Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

O Rexurdimento: Orixe e Contexto Histórico

Orixe do Movemento

Este movemento, entre finais do século XIX e principios do XX, impulsou a recuperación da nosa cultura. En 1863 publicouse Cantares Gallegos de Rosalía de Castro, obra que marca o inicio deste período. Esta publicación supuxo a demostración do galego como lingua apta para chegar aos máis altos graos de expresión artística.

Factores que Impulsaron o Rexurdimento

O Rexurdimento prodúcese pola combinación dos seguintes factores:

• A influencia das ideas da Ilustración (S. XVIII) en personaxes como o Padre Sarmiento.
• A repercusión da Guerra da Independencia, que xerou a conciencia dun pobo que precisaba un autogoberno.
• A ideoloxía romántica, que exaltaba a liberdade e a defensa

Galicia no século XIX

O século XIX foi unha época de cambios importantes en Galicia, que afectaron ao ámbito político e social, pero tamén ao cultural e lingüístico. Estes cambios déronse dun xeito continuo ao longo de todo o século, mesmo na literatura.

O Rexurdimento

O 17 de maio de 1863 é a data que marca simbolicamente o comezo do noso pleno Rexurdimento literario, coa publicación de Cantares gallegos de Rosalía de Castro.

No seo desta cidade fóronse producindo enfrontamentos entre dous bloques ideolóxicos: os conservadores (partidarios do absolutismo) e os liberais (herdeiros dos ilustrados do XVIII). A partir da ideoloxía liberal e da romántica aparece o galeguismo. Este movemento político tivo tres etapas:

• Provincialismo:

AS VANGARDAS

A Literatura e a arte galega experimentaron a comezos do século XX un Proceso de renovación froito das vangardas. Estas constitúen unha reacción Contaxiosa contra a mentalidade burguesa de finais do XIX. Transforman a idea De arte e do papel do artista na sociadade.  Ademáis, buscan a orixinalidade de forma obsesiva, e fan do experimentalismo, da rebeldía e da liberdade creativa a Súas razón de ser.Cada un destes movementos constituíu un ismo; corrente Cos seus propios postulados, defendidos a través de manifestos vangardistas.

ismos

Cubismo. Achegou ao campo da literatura os caligramas, a frecuencia de alusións a Conceptos espaciais e lineais, e a ruptura da secuencia temporal lóxicA

Futurismo. Exaltación da máquina,...

A Era Compostelá: Esplendor (séculos XII-XIII)

Caracterizábase por:

• Galicia como terra de retagarda na guerra contra os árabes, o que provocou unha paz relativa que permitía o aumento da poboación e o florecemento do comercio.
• Melloras na agricultura.
• Crecemento das urbes e forte tensión co poder nobiliario que desembocou nas chamadas Revolucións Irmandiñas.
• Compostela, grazas aos restos do Apóstolo Santiago, converteuse nun dos tres grandes centros de peregrinación medieval europea, e iso conlevou que o Camiño de Santiago trouxo riqueza á terra.
• Papel destacado da nobreza de orixe galega na corte Asturleonesa.

Decadencia Socioeconómica e Política de Galicia (Baixa Idade Media)

Factores:

• A independencia de Portugal en 1121.
• A unificación

Vaiamos irmana, vaiamos durmir

Resumo: a moza pide á irmá que a acompañe a durmir na beira do lago onde está cazando aves o seu amigo. As que cantan ben non as mata (lectura literal)

Lectura simbólica: a moza pide á irmá que a acompañe na beira do lago onde ten unha cita co seu namorado. O mozo anda conquistando chicas na beira do lago e queda coas máis guapas.

Símbolos:

• As aves: que simbolizan as mozas.
• Cazar aves: conquistar a moza.
• As aves que cantan ben: son as mozas guapas.

Lugar:

Na beira do lago.

A que se dirixe a moza?

Diríxese á irmá que actúa como confidente.

Recursos:

• Paralelismo (o primeiro verso de cada estrofa de dous a dous)
• Leixaprén
• Refrán: último verso de cada estrofa.

Ainas Nunes

Resumo: a protagonista pide ás amigas que...

Historia da Normativización: Variedade Estándar e Desviacións

O galego aspira a ser un instrumento útil e eficaz para a sociedade do futuro, ademais de ser o núcleo cultural de toda a comunidade galega. Para que poida cumprir esta función, precisa dunha variedade uniformada que sirva de vehículo para a comunicación formal, é dicir, a que se produce no ensino, nos medios de comunicación escritos, na administración... O proceso a través do cal se elabora esta variedade denomínase estandarización lingüística ou normativización.

O proceso de normativización dunha lingua está estreitamente relacionado co da súa normalización.

A normalización lingüística supón aumentar o número de falantes, así como estender as súas funcións;...

O Galego a Finais do Século XX e XXI: Características Lingüísticas, Contexto Histórico e Situación Sociolingüística

Características Lingüísticas Fundamentais

O galego é unha lingua nun avanzado proceso de estandarización. O estándar do galego é a variante lingüística aceptada e coñecida, depurada de vulgarismos e castelanismos, e cun amplo vocabulario. A variante estándar é unha variedade de uso, e a normativa consiste nunha serie de normas ortográficas e morfolóxicas. No galego estándar atopamos dous modelos:

• Galego espontáneo: De transmisión xeracional, pouco influenciado polo estándar. Caracterízase por: enxebreza fónica, riqueza dialectal, vulgarismos e castelanismos.
• Neogalego: De adquisición primaria da lingua.