Evolución da Prosa Galega: Irmandades da Fala e Grupo Nós

As Irmandades da Fala procuraron crear os medios e canles de difusión necesarios para desenvolver aqueles xéneros literarios que no Rexurdimento do século anterior non lograron poñerse á altura da lírica. A prosa galega experimentou cambios significativos, como:

• a aparición do ensaio como medio de difusión da ideoloxía nacionalista;
• o desenvolvemento da prensa en galego (como A Nosa Terra);
• e a difusión de diferentes coleccións de narrativa (a través de editoriais como Céltiga ou Lar).

Propúñase tamén a modernización da narrativa, polo que baixo o seu maxisterio os autores desenvolveron diferentes liñas temáticas, entre as que destacan:

• o humorismo e o macabrismo;
• a narrativa etnográfica;
• o neoceltismo;
• a narrativa naturalista;
• e o simbolismo.

Logo das Irmandades da Fala, xurde o Grupo Nós, co cal nace a prosa moderna galega. Este grupo estaba formado por grandes autores galegos, en especial no ámbito da prosa, como son Vicente Risco, Otero Pedrayo ou Castelao. O nome deste grupo provén da revista que publicaron a partir de 1920. Esta revista é a publicación máis importante de Galicia de preguerra, e nela publicaron autores pertencentes ás Irmandades e poetas das vangardas. Podemos establecer tres etapas na evolución do grupo:

O Pregaleguismo, nado en Ourense, estaba formado por autores como Vicente Risco, Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas ou Noguerol. Todos os autores tiñan unha serie de características en común:

• procedían da clase acomodada;
• estaban desvinculados da cultura galega e do movemento nacionalista;
• e os seus presupostos ideolóxicos e estéticos baseábanse na defensa do individualismo e na procura do exótico.

Na etapa do Galeguismo, os autores do Grupo Nós entraron en contacto coas Irmandades da Fala, e a adhesión ao galeguismo foi case inmediata. Na etapa da Posguerra, as características fundamentais da prosa deste grupo de autores son:

• axéitanse ao idioma para a expresión científica;
• promóvese o estudo das diversas facetas da cultura galega;
• incorpóranse narrativas dos autores máis destacados da narrativa europea;
• diversifícanse as temáticas;
• consolídase o conto literario;
• e desenvólvese o ensaio científico ao abeiro do Seminario de Estudos Galegos.

A Revista Nós foi o principal elemento aglutinador deste grupo. Foi creada por Vicente Risco, seguindo como modelo La Centuria. Na súa primeira etapa, foi eminentemente literaria, pasando a ter posteriormente un carácter entre literario e científico. A revista foi importantísima na cultura galega, tanto polo seu impacto cultural e modernizador como polo seu papel de aglutinadora do pensamento galeguista.

En conclusión, nesta época póñense as bases da narrativa galega moderna e aparece o ensaio como xénero literario en galego. O labor das Irmandades da Fala e do Grupo Nós foi fundamental para acadar estes obxectivos e consolidar a prosa galega contemporánea.