As vangardas e os novecentistas na literatura e arte galegas

Lingua e literaturaActualizado o 3,96 KB

Resumo

O texto explica o proceso de renovación artística que as vangardas provocaron na literatura e na arte galega a comezos do século XX. Describe os principais ismos (cubismo, futurismo, expresionismo, dadaísmo, creacionismo, imaxinismo, ultraísmo e surrealismo) e as súas características. Tamén presenta a situación das vangardas en Galiza e o papel dos novecentistas, unha xeración que protagonizou a renovación pero que foi truncada pola guerra, o fascismo e o exilio.

Puntos clave

  • As vangardas foron unha reacción contra a mentalidade burguesa de finais do XIX e transformaron a idea de arte e o papel do artista na sociedade.
  • Cada vangarda (ismo) defendeu os seus postulados a través de manifestos; o futurismo exaltaba a máquina, a velocidade e a guerra.
  • O dadaísmo defendía a liberación total da creatividade do artista, recordando a expresividade infantil primitiva.
  • En Galiza destacan Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro, que rompen coa tradición poética anterior, e a publicación do manifesto '¡Máis alá!'.
  • Os novecentistas protagonizaron a renovación artística e literaria, pero moitos morreron, foron víctimas do fascismo ou marcharon ao exilio, polo que se coñecen como unha xeración malograda.

Ponte á proba

AS VANGARDAS

A Literatura e a arte galega experimentaron a comezos do século XX un Proceso de renovación froito das vangardas. Estas constitúen unha reacción Contaxiosa contra a mentalidade burguesa de finais do XIX. Transforman a idea De arte e do papel do artista na sociadade.  Ademáis, buscan a orixinalidade de forma obsesiva, e fan do experimentalismo, da rebeldía e da liberdade creativa a Súas razón de ser.Cada un destes movementos constituíu un ismo; corrente Cos seus propios postulados, defendidos a través de manifestos vangardistas.

ismos

Cubismo. Achegou ao campo da literatura os caligramas, a frecuencia de alusións a Conceptos espaciais e lineais, e a ruptura da secuencia temporal lóxicA

Futurismo. Exaltación da máquina, da velocidade, da guerra e da cidade. Destrucción Absoluta da sintaxe, supresión de adxetivos e adverbios e a abolición do uso de Signos de puntuación.

EXPRESIONISMO. Reivindicación Da subxetividade do artista e intención de captar a esencia espiritual da Realidade a través dunha estética agresiva.

Dadaísmo. Destrucción total das normas estéticas, defensa da liberación total da Creatividade do artista,  recorda á Primitiva expresividade infantil.

CREACIONISMO. Arte que non imita á natureza (Manuel Antonio)

IMAXINISMO. Insiste na riqueza de imaxes de colorido e ritmo. (Amado Carballo)

ultraísmoinnovacións tipográficas. (Manuel Antonio)

Surrealismo. Culminación das vangardas, asociase ao imaxinismo e á psicoanálise. (Álvaro Cunqueiro).

VANGARDAS EN GALIZA

Figuras Como a de Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro rompen adrede coa tradición poética Galega anterior, e danlle continuidade de xeito persoal e eclético ao ronsel vangardista. Na mesma liña Destacan: a publicación do manifesto ‘’¡Máis alá!’’; a existencia de diversas Revistas vangardistas galegas (Ronsel, Yunque, Galiza…); o nacemento de Movementos políticos de vontade renovadra (Hilozoismo e Neotrobadorismo); a Gran influencia vangardista en artistas plásticos (Seoane, Colmeiro…) e a Aparición de textos xornalísticos e ensaísticos con motivo de demandas ou Postulados.

As Características da sociedade galefa impedían unha reacción en masa contra a Tradició, pois renunciar á tradición sifnifica a ausencia dunha base para a Arte e a literatura.

NOVCENTISTAS

Os Novecentistas son os protagonistas da renovación artística e literaria. Ao Principio actúan como fillos espirituais de grupo Nós e colaboran nas Actividades promovidas polos mesmos. Despois dun tempo algúns comezan a se Cuestionar abertamente ideas políticas e estéticas da xeración anterior, máis Algúns non se deron separado de tal xeración.

Pode Decirse que estes autores pertencena unha xeración malograda; moitos morreron, outros foron víctimas do fascismo, algúns marcharon ao exilio truncando a súa Carreira, a mayoría ou ben deixaron a un lado o galego ou perseguiron o seu Labor mediante outros xéneros.

ensaioSocios Do Seminario de Estudos Galegos, as obras máis destacadas son:[‘’Vocabulario popular galego-castelán’’][‘’Anteproyeito de Estatuto de Galiza’’ ][‘’Terra de Melide’’][‘’Parroquia de Velle’’]

xornalismoParticiparon Na modernización e profesionalización do xornalismo apostando polo emprego do Galego:

Galicia De Vigo – Paz Andrade Zarpa – Basilio Álvarez e Roberto Blanco

Pueblo Gallego – Portela Valladares

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Que foron as vangardas na literatura galega?

Foron movementos de renovación artística de comezos do século XX que rompían coas formas tradicionais e buscaban a orixinalidade mediante o experimentalismo e a liberdade creativa. En Galiza destacan figuras como Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro.

Quen son os novecentistas?

Son os protagonistas da renovación artística e literaria galega da xeración posterior ao grupo Nós. Moitos foron víctimas do fascismo, morreron ou marcharon ao exilio, por iso se considera unha xeración malograda.

Ponte á proba

Tarxetas de repaso

Preme nunha tarxeta para ver a resposta.

Test

1. Que tipo de reacción supuxeron as vangardas?
2. Que característica define o futurismo?
3. Que defendía o dadaísmo?
4. Cal foi o manifesto vangardista publicado en Galiza?
5. Por que os novecentistas se consideran unha xeración malograda?

Preguntas xeradas con IA a partir do documento: comproba as respostas co texto.