Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

A Poesía na Década dos 90 e Inicios do S. XXI

A poesía destes anos caracterízase pola presenza importante de voces femininas que nos falan desde a súa experiencia. Os novos creadores agrúpanse en colectivos poéticos, amplíanse os medios de comunicación, especialmente o musical, restáuranse vellas canles como os recitais, danse a coñecer a través de fanzines, boletíns e follas voandeiras, xorden novas coleccións de comunicación poética, etc.

A Narrativa: Novos Camiños

Coa morte de Franco e coa celebración das primeiras eleccións democráticas, España entra nun novo período da súa historia. A narrativa desta época caracterízase pola procura da profesionalidade literaria do relato breve, especialmente a partir de finais dos...

Literatura galega no exilio

Como consecuencia da diáspora á que se viron abocados moitos intelectuais galegos por mor da represión iniciada no 1936, o centro da actividade literaria galega trasladouse a México e a Bos Aires.

Nesta última cidade os exiliados entraron en contacto cos que emigraran antes da sublevación militar — Blanco Amor, Emilio Pita… — e comezaron a impulsar revistas, libros e reimpresións para establecer deste xeito a continuidade dunha cultura ameazada.

De capital importancia foi o labor levado a cabo por Castelao, que se converteu nun referente da liberdade de Galicia, publicando Os vellos non deben namorarse e Sempre en Galiza.

Poesía (Xeración do 36)

Os autores pertencen á chamada Xeración do 36. Teñen certas...

Historia da Normativización

A variedade estándar é unha das linguas funcionais que se dan nunha lingua histórica, concretamente aquela que se escolle como modelo de lingua común e que é identificada e aceptada polos falantes.

A normativización lingüística consiste na elaboración e selección dunha variedade estándar de lingua que funcione dentro dunha comunidade determinada como modelo de corrección idiomática.

Tarefas no Proceso de Normativización

• Estandarización: Selección e fixación dunha variedade sincrónica de lingua uniforme que se usará na escrita e nas comunicacións formais.
• Grafización: Forma escrita correspondente á variedade oral da lingua estándar.
• Modernización: A lingua actualízase e habilítase para tratar

As Irmandades da Fala: Orixe e obxectivos

As Irmandades da Fala nacen a partir de 1916 en diversas localidades galegas, tendo como obxectivo a dignificación e a expansión dos usos do galego mediante unha serie de iniciativas:

• A) Animan o cultivo literario do galego mediante a convocatoria de concursos, revistas e xornais, fundando cadros de declamación e representando pezas teatrais.
• B) Amplían, a través dos seus asociados, os reducidos círculos de lectores cos que contaba o galego ao empezar a centuria.
• C) Conseguen diversificar e renovar progresivamente os xéneros e propostas literarias, dotándoos dunha maior pluralidade e calidade.
• D) Verten por vez primeira obras da literatura universal ao galego.

A poesía e o panorama literario a comezos

 diglosia cando dúas linguas son usadas con valor social diferente-lingua A-destinada as funcions de mais prestixio, -linguaB-usase en relacions cotias e informais (funcion local e familiar ou individual), debido ao asoballamento de Galicia por parte de Castela, o castelan ocupou un status superior-linguaA- e o galego-lingB- viuse renegado ao uso coloquial. ESTO E COMPORTAMENTO DIGLOSICO.  consecuencias -restrincion do galego por presion do castelan, enprego deste nas funcions de prestixio da lingua(nivel xuridico, igrexa...) -aumento dos prexuizos linguisticos galego relacionado coa falta de culuta -interferencias entre as linguas a nivel léxico.  RELACION entre linguas inestable unha delas sempre ocupara espazos que non lle corresponde....

Experimentalismo: a nova narrativa

Contexto e orixe

O experimentalismo: a nova narrativa coñécese así por parte dos críticos que a sitúan arredor de 1954, ano de aparición de Nace un árbore, de Gonzalo Mourullo, como a obra que daría comezo ao movemento, e en 1969, ano de aparición de Cambio en tres, de Carlos Casares. Outros críticos sinalan como punto final a aparición de Cara a Times Square, de Camilo Gonsar. En calquera caso, a vixencia da denominación prodúcese durante a década dos 60.

Principais eixos da conformación

A conformación da escola corresponde a tres apartados esenciais: o afán de renovación temática, a coincidencia xeracional e a datación das obras, así como o interese pola literatura europea e americana modernas....

Elaboración do estándar: perspectiva histórica

A normativización é custosa. O primeiro paso a realizar é a fixación dunha ortografía, a escolla dunha variedade estándar e a elaboración de dicionarios e gramáticas.

No galego, dicionarios e gramáticas aparecen a partir de 1860, pero non é ata o século XX cando comezan a haber propostas de normas comúns. Un claro exemplo é Algunhas Normas pra a Unificación do Idioma Galego, publicado en 1933 polo Seminario de Estudos Galegos, coa posterior publicación de Engádega ás Normas pra a unificación do Idioma Galego (1936).

Máis tarde, nos anos 70, a RAG (Real Academia Galega) sacou á luz os seus primeiros resultados no proceso de estandarización: Normas ortográficas do idioma galego...

O teatro galego no inicio do século XX

No inicio do século XX, o teatro segue a ser o xénero menos desenvolvido. Ao longo das tres primeiras décadas prodúcese un progresivo desenvolvemento coa creación do Conservatorio Nacional da Arte Galega, aínda que as perspectivas víronse cortadas pola Guerra Civil.

A dramática rexionalista

A produción teatral do século XIX e comezos do XX, denominada dramática rexionalista, ía dirixida a un público formado polas clases populares. Coa creación da Escola Rexional de Declamación xorden dramas nos que se denuncia o caciquismo, se satirizan certos tipos sociais ou nos que se reivindica a necesidade de galeguizar a sociedade. Neste ámbito destaca no teatro en prosa Manuel Lugrís Freire. Entre...

Poesía de Posguerra (1936-1975)

Tras a Guerra Civil Española (1936-1939) comeza a ditadura franquista, época de represión social e ideolóxica. Esta represión facía que culturas como a galega e a catalá fosen perseguidas. Asasinaron algúns importantes galeguistas como Alexandre Bóveda, censuraron obras como A Esmorga e Sempre en Galiza. A partir de 1947 suavizouse esta represión e saíron á luz obras como Cómaros verdes, e creouse a editorial Galaxia. A partir da morte de Franco, os homes da Xeración Nós fomentaron a cultura nos anos 60 e comezaron a xurdir os partidos políticos de esquerdas, como a UPG, pero na clandestinidade.

A Poesía entre 1936 e 1975

A poesía, en certa maneira, foi un xénero privilexiado, xa que se publicaron...

O Século XIX: O Rexurdimento Literario

No século XIX produciuse o rexurdimento literario do galego. As ideas do Romanticismo favoreceron o desenvolvemento dunha corrente ideolóxica galeguista cos obxectivos fundamentais da defensa de Galicia e da súa lingua.

Contexto Político e Lexislativo

• A guerra contra os franceses propiciou o uso do galego en impresos propagandísticos, como o folletoProezas de Galicia (1810) de Fernández Neira. O uso do galego esténdese a temas políticos do momento, esixindo o emprego da lingua dos seus destinatarios.
• As estruturas do Antigo Réxime foron substituídas polo aparato administrativo dun estado liberal. As ideas liberais plasmáronse na Constitución de Cádiz.
• O cambio político trouxo as ideas da Revolución