Literatura Galega: Xéneros, Séculos Escuros e Cantigas Medievais

Literatura Galega: Definición e Xéneros

Literatura: Os teóricos da comunicación consideran a literatura como unha forma de comunicación na que interveñen o emisor (creador consciente), o receptor, o código, o contexto e a mensaxe (estética con vontade de estilo destinada ao gozo psíquico).

Xéneros Literarios

• A Poesía: Exprésa emocións, sentimentos ou reflexións a partir dunha visión subxectiva. Adoita empregar o verso e é de temática: lírica, social e satírica.
• Narrativa: Predomina a función referencial e as relacións entre as accións humanas e a realidade que o circunda. As súas formas son o conto (breve con asuntos moi variados) e a novela (relatos extensos en prosa).
• Teatro: Interpretación dos autores e do diálogo. Divídese en traxedia, comedia e drama.

Contexto Histórico da Literatura Galega

Séculos Escuros

Período que abrangue os séculos XVI, XVII e XVIII. Consérvanse textos illados, non sempre impresos no seu tempo.

Etapas

• Séculos XVI e XVII: Memoria da lingua e da expresión creativa, transmítese a través da tradición oral.
• Ilustración: Preocupación polo estudo do galego (exemplo: Martín Sarmiento).

Cancioneiros ou Códices Medievais

Algúns dos máis importantes son:

• Cancioneiro de Ajuda
• Cancioneiro da Biblioteca Nacional
• Cancioneiro da Vaticana
• Pergamiño Vindel
• Pergamiño Shamrer
• Cancioneiro de Berkeley

As Cantigas Medievais Galego-Portuguesas

Cantiga de Amor

Tipo de composición literaria da Idade Media, propia da poesía galego-portuguesa medieval. Está centrada no amor cortés (pasión amorosa entre o cabaleiro e o senhor). Formalmente establécense 2 grupos: Cantigas de refrán e cantigas de mestría.

Cantiga de Amigo

Composición breve e sinxela, posta en boca dunha muller namorada. A forma fundamental é o paralelismo (forma que conxuga a repetición e a variación, sendo a repetición o principio estruturador do texto). Subxéneros: mariñas ou barcarolas, cantigas de romaría, bailadas, albas.

Cantigas de Escarnio e Maldicir

• Escarnio: Satirizan con palabras de dobre sentido e poden ser de refrán ou de mestría.
• Maldicir: Exerceu a crítica sen xogar co dobre sentido.

Os elementos clave son o equívoco e a ironía. Os temas principais son: Sátira política, sátira persoal e sátira moral.