Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Bacharelato

4. A narrativa dos 90 e comezos do s. XX: Hai tendencias temático-estilísticas que ou se consolidan ou abrollan nesta época:

·Persistencia da novela histórica: XESÚS RÁBADE PAREDES con “Branca de Loboso”, DARÍO XOÁN con “Morte de rei” e X. FERNANDEZ FERREIRO con “Agosto do 36”.

·Temática memorialística/intimista: RAMIRO FONTE con “Os leopardos da lúa”, Manuel VEIGA con “O exiliado e a primaveira” etc.

·Novela de autor ou experimental: XOSÉ CID CABIDO con “Grupo abeliano”, GONZALO NAVAZA con “Erros e Tánatos” etc.

·Neocostumismo urbano ou semiurbanismo: a “narrativa bravú”. Manuel RIVAS con “Un millón de vacas”.

·“Narrativa de muller”:  María XOSÉ QUEIZÁN, URSULA HEINZE, MARGARITA

EVOLUCIÓN DA ESCRITA DENDE O SÉCULO XIX

TENDENCIAS DA XERACIÓN NOS. NARRATIVA

1. Narrativa de corte fantástico: ademais dalgúns dos relatos de Castelao, entre os que salienta a súas noveliña "Un ollo de vidro", "Memorias dun esquelete" temos qeu sinalar "O purgatorio de don Ramiro" de Ramón Otero Perayo entre outros.

2. Crítica da sociedade burguesa: a transformación da vella estrutura estamental nunha sociedade burguesa con centro nas cidades, caracterizada pola súa agresiva proletarización dos antigos poboadores do campo e por un incremento da emigración, vai ser análise de crítica por parte dos narradores como "O porco de pé".

Teatro

Tivo especial relevancia grazas ás numerosas compañías teatrais galegas que representaban con certa frecuencia. Represéntase tanto teatro culto como popular-costumista. Escriben obras Castelao, Seoane (en 1957 sae do prelo A Soldadeira e no 59O irlandés astrólogo), Blanco Amor (escribe moitas pezas, entre as que destacan O cantar dos cantares, Farsas para títeres e Teatro pra a xente), e o prolífico Manuel Varela Buxán,que encabezou a liña popular (escribe Se o sei non volvo á casa (1938), O cego de Fornelos, A xustiza dun mariñeiro ou Pola nosa culpa (1942) que recreaban os costumes e tradicións da Galiza campesiña e mariñeira que os emigrantes deixaran atrás. Fundou a compañía teatral galega máis importante en Bos

Ensaio (3 etapas)

-1ª etapa, pregaleguista: “Nós, os inadaptados”

-2ª Etapa, nacionalista: “Teoría do nacionalismo galego”

-3ª Etapa, postnacionalista: “Mitteleuropa”, impresións que recolle nunha viaxe por Europa; e “Leria”.

RAMÓN OTERO PEDRAYO

Toda a súa obra narrativa ten como protagonista a Galicia (excepto “Fra Vernero”) e ademais a Galicia do seu tempo (excepto “A romaría de Xelmírez”)

Realista

-“Os Camiños da vida”: a súa primeira novela, divídese en 3 partes, “Os señores da Terra”,

-“A Maorazga” e “O estudiante”.

-­“Pantelas, Home libre”

-“Contos Do camino e da rúa”

-“O Mesón dos ermos”

Culturalista

-“Arredor De si”: retrata a súa xeración a través do protagonista, Adrián

o labor das irmandades:o labor do movemento das irmandades foi decisivo para o desenvolvemento da prosa galega,para a prosa non ficcional,ensaio e xornalismo,a figura de villar ponte resulta fundamental,non so por marcar a transicion ao nacionalismo na escolma "pensamento e sementeira",senon por iniciar o ensaismo politico.Villar ponte foi seguido por lois porteiro,propagandista do galeguismo,pola sua parte,a prosa de xoan Vicente viquiera esta recollida en artigo e conferencia con exposicions de caracter galeguista e republicano,este e partidario dunha reforma pedagoxica que inclue o galeguismo no ensino.As institucions nacionalistas agrupadas nas irmandades preocuparonse do proceso de modernizacion da narrativa galega.Resultaron decisivas...

Exercicios de léxico: Hipónimos

Exemplos de hipónimos para os seguintes hiperónimos:

Paxaro

• merlo
• pardal
• pomba
• pega
• estorniño
• anduriña
• paporroibo
• bubela
• verderolo
• ouriolo
• xílgaro
• canario
• loro
• papagaio
• colibrí

Ave

• cegoña
• galiña
• galo
• parrulo
• pato
• gaivota
• corvo
• moucho
• aguia
• corvo mariño
• garza
• mazarico
• faisán
• curuxa
• flamingo
• pavo
• cacatúa

Árbore

• piñeiro
• eucalipto
• castiñeiro
• carballo
• salgueiro
• bidueiro
• amieiro
• freixo
• sobreira
• ciprés
• álamo
• chopo
• palmeira
• baobab

Árbore froiteira

• figueira
• cerdeira
• laranxeira
• limoeiro
• pexegueiro
• ameixeira
• maceira
• pereira
• aguacateiro
• nogueira

Arbusto

• toxo
• xesta
• breixo
• queiroa
• carqueixa
• sabugueiro
• acivro
• vimieiro
• camelio
• roseira
• buxo
• érvedo
• silveira
• loureiro
• abeleira

Vivenda

• casa
• cabana
• chalé
• adosado
• piso
• apartamento
• dúplex
• casoupa
• chabola
• barraca
• choza
• choupana
• mansión
• pazo
• palacio

Parte

literatura prerrexurdimento 

- textos propagand: propios das premeras décadas como reposta a diferentes acontecemntos políticos e sociais da época (Guerra Ind, enfr lib.Abs) 

1808: romance anónimo.   "Un labrador que foi sarxento aos soldados do novo alistamento.    Animar na loita contra franceses

1810: Xosé Fernandez de Neira publica Proezas de Galicia. Obra dialogada sobre a guerra contra Francia. 

1813: Manuel Pardo de Andrade: Os rogos de un gallego establecido en Londes dedicados ós seus apitando para abrirlles os ollos sobre certas iñorancias, e o demais que verá o curioso lector. Ataca o absolutismo .

1823: Pedro Boado Sanchez. Dialogo entre dos labradores afligidos y un abogado instruido, despreocupado y compasivo. En gallego...

4.-Teatro:As tendencias teatrais desta etapa son fundamentalmente tres:  1.- O teatro costumista-ruralista, dominante no conxunto de produción. 

2,. O teatro de tese e propagandístico levado a cabo polas Irmandades da Fala, que viron no teatro un instrumento eficaz para galeguizar a sociedade, estender as ideas nacionalistas e dignificar a lingua e a cultura popular. É un teatro de ambiente e tema máis urbano cá anterior tendencia.

 3.- O teatro renovador, que concilia a temática popular galega coas técnicas da vangarda artística. 

As dificultades iniciais: O teatro precisa para o seu desenvolvemento dunhas estruturas económicas e institucionais e dun público asiduo e formado, entón non se poderá falar dun teatro