O Renacemento e a Reforma: O nacemento da filosofía moderna

O Renacemento e a Reforma

A filosofía moderna ten as súas orixes no século XV co humanismo, consolídase no XVII co racionalismo de Descartes e o empirismo de Locke, e culmina no XVIII co empirismo de Hume e a filosofía ilustrada de Kant.

A transformación do pensamento moderno

Como xa citei anteriormente, a filosofía moderna ten os seus inicios no Renacemento e supón unha fonda transformación respecto da época medieval. Mentres que na Idade Media se lle daba importancia á fe e ás crenzas relixiosas, o humanismo renacentista vai situar nun primeiro plano á razón. Polo tanto, o pensamento que se desenvolve neste período faise en confrontación coa cultura e o pensamento medieval.

O retorno á cultura grecolatina

Por outra parte, o humanismo renacentista volveu a súa mirada cara á cultura grecolatina, regresando o interese polos grandes filósofos gregos, esencialmente Platón e Aristóteles. Aínda que Agostiño e Tomé de Aquino tamén fixeran o mesmo, a intencionalidade era totalmente distinta:

• Autores medievais: buscaban nestes filósofos un punto de apoio para as crenzas relixiosas cristiás.
• Renacentistas: buscan na filosofía grega un novo modelo de humanidade contraposto á concepción medieval.

Fronte ao modelo teocéntrico do mundo medieval, erguíase agora o modelo antropocéntrico e naturalista, no que o centro é o propio home.

A Reforma protestante e a visión do home

Este pensamento vaise radicalizar coa Reforma, levada a cabo por Lutero (séculos XV-XVI). Lutero vai insistir no carácter corrompido da natureza humana, que fai que todas as súas obras sexan malas e que non teña liberdade para facer o ben. É dicir, mentres que a Reforma defendeu a postura de que o home é naturalmente malo, esaxerando unha idea central da antropoloxía cristiá, o humanismo renacentista defendeu a tese de que o home é naturalmente bo, defendendo un naturalismo moi distante do cristianismo.

O impacto do cisma relixioso

A Reforma protestante, protagonizada por Lutero, postulaba que para a salvación do home unicamente é necesaria a fe, sen que sexa precisa a mediación da Igrexa. Polo tanto, rexeita o dogma católico e nega a autoridade do Papa. O cisma do protestantismo significou a ruptura da unidade relixiosa, característica da Idade Media.