As vangardas e os novecentistas na literatura e arte galegas
Resumo
O texto explica o proceso de renovación artística que as vangardas provocaron na literatura e na arte galega a comezos do século XX. Describe os principais ismos (cubismo, futurismo, expresionismo, dadaísmo, creacionismo, imaxinismo, ultraísmo e surrealismo) e as súas características. Tamén presenta a situación das vangardas en Galiza e o papel dos novecentistas, unha xeración que protagonizou a renovación pero que foi truncada pola guerra, o fascismo e o exilio.
Puntos clave
- As vangardas foron unha reacción contra a mentalidade burguesa de finais do XIX e transformaron a idea de arte e o papel do artista na sociedade.
- Cada vangarda (ismo) defendeu os seus postulados a través de manifestos; o futurismo exaltaba a máquina, a velocidade e a guerra.
- O dadaísmo defendía a liberación total da creatividade do artista, recordando a expresividade infantil primitiva.
- En Galiza destacan Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro, que rompen coa tradición poética anterior, e a publicación do manifesto '¡Máis alá!'.
- Os novecentistas protagonizaron a renovación artística e literaria, pero moitos morreron, foron víctimas do fascismo ou marcharon ao exilio, polo que se coñecen como unha xeración malograda.
AS VANGARDAS
A
Literatura e a arte galega experimentaron a comezos do século XX un
Proceso de renovación froito das vangardas. Estas constitúen unha reacción
Contaxiosa contra a mentalidade burguesa de finais do XIX. Transforman a idea
De arte e do papel do artista na sociadade.
Ademáis, buscan a orixinalidade de forma obsesiva, e fan do experimentalismo, da rebeldía e da liberdade creativa a
Súas razón de ser.Cada un destes movementos constituíu un ismo; corrente
Cos seus propios postulados, defendidos a través de manifestos vangardistas.
ismos
Cubismo. Achegou ao campo da literatura os caligramas, a frecuencia de alusións a Conceptos espaciais e lineais, e a ruptura da secuencia temporal lóxicA
Futurismo. Exaltación da máquina, da velocidade, da guerra e da cidade. Destrucción Absoluta da sintaxe, supresión de adxetivos e adverbios e a abolición do uso de Signos de puntuación.
EXPRESIONISMO. Reivindicación Da subxetividade do artista e intención de captar a esencia espiritual da Realidade a través dunha estética agresiva.
Dadaísmo. Destrucción total das normas estéticas, defensa da liberación total da Creatividade do artista, recorda á Primitiva expresividade infantil.
CREACIONISMO. Arte que non imita á natureza (Manuel Antonio)
IMAXINISMO. Insiste na riqueza de imaxes de colorido e ritmo. (Amado Carballo)
ultraísmoinnovacións tipográficas. (Manuel Antonio)
Surrealismo. Culminación das vangardas, asociase ao imaxinismo e á psicoanálise. (Álvaro Cunqueiro).
VANGARDAS EN GALIZA
Figuras Como a de Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro rompen adrede coa tradición poética Galega anterior, e danlle continuidade de xeito persoal e eclético ao ronsel vangardista. Na mesma liña Destacan: a publicación do manifesto ‘’¡Máis alá!’’; a existencia de diversas Revistas vangardistas galegas (Ronsel, Yunque, Galiza…); o nacemento de Movementos políticos de vontade renovadra (Hilozoismo e Neotrobadorismo); a Gran influencia vangardista en artistas plásticos (Seoane, Colmeiro…) e a Aparición de textos xornalísticos e ensaísticos con motivo de demandas ou Postulados.
As Características da sociedade galefa impedían unha reacción en masa contra a Tradició, pois renunciar á tradición sifnifica a ausencia dunha base para a Arte e a literatura.
NOVCENTISTAS
Os Novecentistas son os protagonistas da renovación artística e literaria. Ao Principio actúan como fillos espirituais de grupo Nós e colaboran nas Actividades promovidas polos mesmos. Despois dun tempo algúns comezan a se Cuestionar abertamente ideas políticas e estéticas da xeración anterior, máis Algúns non se deron separado de tal xeración.
Pode Decirse que estes autores pertencena unha xeración malograda; moitos morreron, outros foron víctimas do fascismo, algúns marcharon ao exilio truncando a súa Carreira, a mayoría ou ben deixaron a un lado o galego ou perseguiron o seu Labor mediante outros xéneros.
ensaioSocios Do Seminario de Estudos Galegos, as obras máis destacadas son:[‘’Vocabulario popular galego-castelán’’][‘’Anteproyeito de Estatuto de Galiza’’ ][‘’Terra de Melide’’][‘’Parroquia de Velle’’]
xornalismoParticiparon Na modernización e profesionalización do xornalismo apostando polo emprego do Galego:
Galicia De Vigo – Paz Andrade Zarpa – Basilio Álvarez e Roberto Blanco
Pueblo Gallego – Portela Valladares
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Que foron as vangardas na literatura galega?
Foron movementos de renovación artística de comezos do século XX que rompían coas formas tradicionais e buscaban a orixinalidade mediante o experimentalismo e a liberdade creativa. En Galiza destacan figuras como Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro.
Quen son os novecentistas?
Son os protagonistas da renovación artística e literaria galega da xeración posterior ao grupo Nós. Moitos foron víctimas do fascismo, morreron ou marcharon ao exilio, por iso se considera unha xeración malograda.
Ponte á proba
Tarxetas de repaso
Preme nunha tarxeta para ver a resposta.
Test
Preguntas xeradas con IA a partir do documento: comproba as respostas co texto.