A Gnoseoloxía de Platón: Graos de Coñecemento e a Dialéctica
Graos de Coñecemento en Platón
A Dialéctica é o proceso polo que se ascende gradualmente ao verdadeiro coñecemento, ao coñecemento do ser, do universal, da Idea. No Libro VI establécese unha correspondencia estrita entre os distintos graos de realidade e os diferentes graos de coñecemento.
O Símil da Liña: Coñecemento e Realidade
- O símil da liña non se limita a establecer unha relación entre os modos de coñecer (gnoseoloxía), senón tamén entre estes e os modos de ser real (ontoloxía).
- Segundo Platón, non hai, nin pode haber, coñecemento in vacuo. O coñecer remítenos sempre ao obxecto coñecido.
- Por iso, Platón sostén que a diferenza entre os distintos graos de coñecemento baséase nunha diferenciación dos obxectos.
- Un principio parece presidir esta relación: a seguridade do saber depende da realidade do obxecto sobre o que versa.
O Coñecemento como Proceso: Doxa e Episteme
O coñecemento é o desenvolvemento da mente humana ao longo do seu camiño desde a ignorancia ata o saber. Atravesa dous campos principais:
- A Doxa (opinión)
- A Episteme (coñecemento ou ciencia)
Só a Episteme pode recibir propiamente o nome de saber.
Graos da Doxa: Pistis e Eikasía
O segmento da Doxa (opinión) subdivídese en dous:
- Eikasía (Imaxinación ou conxetura): Correspóndese coas sombras e imaxes das cousas sensibles.
- Pistis (Crenza): Correspóndese coas cousas sensibles reais, como animais e obxectos (mobles).
Graos da Episteme: Dianoia e Noesis
O segmento que corresponde ao coñecemento (Episteme) subdivídese noutros dous:
- Dianoia (Pensamento discursivo): Correspóndese coas chamadas entidades matemáticas.
- Noesis (Intelixencia ou pensamento intuitivo): Correspóndese coas realidades intelixibles, coas Ideas.
O Mito da Cova
Ademais do símil da liña do Libro VI, Platón proporciónanos no Libro VII da mesma obra unha nova imaxe que reproduce unha vívida descrición do ascenso desde o reino das puras sombras (ignorancia) ata alcanzar finalmente a intuición intelectual do Ben en si mesmo (coñecemento): o mito da cova.