Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Bacharelato

Demografía e Poboación

• Censo de poboación. Instrumento de rexistro da poboación que se executa en España cada dez anos para coñecer as características demográficas, sociais, culturais e económicas do conxunto da poboación.
• Esperanza de vida. Media da cantidade de anos que vive unha poboación nun momento histórico determinado.
• Padrón Municipal. Instrumento de rexistro da poboación dun municipio que inclúe datos semellantes aos do censo. É competencia dos concellos e o empadroamento resulta imprescindíbel para o acceso aos servizos públicos como a sanidade ou a educación.
• Poboación activa. Poboación en idade laboral que traballa ou busca emprego.
• Réxime demográfico. Situación demográfica na que as tendencias de natalidade,

A Lírica Medieval Galego-Portuguesa

A lírica galego-portuguesa é un conxunto de composicións poéticas escritas en galego-portugués entre finais do século XII e mediados do XIV. O nacemento desta literatura prodúcese baixo unhas condicións de prosperidade social e económica.

As primeiras composicións, as cantigas de amigo, teñen un carácter autóctono, xa que conteñen elementos de tipo popular e tradicional. Mais os nosos trobadores logo van entrar en contacto cos seus colegas provenzais a través do Camiño de Santiago ou das cortes de León e Castela. As súas composicións tingaranse do influxo ultrapirenaico.

Dentro da lírica galego-portuguesa pódese establecer unha primeira clasificación en lírica profana e lírica relixiosa....

Glosario de Termos Xeográficos e Meteorolóxicos

Estiaxe

É o período durante o cal unha corrente de auga acada o seu caudal máis baixo.

Esteiro

Zona da costa onde desemboca un río e que queda cuberta pola preamar.

Fronte

Superficie que separa dúas masas de aire de características diferentes.

Gota Fría

Depresión ou borrasca pechada localizada na alta atmosfera, consistente nun embolsamento de aire frío, rodeado por outro máis cálido.

Humidade Atmosférica

É a cantidade de vapor de auga que contén o aire.

Insolación

É a cantidade de radiación solar que recibe a superficie terrestre.

Inversión Térmica

Aumento da temperatura do aire ao aumentar a altura, cando debería diminuír segundo o gradiente térmico normal.

Infiltración

Movemento lento...

A Prosa das Irmandades da Fala (1916)

En 1916, a prosa galega experimentou grandes avances grazas ás Irmandades da Fala:

• Aparición do ensaio en galego: Destacan autores como Antón Vilar Ponte e Luís Porteiro Garea.
• Desenvolvemento da prensa en galego: Exemplos son A Nosa Terra, que tivo como director a Vilar Ponte, e a Revista Nós e Terra a Nosa (suplemento do xornal coruñés El Noroeste).
• Colección de novela curta: Destacaron as editoriais Céltiga e Lar.

O Grupo Nós e a Modernización da Prosa Galega

Nos primeiros anos do século XX, xorde un grupo de escritores que contribuíron significativamente ao progreso da nosa literatura: o Grupo Nós. Este grupo supuxo a consolidación e modernización da prosa galega.

Os seus membros máis destacados...

Linguas Minorizadas e o Galego (TEMA 3)

As linguas minorizadas son as que están en desvantaxe con respecto a unha lingua dominante coa que comparten territorio. Non sempre a maioritaria é a dominante. Existen dous conceptos: minoritaria fronte a maioritaria e minorizada fronte a dominante.

Linguas Minoritarias

• Número reducido de falantes.
• Normalizada no seu territorio, usos non restrinxidos. Pode ser lingua oficial.

Linguas Minorizadas

• Padecen restricións para algúns usos aínda que teñen moitos falantes.
• Non posúen condicións para desenvolverse con normalidade.
• Pode estar en proceso de substitución ou extinción.

A competencia de dúas linguas prodúcese pola imposición dunha delas como oficial, estando a lingua minorizada nas clases baixas...

As Democracias Parlamentarias e os Felices Anos 20

Crecemento Económico eivado

• Caída dos prezos agrarios.
• Crise do téxtil e da siderurxia.
• Proteccionismo.
• Incremento das desigualdades sociais.
• Endebedamento e sobreprodución.

Patrón cambio ouro.

Os Anos 30: A Gran Depresión

O Crack do 29

Primeiro os bancos, logo as empresas, despois o paro.

Resposta á Crise (ata o 33)

Repatriación de capitais, proteccionismo, deflación e redución do gasto público.

New Deal (ata o 39)

• Regulación do sistema financeiro.
• Construción de obras públicas.
• Fixación de prezos mínimos e elevación dos salarios.
• Creación dun sistema de protección social.
• Diminución da produción agrícola.
• Favorecemento ás grandes empresas e imposición dunha mellora das condicións sociais.

Linguas na Península Ibérica

A península ibérica divídese en tres estados: Andorra, que é monolingüe co catalán; Portugal, que é prácticamente monolingüe, aínda que conta con dúas linguas oficiais, o portugués en todo o Estado e o mirandés en Miranda do Douro; e o Estado español, no cal coexisten sete linguas con extensión, vitalidade e recoñecemento legal moi distintos.

Linguas do Estado español

Cerca da metade dos cidadáns que habitan no territorio do Estado español residen en áreas xeográficas onde o castelán convive con outra lingua propia desa área; as linguas son: galego, asturleonés, castelán, éuscaro, aragonés, catalán e aranés.

A Constitución española, no seu artigo terceiro, establece que o castelán é...

Desenvolvemento incontrolado

O desenvolvemento incontrolado defínese como o crecemento demográfico e económico sen ter en conta os factores límites. Xeneralizouse a partir da Revolución Industrial, cun incremento da poboación grazas a melloras tecnolóxicas. As súas características principais son:

• Priorizar o crecemento económico.
• Fomentar a produción, a distribución e o consumo de bens materiais.
• Non regular a economía, considerando que esta se autorregula mediante as leis do mercado.
• Relativizar a importancia da degradación do medio natural.

En 1970, numerosos estudos puxeron en dúbida este modelo e dicían que, de seguir así, o futuro sería moi negativo e que nun prazo medio poderíanse esgotar todos os recursos.

Crecemento cero

Os...

A poesía galega de fins do século XX e comezos do XXI

O ano 1975 marca un punto de inflexión coa morte de Franco, o que permitiu o regreso do galego ao ensino e á vida pública. Arcadio Casanova iniciou este cambio co poemario Con pólvora e magnolias.

A poesía nos anos 80

As principais características desta década son:

• Ruptura co realismo social.
• Busca de novos suxeitos líricos.
• Experimentación e interdisciplinariedade.
• Culturalismo e intertextualidade.
• Integración de elementos da cultura urbana e marxinal.
• Incorporación do erotismo explícito.
• Preocupación formalista e barroquismo.

Autores destacados:

• Darío Xohán Cabana: Traductor de Dante e Petrarca, as súas poesías foron cantadas polo grupo Fuxan os Ventos.
• Manuel Vilanova: Simbolista,

O significante e o significado

O significado atinxe ao sentido, concepto, idea, etc., que se asocia a unha secuencia de significante. Un mesmo significante pode ter significados completamente distintos en dúas linguas diferentes.

Se o léxico se ocupa das palabras desde o punto de vista dos significantes, a semántica estúdaas desde o punto de vista dos seus significados. O estudo semántico é máis complexo e impreciso ca o léxico, porque as unidades léxicas en que se pode descompoñer unha palabra son máis evidentes ca as unidades semánticas.

As unidades semánticas, unidades mínimas de significado, reciben o nome de trazos semánticos ou semas. Un campo semántico, xa que logo, é un conxunto de palabras que teñen en común polo menos...