbo algunha resistencia. Seguiu unha dura represión, con encarceramentos, fusilamentos e asasinatos de moitos destacados republicanos e galeguistas; outros tiveron que marchar ao exilio. Algúns grupos de guerrilleiros mantiveron a resistencia armada contra a ditadura ata a década de 1960.

Represión

O Prerrexurdimento

O Prerrexurdimento comeza na Idade Contemporánea. O Romanticismo espallou por Europa o desacordo coa sociedade establecida. Algunhas ideas se tiveron en conta no transcorrer do século, e axudaron a que no país se producise o renacer da cultura e da literatura galegas.

Na literatura do século XIX cómpre distinguir dúas etapas: o Prerrexurdimento e o Rexurdimento. O Prerrexurdimento constitúe o período que vai desde comezos do século XIX ata a publicación de Cantares gallegos (1863).

Contexto Histórico

Na primeira metade do século XIX hai que subliñar dous feitos principais:

• A Guerra da Independencia: Nela, os franceses entraron en Galicia (1809), pero en cinco meses foron expulsados grazas a unha loita guerrilleira

Agrarismo

Movemento reivindicativo do campesiñado que crea asociacións e sindicatos en defensa dos labregos galegos. Obxectivo principal: abolición dos foros, deixar de pagar rendas abusivas e ser propietarios plenos da terra.

Irmandades da Fala

As Irmandades da Fala foron creadas en 1916 por iniciativa de Antón Vilar Ponte. Defendían a igualdade entre o galego e o castelán, o estudo do galego, e crearon o Conservatorio Nacional de Arte Galega e o Seminario de Estudos Galegos.

Ramón Cabanillas

Un dos autores máis importantes do agrarismo. Pertence á Irmandade da Fala e ao Grupo Nós. Seminario Compostela (formación clásica), Habana.

Características da súa poesía

• Modernismo: musicalidade, intimismo, colorismo, carácter sensual.
• Tematicamente:

Funcións Sociais da Lingua

A función básica da lingua é ser o vehículo de comunicación entre os membros dunha sociedade. Existen máis funcións:

• Función de identidade: É aquela que realiza a lingua en cada individuo.
• Familiar: É a que desempeña dentro da familia.
• Laboral: É a que se desenvolve no mundo do traballo.
• Local, institucional, cultural, internacional.

O Conflito Lingüístico

É a tensión que se produce entre dúas linguas no interior dun territorio. Unha situación de conflito ten dúas saídas antagónicas:

1. A Substitución Lingüística

   Este proceso ten tres fases:

   1. Implantación dunha lingua foránea nun territorio con lingua propia.
   2. Bilingüismo social ou uso diglósico da lingua propia e foránea, tendo esta segunda os usos

A Poesía Galega no Exilio

A poesía galega no exilio reflicte a traxedia da Guerra Civil e as súas consecuencias, abordando temas como a saudade, a ausencia da terra e a denuncia social.

Emilio Pita (1909-1981)

Colaborador de prensa, organizador de conferencias e diversas actividades literarias. A súa primeira publicación no exilio foi o poemario Jacobusland (1942), ilustrado por Castelao, un libro que pon de relevo a traxedia da Guerra Civil en Galicia. Máis tarde publicaríanse Cantigas de nenos (1944) e O ronsel verdegal (1964). Pode considerarse un antecedente da poesía comprometida.

Luís Seoane (Bos Aires 1910-A Coruña 1979)

Pintor, gravador, ilustrador, muralista, ensaísta, escritor, xornalista e avogado. Seoane estivo exiliado en...

As Vangardas Literarias do Século XX

As vangardas rompen drasticamente coa tradición para percorreren camiños enteiramente novos. Reciben este nome os movementos estéticos que, no primeiro terzo do século XX, intentaron abrir novas vías á arte e á literatura, á marxe da tradición. Todos eles afirman que a beleza non pode percibirse a través da realidade e das emocións, senón da intelixencia, polo que se afastan da natureza e do ser humano.

Entre eses movementos de vangarda (ou vangardismos) podemos salientar os seguintes:

• Futurismo: A Exaltación da Modernidade

  É unha vangarda que nace en Italia con Marinetti (1876-1944) e que acabou simpatizando co fascismo. Este movemento realza o progreso e eleva a símbolos da civilización a