A Alienación en Marx: Crítica ao Capitalismo e a Plusvalía
O Marxismo e a Crítica ao Sistema Capitalista
O marxismo ten unha vontade de transformación social. Para que esta sexa posible, é necesario denunciar as inxustizas e as incoherencias do sistema. Así o fixo Marx, quen considerou que o miserable estado de gran parte da humanidade se debía ás relacións de produción propias do capitalismo, no que o ser humano non se realiza, senón que se aliena.
A Alienación Económica
O traballo, di Marx, é natural e esencial no ser humano. O traballo convértese nunha necesidade, pero tamén nunha forma de humanización, xa que posibilita a relación persoal. Con todo, na sociedade capitalista, o traballo non dignifica, senón todo o contrario: desposúe e aliena, convértese nun instrumento de explotación. Prodúcese alienación cando o traballador non se sente recoñecido nin valorado, nin sente que aquilo que realiza sexa realmente o seu.
Dous Niveis de Alienación no Traballo
1. Con respecto ao produto
Dase alienación cando o traballador non se recoñece naquilo que crea, porque nin lle pertence. O obxecto transfórmase nun instrumento de explotación.2. Con respecto ao acto de traballar
Porque é un acto que se lle impón e que ten lugar nunhas condicións infrahumanas.
A Plusvalía: Mecanismo de Explotación
Esta alienación económica concrétase na plusvalía, mecanismo que, segundo Marx, está na base da explotación da clase traballadora por parte dos burgueses. A acumulación de capital só é posible se uns poucos acaparan os medios de produción e se aproveitan diso. Prodúcese un plus no valor do produto, unha diferenza que unicamente favorece ao empresario, xa que provén daquilo que se lle estafa ou que non se lle atribúe ao obreiro no salario. Ademais, os medios de produción (como a maquinaria) deberían ser sociais e non privados. A plusvalía é inherente ao capitalismo, onde todo se converte en mercadoría e queda supeditado ás leis da oferta e da demanda, incluso o traballo humano.
Alienación Social e Relixiosa
No ámbito social, a estrita e discriminatoria división de clases, segundo posúan ou non os medios de produción, comporta o recoñecemento ou non de privilexios sociais. No ámbito relixioso, Marx considera que as relixións supoñen un medio para manter oprimida a clase máis desfavorecida.