Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

O Teatro Galego no Primeiro Terzo do Século XX

A pouca produción teatral galega dirixíase a un público que estaba formado polas clases populares. O teatro era costumista, de tema rural, de índole cómica ou sentimental, e con alusións a temáticas sociais e histórico-lendarias. A partir da aparición das Irmandades da Fala, asistimos ao intento de levar a cabo un verdadeiro proxecto de teatro nacional. Este proceso ocupou o esforzo de tres grupos diferentes:

• O teatro do Grupo Nós.
• O labor dos "Novos", seguindo as actividades vangardistas.
• Os autores do "movemento inaugural", unidos directamente ás Irmandades da Fala: Cabanillas e Freire.

Os Autores do Movemento Inaugural

Os líderes das Irmandades tiveron moi presentes as potencialidades...

Contexto Socio-Político e Económico (1900-1936)

Os aspectos socioeconómicos e políticos deste período inclúen:

• Monarquía: Caracterizada pola alternancia no poder.
• Ditadura de Primo de Rivera: Representou a perda de liberdades básicas.
• A II República Española: Supuxo a modernización de moitos aspectos económicos e sociais.

Movementos Sociais e Culturais

O Agrarismo

O movemento agrarista buscaba mellorar as condicións de vida dos labregos e denunciar o caciquismo. O seu obxectivo principal era:

• Solicitar a propiedade da terra para quen a traballa.

As Irmandades da Fala

As Irmandades da Fala foron cruciais para o desenvolvemento do nacionalismo galego. Os seus obxectivos principais incluían:

• A cooficialidade entre galego e castelán.
• A autonomía

As Irmandades da Fala e a Renovación da Prosa Galega

Influencias Lingüísticas

Substrato

Influencia dunha lingua nativa ou indíxena (que acaba substituíndose) sobre outra lingua implantada no mesmo territorio.

Adstrato

Referímonos á recíproca influencia entre linguas veciñas ou que conviven nun mesmo territorio.

Superestrato

Influencia exercida sobre unha lingua aborixe por unha lingua invasora que desaparece ou non é adoptada ante a firmeza autóctona.

Substrato Prerromano

Conxunto de trazos que deixaron as linguas autóctonas prerromanas.

Romanización

Proceso histórico de asimilación e incorporación dos pobos ibéricos ao mundo cultural romano.

Evolución Léxica do Galego

Palabras Patrimoniais

Son procedentes do latín vulgar que evolucionaron totalmente ata chegar á forma actual. Algunhas...

O galego no primeiro terzo do século XX

Ao longo do século XX foise consolidando o proceso de normalización do galego, promovido desde certos sectores da sociedade. Nesta primeira etapa do século XX, desde 1900 ata a Guerra Civil de 1936-1939, continuará o labor dignificador do século precedente grazas a iniciativas como as das Irmandades da Fala, do Grupo Nós ou do Seminario de Estudos Galegos (SEG), orientadas todas elas a superar os atrancos cos que se atopa a cultura galega no seo da sociedade contemporánea.

Características do modelo lingüístico

Con respecto ás características, seguía habendo un modelo único de escrita culta; non había gramática normativa nin dicionario. É o período enxebrista ou diferencialista, que se...

O movemento agrario e o agrarismo

O agrarismo xurdiu a principios de século cun amplo movemento do campesiñado; naceu como a reacción ás inxustizas dos foros (Acción Galega).

As Irmandades da Fala

Fundadas en 1916 por Antón Villar Ponte. O seu obxectivo principal era reivindicar a cultura de Galicia.

Outros obxectivos:

• Cooficialidade lingüística co castelán.
• Autonomía para resolver problemas sociais.
• Fomentar a cultura de Galicia.
• Ingreso na Sociedade de Nacións (LdasN).
• Federalismo con Portugal.

Realizacións das Irmandades:

• Traballo a prol do galego na vida cotiá.
• Potenciación da actividade editorial mediante o xornal A Nosa Terra.
• Creación do Seminario de Estudos Galegos.

Ramón Cabanillas

A súa literatura

Caracterízase por harmonizar a...

Literatura Galega: Definición e Xéneros

Literatura: Os teóricos da comunicación consideran a literatura como unha forma de comunicación na que interveñen o emisor (creador consciente), o receptor, o código, o contexto e a mensaxe (estética con vontade de estilo destinada ao gozo psíquico).

Xéneros Literarios

• A Poesía: Exprésa emocións, sentimentos ou reflexións a partir dunha visión subxectiva. Adoita empregar o verso e é de temática: lírica, social e satírica.
• Narrativa: Predomina a función referencial e as relacións entre as accións humanas e a realidade que o circunda. As súas formas son o conto (breve con asuntos moi variados) e a novela (relatos extensos en prosa).
• Teatro: Interpretación dos autores e do diálogo. Divídese

Historia da Normativización e a Construción da Variedade Estándar

O galego aspira a ser un instrumento útil e eficaz para a sociedade. Pero, para cumprir esta función, precisa dunha variedade unificada común a todos os seus falantes que sirva de vehículo para a comunicación formal, é dicir, a producida no ensino e nos medios de comunicación.

O proceso a través do cal se elabora esta variedade denomínase estandarización lingüística. Algunhas linguas, como o español, o francés ou o portugués, levaron a cabo este proceso ao longo de varios séculos. Porén, debido á situación de subordinación que vivía, o galego quedou á marxe, conservándose como lingua popular. Só cando o galego empezou a recuperarse no século XIX puido...

A Xeración das Festas Minervais: Contexto e Características

A Xeración das Festas Minervais está formada por escritores nacidos entre 1930 e 1940 que comezaron a publicar as súas obras na década dos cincuenta e levaron a cabo unha profunda renovación da literatura galega.

Todos eles comparten algunhas características xeracionais:

• A maioría ten formación universitaria. Durante os anos universitarios, participaron en acontecementos como as Festas Minervais (concursos literarios organizados pola Universidade de Santiago nos que se premiaban obras narrativas e poéticas escritas en galego), escribiron no xornal La Noche, etc.
• Son escritores monolingües en galego.
• Conscientes da falta de liberdade que había na España do momento a causa da

O alzamento militar de 1936 supuxo un freo ao desenvolvemento que se estaba a producir na normalización do galego mediante a represión dos seus representantes, que foron axustizados (Alexandre Bóveda) ou se viron obrigados a exiliarse (Castelao). Os que quedaron en Galicia foron desposuídos dos seus cargos (O. Pedrayo).

Prodúcese un empobrecemento da economía que trae consigo procesos migratorios do campo á cidade, feito que repercutiu na perda de falantes do galego en favor dos do castelán. Outros factores que influíron no descenso de falantes son a extensión da escolarización, a aparición de novos medios de comunicación audiovisual, a intensa propaganda contra o galego e a introdución de novos valores culturais.

Todo isto provoca...