Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Historia de Bacharelato

Catalán vs. Vasco — O nacionalismo vasco e o nacionalismo catalán xurdiron no século XIX como resposta ao centralismo do Estado español e ao proceso de modernización, aínda que presentaron diferencias claras no seu desenvolvemento e nas súas aspiracións políticas.

O nacionalismo vasco

• O nacionalismo vasco apareceu de forma máis temperá, moi influído polos Dereitos Forais, un sistema propio de leis e privilexios que o Estado liberal tentou suprimir. A defensa destes foros foi a base inicial da súa reivindicación política.
• A figura clave do movemento foi Sabino Arana, fundador do Partido Nacionalista Vasco (PNV) en 1895, quen formulou un proxecto claramente independentista, apoiado na defensa da lingua euskera, da cultura e da identidade

Os Decretos de Nova Planta e o Centralismo Borbónico

Orixe e obxectivos das reformas de Filipe V

Desde a súa chegada ao trono de España, Filipe V introduciu numerosas reformas políticas e administrativas inspiradas no modelo francés. Estas reformas buscaban un maior grao de centralización do poder político e de unificación lexislativa e institucional.

A abolición dos privilexios forais da Coroa de Aragón

Considerados rebeldes por tomar partido por Carlos de Habsburgo na Guerra de Sucesión, os reinos da Coroa de Aragón perderon a súa autonomía política e institucional. Filipe V, apoiado na forza militar das súas tropas e a medida que ía recuperando territorios, aboliu os privilexios de:

• Aragón e Valencia en 1707.
• Mallorca en 1715.

Terminoloxía Histórica Clave

Pronunciamento

Levantamento militar, xunto cunha parte da sociedade que se pronuncia para modificar o sistema político. Os máis coñecidos son entre absolutistas e liberais no reinado de Fernando VII, e os progresistas contra conservadores con Isabel II.

Estatuto Real

Decreto de 1835 no que María Cristina de Borbón convoca as Cortes de España. Considérase unha carta outorgada porque a Coroa rehusaba do poder absoluto en pro dunha ampla participación política (oligárquica). Aínda así, posuía a soberanía e non había división de poderes.

Unión Liberal

Partido político do xeneral O'Donnell xunto con esquerda moderada, militares e dereita progresista. Eran partidarios do goberno constitucional de Isabel...

Economía e sociedade na Galicia dos Austrias

A agricultura e as súas transformacións

O Reino de Galicia, como a maior parte de Europa, continuou sendo unha economía agraria e rural durante os séculos XVI e XVII. A agricultura do século XVI rexistrou un aumento da produción a nivel cuantitativo pero dentro das pautas tradicionais tanto nos tipos de cultivos como nas técnicas. Foi grazas á introdución de novos cultivos —como o millo e a pataca— durante o século XVII que a produción agrícola aumentou, facilitando o incremento demográfico dos séculos XVII e XVIII.

Paralelamente, durante estes séculos o foro consolidouse como o tipo de contrato principal. Trátase dun acordo de longa duración (por exemplo, pola vida de tres reis)...

Aula Regia

Asemblea política de carácter laico cuxa creación se atribúe a Leovixildo, na monarquía visigoda hispana. Está formada por un consello de notables que colaboran cos xefes militares e co rei. Ten un carácter consultivo, polo que o rei non está na obriga de aceptar as súas decisións. Colabora na redacción de leis e na impartición de xustiza. Dátanse entre os séculos VI e VIII d.C.

Bárbaros

Termo pejorativo que fai referencia aos pobos que non falan nin grego nin latín. Denomínase así aos pobos de Asia e Europa que, a partir de principios do século V d.C., ocupan partes do territorio do Imperio Romano. Na Península Ibérica destaca a entrada a partir do 409 d.C. de vándalos, alanos, suevos e visigodos.

Castro

Poboado...

Glosario de Termos Históricos

Economía predadora

Economía predadora caracterizada por consumir os recursos da natureza sen xerar produción e que está baseada na caza de animais, a pesca e a recolección de froitos silvestres. É característica do Paleolítico. Oponse á economía produtiva.

Megalitismo

Megalitismo: cultura xurdida no Calcolítico en numerosas áreas peninsulares e europeas e caracterizada polas construcións con finalidades funerarias, feitas a base de grandes pedras que dan nome á cultura megalítica. A súa tipoloxía é variada: dólmenes, menhires, taulas...

Castro

Castro: poboado característico dos pobos prerromanos no noroeste peninsular. Estaban situados en lugares defensivos e rodeados de fortificacións de pedra...

A Reforma Agraria da II República

Un dos elementos centrais do proceso reformista impulsado polos gobernos republicanos foi a reforma agraria. O seu obxectivo era facer fronte á desigual distribución da propiedade da terra, para mellorar a situación do campesiñado e incrementar a produtividade agrícola.

A existencia de masas de campesiños sen terras, xornaleiros das rexións latifundistas do sur, e de pequenos propietarios e arrendatarios ao límite da subsistencia nas rexións setentrionais, constituía un problema endémico en España. Por iso a reforma agraria converteuse nunha das principais reivindicacións do campesiñado.

Medidas Precursoras (Goberno Provisional)

Antes da súa aprobación en 1932, o goberno provisional de Niceto Alcalá-...

A UCD e a Transición Española

A UCD, formación política creada por Adolfo Suárez, logrou gañar dúas convocatorias electorais, a de 1977 e a de 1979, pero en ambas non tiña a maioría absoluta. Esta formación era un partido moi heteroxéneo, resultado da confluencia de individualidades políticas procedentes do antigo franquismo, democristiáns, liberais e incluso da socialdemocracia.

Os Primeiros Anos da Transición

Os primeiros anos da Transición foron moi duros por varios factores: a crise económica do 73, sentida en España dun xeito máis tardío, xerou taxas de inflación altas e un paro crecente que xerou un enorme malestar social con numerosas folgas. A gravidade da situación motivou os Pactos da Moncloa como un acordo global...