Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas

As Irmandades da Fala: Orixe e obxectivos

As Irmandades da Fala nacen a partir de 1916 en diversas localidades galegas, tendo como obxectivo a dignificación e a expansión dos usos do galego mediante unha serie de iniciativas:

• A) Animan o cultivo literario do galego mediante a convocatoria de concursos, revistas e xornais, fundando cadros de declamación e representando pezas teatrais.
• B) Amplían, a través dos seus asociados, os reducidos círculos de lectores cos que contaba o galego ao empezar a centuria.
• C) Conseguen diversificar e renovar progresivamente os xéneros e propostas literarias, dotándoos dunha maior pluralidade e calidade.
• D) Verten por vez primeira obras da literatura universal ao galego.

A poesía e o panorama literario a comezos

 diglosia cando dúas linguas son usadas con valor social diferente-lingua A-destinada as funcions de mais prestixio, -linguaB-usase en relacions cotias e informais (funcion local e familiar ou individual), debido ao asoballamento de Galicia por parte de Castela, o castelan ocupou un status superior-linguaA- e o galego-lingB- viuse renegado ao uso coloquial. ESTO E COMPORTAMENTO DIGLOSICO.  consecuencias -restrincion do galego por presion do castelan, enprego deste nas funcions de prestixio da lingua(nivel xuridico, igrexa...) -aumento dos prexuizos linguisticos galego relacionado coa falta de culuta -interferencias entre as linguas a nivel léxico.  RELACION entre linguas inestable unha delas sempre ocupara espazos que non lle corresponde....

Elaboración do estándar: perspectiva histórica

A normativización é custosa. O primeiro paso a realizar é a fixación dunha ortografía, a escolla dunha variedade estándar e a elaboración de dicionarios e gramáticas.

No galego, dicionarios e gramáticas aparecen a partir de 1860, pero non é ata o século XX cando comezan a haber propostas de normas comúns. Un claro exemplo é Algunhas Normas pra a Unificación do Idioma Galego, publicado en 1933 polo Seminario de Estudos Galegos, coa posterior publicación de Engádega ás Normas pra a unificación do Idioma Galego (1936).

Máis tarde, nos anos 70, a RAG (Real Academia Galega) sacou á luz os seus primeiros resultados no proceso de estandarización: Normas ortográficas do idioma galego...

O teatro galego no inicio do século XX

No inicio do século XX, o teatro segue a ser o xénero menos desenvolvido. Ao longo das tres primeiras décadas prodúcese un progresivo desenvolvemento coa creación do Conservatorio Nacional da Arte Galega, aínda que as perspectivas víronse cortadas pola Guerra Civil.

A dramática rexionalista

A produción teatral do século XIX e comezos do XX, denominada dramática rexionalista, ía dirixida a un público formado polas clases populares. Coa creación da Escola Rexional de Declamación xorden dramas nos que se denuncia o caciquismo, se satirizan certos tipos sociais ou nos que se reivindica a necesidade de galeguizar a sociedade. Neste ámbito destaca no teatro en prosa Manuel Lugrís Freire. Entre...

Poesía de Posguerra (1936-1975)

Tras a Guerra Civil Española (1936-1939) comeza a ditadura franquista, época de represión social e ideolóxica. Esta represión facía que culturas como a galega e a catalá fosen perseguidas. Asasinaron algúns importantes galeguistas como Alexandre Bóveda, censuraron obras como A Esmorga e Sempre en Galiza. A partir de 1947 suavizouse esta represión e saíron á luz obras como Cómaros verdes, e creouse a editorial Galaxia. A partir da morte de Franco, os homes da Xeración Nós fomentaron a cultura nos anos 60 e comezaron a xurdir os partidos políticos de esquerdas, como a UPG, pero na clandestinidade.

A Poesía entre 1936 e 1975

A poesía, en certa maneira, foi un xénero privilexiado, xa que se publicaron...

O Século XIX: O Rexurdimento Literario

No século XIX produciuse o rexurdimento literario do galego. As ideas do Romanticismo favoreceron o desenvolvemento dunha corrente ideolóxica galeguista cos obxectivos fundamentais da defensa de Galicia e da súa lingua.

Contexto Político e Lexislativo

• A guerra contra os franceses propiciou o uso do galego en impresos propagandísticos, como o folletoProezas de Galicia (1810) de Fernández Neira. O uso do galego esténdese a temas políticos do momento, esixindo o emprego da lingua dos seus destinatarios.
• As estruturas do Antigo Réxime foron substituídas polo aparato administrativo dun estado liberal. As ideas liberais plasmáronse na Constitución de Cádiz.
• O cambio político trouxo as ideas da Revolución

Cantigas de amor: caracterización temática

Cantigas de amor. Caracterización temática. A voz narrativa é sempre a dun home que expresa os seus sentimentos diante da dama da que está namorado. As características principais son as seguintes:

• A primeira e esencial característica das cantigas de amor é que nelas a voz narrativa é sempre a dun home que expresa os seus sentimentos diante da dama da que está namorado.
• Protagonismo da dama. A dama nunca se perfila como alguén real, senón máis ben como un ser abstracto do que apenas coñecemos que é sempre fermosa, tanto no tocante ao aspecto físico como no que atinxe ao espiritual.
• Actitude do namorado. O namorado non pode mostrar máis que absoluta submisión cara á súa amada. Trátase

A Lírica Medieval Galego-Portuguesa

A lírica galego-portuguesa é un conxunto de composicións poéticas escritas en galego-portugués entre finais do século XII e mediados do XIV. O nacemento desta literatura prodúcese baixo unhas condicións de prosperidade social e económica.

As primeiras composicións, as cantigas de amigo, teñen un carácter autóctono, xa que conteñen elementos de tipo popular e tradicional. Mais os nosos trobadores logo van entrar en contacto cos seus colegas provenzais a través do Camiño de Santiago ou das cortes de León e Castela. As súas composicións tingaranse do influxo ultrapirenaico.

Dentro da lírica galego-portuguesa pódese establecer unha primeira clasificación en lírica profana e lírica relixiosa....

A Prosa das Irmandades da Fala (1916)

En 1916, a prosa galega experimentou grandes avances grazas ás Irmandades da Fala:

• Aparición do ensaio en galego: Destacan autores como Antón Vilar Ponte e Luís Porteiro Garea.
• Desenvolvemento da prensa en galego: Exemplos son A Nosa Terra, que tivo como director a Vilar Ponte, e a Revista Nós e Terra a Nosa (suplemento do xornal coruñés El Noroeste).
• Colección de novela curta: Destacaron as editoriais Céltiga e Lar.

O Grupo Nós e a Modernización da Prosa Galega

Nos primeiros anos do século XX, xorde un grupo de escritores que contribuíron significativamente ao progreso da nosa literatura: o Grupo Nós. Este grupo supuxo a consolidación e modernización da prosa galega.

Os seus membros máis destacados...

Linguas Minorizadas e o Galego (TEMA 3)

As linguas minorizadas son as que están en desvantaxe con respecto a unha lingua dominante coa que comparten territorio. Non sempre a maioritaria é a dominante. Existen dous conceptos: minoritaria fronte a maioritaria e minorizada fronte a dominante.

Linguas Minoritarias

• Número reducido de falantes.
• Normalizada no seu territorio, usos non restrinxidos. Pode ser lingua oficial.

Linguas Minorizadas

• Padecen restricións para algúns usos aínda que teñen moitos falantes.
• Non posúen condicións para desenvolverse con normalidade.
• Pode estar en proceso de substitución ou extinción.

A competencia de dúas linguas prodúcese pola imposición dunha delas como oficial, estando a lingua minorizada nas clases baixas...