Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas

Vicente Risco e a renovación narrativa

Risco uniuse ás Irmandades da Fala en 1918 xunto cos seus compañeiros do Grupo Nós. Como narrador, as súas primeiras obras en galego pertencen ao xénero do relato curto, que rompen coa narración de tipo folclórico ou costumista. O primeiro é o relato modernista «Do caso que lle aconteceu ao doutor Alveiros», co que introduce o tema do esoterismo e a maxia na literatura galega.

A súa obra mestra é O porco de pé, unha novela satírica non realista, a primeira novela moderna da literatura galega, onde realiza unha dura crítica da burguesía ourensá, materializada na figura de don Celidonio, un comerciante de orixe castelá que ascendeu de porco a marrán e chegou a alcalde e que representa a...

Cantigas de Escarnio e Maldicir

Orixe e Contexto

• Lírica satírica: Procede dun xénero provenzal xunto cunha tradición satírica autóctona oral.
• Sirventés provenzal: Denuncia aspectos políticos, morais ou relixiosos.
• Cantigas satíricas galego-portuguesas: Pretenden a burla e facer rir a través da sátira e da caricatura. Son un conxunto de cantigas onde todos os grupos sociais e profesións son obxecto de burla: monxas, malos poetas, soldadeiras libidinosas.

Tipos de Sátira

• Cantigas de escarnio: Sátira encuberta por dobres sentidos, xogos de palabras, metáforas e eufemismos.
• Cantigas de maldicir: Sátira directa e evidente, cunha linguaxe clara e sen ambigüidades.

Clasificación Temática

1. Sátira política: Acontecementos históricos e políticos,

Características da Obra Literaria

A función poética ou estética é a función máis importante da linguaxe literaria. O emisor pretende atraer a atención do lector sobre a forma da mensaxe, e para iso emprega diferentes recursos coa intención de producir un texto. A obra literaria posúe as seguintes características:

• Intencionalidade estética: O autor ten a intención de crear un texto coa finalidade de gustar.
• Linguaxe traballada artisticamente: Emprego de palabras pouco comúns, ritmos marcados, etc.
• Dependencia entre o contido e mais a forma.
• Carácter universal: Diríxese a un público xeral.

Xéneros Literarios

Tradicionalmente, distínguense tres xéneros clásicos: lírico (poético), narrativo e teatral.

Xénero Lírico

É o conxunto...

Sinopse de Morning Star

Morning Star é unha novela de aventuras na que un rapaz chamado Lourenzo Tasende comeza, á idade de trece anos, unha serie de peripecias entre bandoleiros e roubos que o levarán a pasar os peores momentos da súa vida.

Lourenzo vivía cos seus pais nunha disputa (posada) preto de Pontevedra. A súa vida era tranquila ata que chegou á taberna un home chamado Lázaro Rivadulla, quen trouxo consigo todos os problemas. A súa nai enferma e morre, mentres que o seu pai vólvese unir a unha gavela de bandoleiros á que pertencera anos atrás. Pouco a pouco, Lourenzo vaise involucrando nos roubos da banda ata que decide fuxir para salvar a Helena Rouco, a rapaza da que se namora. Os dous encamíñanse cara a Lugo, onde Helena...

As Vangardas

Futurismo

Movemento artístico de vangarda orixinado en Italia a partir do século XX. Tenta romper cos valores estéticos do pasado. Reivindica o futuro e a técnica moderna, a velocidade e as máquinas.

Características:

• Novo sentido do espazo
• Exaltación do sexual, o nacional…
• Adoración da máquina como prolongación do home intelixente
• Retratar a realidade en movemento
• Suprímese o eu poético
• Destrución da sintaxe e a puntuación

Artistas destacados: Umberto Boccioni, Luigi Russolo

Exemplo (obra): Dinamismo de can con correa

Imaxinismo

Movemento poético propio da vangarda galega inspirado na poesía popular. A súa innovación consiste en novas imaxes e ritmos. A identificación coa paisaxe é constante na cultura galega e fúndese...

A Nova Narrativa Galega (NNG)

Baixo esta denominación, reúnese un grupo de publicacións dunha serie de autores, aproximadamente entre 1954 (Nasce unha árbore, de Gonzalo Mourullo) e 1971 (Adiós María, de Xohana Torres).

Novidades temáticas da Nova Narrativa Galega

• Presenza de personaxes anónimos, marxinados, desorientados, violentos...
• O mundo do subconsciente.
• Expresión do absurdo da existencia.
• Ambientes urbanos claustrofóbicos e sórdidos.
• Fuxida da localización concreta dos espazos narrativos.

Innovacións técnicas da NNG

• Alternancia de planos temporais.
• Pluralidade de voces narrativas.
• Predominio do monólogo interior.

Xosé Luís Méndez Ferrín (Ourense, 1938)

Poeta e narrador, é un dos escritores fundamentais da literatura galega actual....

A Lírica Medieval Galego-Portuguesa

Cantiga de Amigo

• Protagonista: A voz que canta (a rapaza).
• Tema: A rapaza expresa a súa tristeza (coita de amor).
• Marco: O ambiente é campestre, mariñeiro ou doméstico.

As cantigas de amigo son composicións breves que transmiten os sentimentos amorosos dunha muller namorada.

Cantiga de Amor

Son textos en que un trobador manifesta os seus sentimentos amorosos por unha muller.

• Protagonista: O trobador.
• Temas: O eloxio da dama e a coita de amor.

Subxéneros

• Cantiga de mestría.
• Cantiga de refrán.

Cantigas de Escarnio e Maldicir

Son composicións de ton burlesco e crítico. As cantigas satíricas galego-portuguesas son froito da influencia provenzal sobre unha poesía popular autóctona.

• Destinatario: Non é para unha

Aspectos biográficos

Curros Enríquez naceu en Celanova no ano 1851 e alí transcorreu toda a súa infancia. Durante ese período influíu dunha maneira determinante a figura do seu pai, con quen mantivo abondosos conflitos que o levaron a abandonar a casa familiar para instalarse en Madrid, onde vivía cun irmán seu.

Alí continúa a súa formación académica estudando algúns cursos de Dereito. Precisamente, na marxe dun libro escribe o seu primeiro poema en lingua galega, Cantiga, no que aborda a traxedia da emigración. As súas vivencias en Madrid influíron moito na súa formación política, pois viviu activamente a Revolución de setembro de 1868.

En 1877, a instancias duns familiares seus, participa nun concurso literario na cidade...

Eduardo Blanco Amor: Biografía

Eduardo Blanco Amor, o penúltimo dunha familia de cinco, naceu en Ourense o 8 de setembro de 1900. A súa infancia estivo marcada pola fuxida do seu pai cando tiña 7 anos. Aos 15 anos foxe da casa camiño de Santiago. Aos 19 emigra á Arxentina; alí asiste á universidade, traballa na banca e comeza a dirixir revistas da comunidade galega.

En 1929 viaxa a España e visita Galicia, regresando despois á capital bonaerense. Comentarista de radio, xornalista e conferenciante, publica o seu Poema en catro tempos e aparece na revista Nós os tres capítulos dunha novela inacabada: A escaleira de Xacob. Volve a España e fai amizade con Lorca, quen lle escribe o prólogo dos seus Seis poemas galegos. En 1935 regresa...