Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Filosofía e ética

Os Principios da Filosofía: A Substancia en Descartes, Locke e Hume

A Substancia en Descartes

O tema central é a substancia. Para Descartes, a substancia é o que "non ten necesidade máis que de si mesma para existir". Polo tanto, tan só Deus é unha substancia propiamente dita. Tamén é para el substancia aquilo que Deus creou.

As dúas son substancias, pero con distinto senso: "é un nome que non se pode atribuír a Deus e ás criaturas no mesmo senso".

Tipos de Substancia Cartesiana

Por iso, para Descartes hai tres tipos de substancia:

• Deus (ou substancia infinita)
• A res cogitans (ou substancia espiritual)
• A res extensa (ou substancia material)

Atributos da Substancia

Pero entre as cousas creadas por Deus, algunhas non poden existir sen as outras,...

Graos de Coñecemento en Platón

A Dialéctica é o proceso polo que se ascende gradualmente ao verdadeiro coñecemento, ao coñecemento do ser, do universal, da Idea. No Libro VI establécese unha correspondencia estrita entre os distintos graos de realidade e os diferentes graos de coñecemento.

O Símil da Liña: Coñecemento e Realidade

• O símil da liña non se limita a establecer unha relación entre os modos de coñecer (gnoseoloxía), senón tamén entre estes e os modos de ser real (ontoloxía).
• Segundo Platón, non hai, nin pode haber, coñecemento in vacuo. O coñecer remítenos sempre ao obxecto coñecido.
• Por iso, Platón sostén que a diferenza entre os distintos graos de coñecemento baséase nunha diferenciación dos obxectos.
• Un principio

O Marxismo e a Crítica ao Sistema Capitalista

A Alienación Económica

Os Argumentos sobre a Xustiza na República de Platón

O Argumento de Polemarco

Recolle a tradicional definición da xustiza de Simónides, segundo a cal a xustiza sería dar a cada quen o seu. A xustiza basearíase nunha relación entre persoas, e non sería unha virtude en si mesma.

Sócrates socava este argumento de Polemarco collendo como exemplo os artesáns. Así como non dicimos que unha práctica médica non é boa se unhas veces cura e outras enferma, tampouco pode [ser xusta a xustiza se...]. En definitiva, o que quere dicir é que a virtude dunha acción non pode ser debida aos seus efectos sociais, senón que ten que ser algo determinable na acción mesma.

O Argumento de Trasímaco

Trasímaco di que o que é xusto é o que queren os...

O Renacemento e a Reforma

A filosofía moderna ten as súas orixes no século XV co humanismo, consolídase no XVII co racionalismo de Descartes e o empirismo de Locke, e culmina no XVIII co empirismo de Hume e a filosofía ilustrada de Kant.

A transformación do pensamento moderno

Como xa citei anteriormente, a filosofía moderna ten os seus inicios no Renacemento e supón unha fonda transformación respecto da época medieval. Mentres que na Idade Media se lle daba importancia á fe e ás crenzas relixiosas, o humanismo renacentista vai situar nun primeiro plano á razón. Polo tanto, o pensamento que se desenvolve neste período faise en confrontación coa cultura e o pensamento medieval.

O retorno á cultura grecolatina

Por outra parte, o humanismo...

Tomé de Aquino: Teoloxía natural tomista

• Relixión: conxunto de crenzas doutrinais baseadas en textos "revelados".
• Teoloxía: reflexión racional (filosófica) sobre o feito relixioso ou unha relixión.
  • Revelada: reflexión e interpretación dos textos revelados dunha relixión.
  • Natural: reflexión filosófica sobre a relixión sen basearse na "revelación".

Dialécticos e antidialécticos

Dúas posturas sobre as relacións entre razón (filosofía) e fe (dogma relixioso):

• Antidialécticos: primacía da fe e non intervención da razón (S. Buenaventura).
• Dialécticos: primacía da razón e o método dialéctico sobre a fe (averoístas latinos).

Tomé de Aquino, dialéctico moderado: razón e fe son fontes distintas (natural e sobrenatural), con contidos...

A Alegoría da Cova de Platón: Realidade e Coñecemento

Temos que imaxinar a varios homes atados de cara á parede do fondo dunha profunda cova. Máis arriba arde unha fogueira. Entre a fogueira e as costas dos homes atados pasa un camiño polo que diversos individuos carrexan aos ombros bonecos e estatuas.

Todo o que ven os prisioneiros do fondo son as sombras deses bonecos, proxectadas contra a parede. E cando escoitan voces, pensan que se trata das sombras que falan. Para eles, as sombras constitúen toda a realidade.

A Liberación e o Ascenso

Pero un dos prisioneiros consegue liberarse das súas cadeas e comeza un penoso ascenso pola cova, vendo:

• Os bonecos que producen as sombras.
• A fogueira que as proxecta.

Finalmente, deixa a cova e sae á...

San Tomé de Aquino nace en Rocaseca en 1224, fillo do conde de Aquino. Estuda na Universidade de Nápoles e ingresa nos Dominicos en 1243. É discípulo de Alberto Magno e cátedra en París entre 1256 e 1259. É o encargado de organizar a facultade de filosofía na corte pontificia. No 1269 regresa a París para loitar contra os averroístas e os antiaristotélicos, e convócase ao concilio de Lyon no 1274, onde morre camiño a Fossanova.

Obra: Suma contra os Xentís; Suma Teológica.

Contexto Histórico: Rivalidade entre o Papado e o Imperio coa súa decadencia. Entrada na Baixa Idade Media (cidades, comercio, industria). Paso do románico ao gótico.

Filosoía Escolástica: Nace a universalidade: a filosofía ensinase nas escolas, son artes...

Cal é a postura filosófica de Feyerabend?

Feyerabend publicou en 1970 "Contra o método: Esquema dunha teoría do coñecemento". A súa tese é que hai que ir contra a teoría do método, que hai que elaborar hipóteses que contradigan os feitos ou as teorías ben establecidas. En definitiva, para facer avanzar a ciencia, hai que partir de que todo vale.

Crise do modelo teocéntrico?

Grecia transmitiu a Europa o ideal dunha humanidade rexida pola razón, preocupada por coñecer e gozar da natureza. Os filósofos tiñan unha idea da natureza que era para eles unha realidade admirable e insuperable polo ser humano. Para eles, a técnica non era máis ca unha imitación da natureza, concibida como un gran organismo vivente no que cada parte desempeña...

Conceptos Fundamentais da Filosofía

Mito

Narración explicativa dun fenómeno natural baseada na imaxinación poética.

Logos

Pode traducirse por palabra, discurso, razón ou lei. No contexto filosófico interprétase como coñecemento baseado na razón.

Physis

Natureza.

Oligarquía

Forma de organización social baseada no goberno dos ricos.

Democracia

Forma de organización social baseada no goberno do pobo.

Maiéutica

A arte de descubrir a verdade a través do diálogo.

Heurística

A arte de investigar ou descubrir.

Demiúrgo

Termo que significa "facedor" ou "artesán". É unha especie de arquitecto intelixente que pertence ao mundo das ideas.

Espazo baleiro

É un enorme lugar preexistente onde residen os obxectos que nacen e devén.

Doxa

É o ámbito propio...