Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

Linguas minorizadas e linguas minoritarias: contexto histórico e situación sociolingüística

Actualmente existen no mundo unhas seis ou sete mil linguas repartidas entre cento noventa Estados.

Esta gran diversidade lingüística correspóndese tamén cunha gran variedade de situacións nas que se poden atopar as diferentes linguas desde o punto de vista político e xeográfico. Deste modo, podemos falar de:

• Linguas con estado: representan de forma oficial e legal a un país.
• Linguas sen estado: son propias de territorios mais non teñen independencia política.
• Linguas oficiais en máis dun estado.
• Estados nos que se fala unha soa lingua.
• Estados nos que se falan varias linguas.

Froito deste contacto entre linguas, podemos falar de linguas hexemónicas,...

A decadencia do galego: séculos XVII e XVIII

Nos séculos XVII e XVIII, o galego practicamente só se conserva no plano oral. Apenas conservamos algunha mostra illada e testemuñal de poesía renacentista ou barroca. O galego tampouco se beneficia do enorme pulo difusor que a aparición da imprenta outorgou a outras linguas, xa que só se imprimían textos en latín e castelán.

A Ilustración: século XVIII

O século XVIII é a época da Ilustración, na que destaca o interese pola ciencia e a técnica. En Galicia aparecen neste século as primeiras voces que denuncian a situación de atraso económico e cultural que sofre o país. Influídos polo racionalismo e a Ilustración, xorde un grupo de intelectuais que achegan ideas para o subdesenvolvemento...

Rosalía de Castro naceu en Santiago de Compostela en 1837, filla ilexítima dunha fidalga. A súa primeira novela publicouse en 1880 en castelán, e o seu derradeiro libro foi *El primer loco*. *Follas novas* publicouse tamén en 1880. Morreu en Padrón en xullo de 1885 con 48 anos.

A figura de Rosalía

• Figura representativa e universal da literatura galega.
• Muller culta que falaba francés e lía filosofía.
• Tiña un carácter rexo cunha clara vontade de ser escritora.
• Foi precursora e rompía os moldes literarios, idiomáticos, ideolóxicos e temáticos dominantes.
• Feminista, anticapitalista, nacionalista progresista, etc.

Era unha figura singular e participou na posta en marcha dun sistema literario galego autónomo usando unha lingua marxinada....

A Poesía de Celso Emilio Ferreiro

Como consecuencia da Guerra Civil desaparece case por completo a promoción literaria da fala. El, vinculado á fundación Emilio Soto e á UPG, no 1966 emigra a Venezuela.

Rexistros da súa obra poética

A súa obra poética ten tres grandes rexistros:

• Poesía Intimista

  Ten como temas fundamentais: recordos da infancia, o paso do tempo, a saudade e o amor. Destacan obras como O Soño Sulagado e Onde o Mundo se Chama Celanova.

• Poesía Sarcástica

  Vinculada á poesía social-realista. Son sobre todo ataques persoais contra persoas e asociacións. Destacan Cantigas de Escarnio e Maldicer e O Paco Pixiñas.

• Poesía Social

  Entronca coa poesía de Cabanillas, social, etc. Iníciase a partir da publicación de Longa Noite

Recursos Literarios: Guía Completa

A

Acróstico: Recurso que consiste na formación dun vocábulo ou dunha frase coas letras iniciais, medias ou finais dos versos.

Aférese: Suspensión dun ou varios sons ó principio dunha palabra.

Alegoría: Todo un texto que presenta un sentido global figurado xunto ao sentido que aparece directamente.

Aliteración: Repetición de fonemas ou sílabas en palabras próximas.

Anacoluto: Construción gramatical onde a segunda parte non liga sintacticamente coa primeira; inconsecuencia gramatical.

Anadiplose: Repetición dun ou varios elementos finais dun verso ou dun grupo sintáctico ao comezo do seguinte.

Anáfora: Repetición dun ou máis elementos ao comezo de varios versos ou grupos sintácticos.

Animalización:...

Situación Actual do Proceso de Normalización Lingüística do Galego

O proceso de normalización consiste en aplicar un conxunto de medidas oficiais para suprimir os prexuízos iniciais contra a lingua minorizada e que esta poida ser utilizada de novo en calquera situación cotiá.

No caso do galego, este proceso normalizador iniciouse ao final da Ditadura, co recoñecemento legal na Constitución de 1978 e no Estatuto de Autonomía de 1981, mediante diferentes actuacións lexislativas como a aprobación do Decreto de bilingüismo ou o Plan Xeral de Normalización Lingüística. Aínda así, a situación deste idioma na actualidade segue a ser irregular por varios motivos: o primeiro é que, a nivel legal, o galego ten todo o recoñecemento...

Repercusión dos estereotipos nos usos do galego

A maior parte dos galegos son bilingües, isto quere dicir que no noso territorio conviven á vez dúas linguas. Por diferenzas sociais, unha destas linguas sofre un desprestixio fronte á outra e pasa a ser usada só en ámbitos informais, quedando así como lingua minorizada. Neste caso, é o galego o prexudicado.

Diglosia e prexuízos lingüísticos

Este prexuízo comeza cunha repartición desigual no uso das linguas nos distintos contextos, coñecida como diglosia, de modo que os falantes rexeitan un idioma por determinados prexuízos negativos que este carrexa. No caso do galego, estes prexuízos levan á creación de estereotipos que provocan no pobo un autoodio e un rexeitamento cara á súa...

Labor cultural dos exiliados galegos

• Organización de conferencias, recitais, exposicións, certames...
• Fundación de editoriais que reeditan os clásicos e publican obras dos exiliados.
• Programas de radio.
• Edición de revistas e xornais.
• Constitución de grupos musicais e compañías de teatro.

Poesía no exilio

Luís Seoane

Clasificación dos Sons Consonánticos

Consoantes Oclusivas

• /P/: Oclusivo bilabial xordo
• /T/: Oclusivo dental xordo
• /K/: Oclusivo velar xordo
• /b/: Oclusivo bilabial sonoro
• /d/: Oclusivo dental sonoro
• /g/: Oclusivo velar sonoro

Consoantes Fricativas

• /s/: Fricativo alveolar xordo
• /δ/ (z): Fricativo palatal xordo
• /f/: Fricativo labiodental xordo
• /ζ/ (x): Fricativo palatal xordo

Consoantes Africadas

• /tζ/ (ch): Africado palatal xordo

Consoantes Nasais

• /m/: Nasal bilabial sonoro
• /n/: Nasal alveolar sonoro
• /η/ (nh/-n): Nasal velar sonoro
• /η̃/ (ñ): Nasal palatal sonoro

Consoantes Laterais

• /L/: Lateral alveolar sonoro
• /λ/ (ll): Lateral palatal sonoro

Consoantes Vibrantes

• /r/: Vibrante simple alveolar sonoro
• /τ/: Vibrante múltiple alveolar sonoro

Funcións Sociais da

Influencia do substrato celta na fonética do galego

Crese que foi un factor determinante na simplificación das consoantes dobres latinas -LL- e -NN- en posición intervocálica, así como na sonorización das consoantes oclusivas xordas intervocálicas. A evolución do grupo -CT- a -it- tampouco é exclusivo do galego.

Outras evolucións fonéticas características do paso do latín vulgar ao galego

Favoreceu que na lingua falada nesta zona (Gallaecia) se manifestasen tendencias evolutivas particulares, como a desaparición do -L- e -N- intervocálicos ou o resultado palatal africano ch dos grupos iniciais PL-, KL-, FL-. O galego tamén mantivo sen ditongar as vogais tónicas breves de grao medio latinas que o castelán ditongou.

Características