Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Bacharelato

O Teatro Galego e as Irmandades da Fala (IDF)

As IDF impulsaron a creación dun teatro nacional debido ao predominio do español, onde o galego tiña unha presenza secundaria e relegada a aparecer como lingua labrega con intención cómica. O obxectivo era transformar a sociedade e regaleguizala.

Buscábase que personaxes das clases medias e altas, con temática universal, falasen un galego culto, representando personaxes refinadas.

Institucións para a Modernización Teatral

Para a modernización, creouse o Conservatorio Nacional de Arte Galega (CNAG). Cabanillas, por exemplo, fai unha obra de clase alta, nun pazo, onde se fala galego con tema universal (o amor). O seu éxito foi “A man do Santiña”.

Esta modernización chocaba cos que concibían...

A Poesía das Vangardas: Orixe e Características

Desígnase co termo vangarda un movemento artístico radicalmente innovador que se inicia en Europa nos primeiros anos do século XX e que poderiamos considerar delimitado polas dúas guerras mundiais. Foi un cambio radical e violento.

Pódese afirmar que o foco de irradiación do movemento vangardista mundial é París. As vangardas mundiais caracterízanse pola súa heteroxeneidade, que se traduce en diversas escolas e tendencias (ismos), pero a actitude xeral innovadora reflictese en certos lugares comúns:

• Actitude antirromántica e antisentimental: Rexeitamento das convencións románticas.
• Percepción intelectual da realidade: Énfase na razón e na análise.
• Renovación da linguaxe: Busca

Lirismo medieval galego-portugués: O tempo dos trobadores

Durante o século VIII ten lugar a eclosión da lírica medieval galego-portuguesa. Trátase dun tempo no que trobadores e jograres compuxeron as cantigas, que veñen a construír un episodio decisivo da cultura europea. O lirismo medieval galego-portugués manifestase nos textos profanos que inclúen as cantigas de amor, as cantigas de amigo e as de escarnio e maldicir. Co cancioneiro de carácter relixioso formáronse as cantigas de Santa Maria.

As distraccións e o lecer no Medievo: O espetáculo trobadoresco

Durante a Idade Media, os nobres cando non estaban en guerras dispuxeron de moito tempo libre. A caza, a celebración de xustas e torneos foron ocupacións fundamentais para esas...

Etimoloxía e orixe dos principais topónimos

• 1. A Coruña: Para algúns o topónimo é de orixe romana. Procede de Acruniam, que significaría "península". Debido a unha mala interpretación, considerouse un falso artigo e de aí "A Crunia" > A Coruña. Outra explicación considera que probablemente procede do topónimo de raíz celta Cluniam. Esta explicación apóiase na existencia na hoxe Coruña del Conde (Burgos), a antiga cidade romana de Clunia Sulpicia. Hai quen explica este topónimo a partir da raíz prerromana Cor- / car- que significa "pedra, rocha".
• 2. Aciveiro: O Ilex aquifolium (esixe unha variante latina con aci- como primeiro elemento, acicŭla/acucŭla) recibe en galego as denominacións de acevo, acivo, acevro, acivro

Xeración Nós: Fases das Irmandades

As Irmandades da Fala atravesaron varias fases:

1. Primeira fase: Sentáronse as bases políticas, que se deron a coñecer entre o pobo, con malos resultados e bandos divididos.
2. Segunda fase: O nacionalismo estaba dividido. A Irmandade de Ferrol defendeuno con risco. Na Irmandade de Monforte creouse a Asemblea Nacional Galega, o que provocou a desaparición de todas as irmandades. A Irmandade da Coruña non entrou e separouse do resto ata a creación do Partido Galeguista.
3. Terceira fase: Primo de Rivera, coa ditadura, reprimiu os nacionalismos, e a Irmandade da Coruña reconciliouse coa Nacional Galega.
4. Cuarta fase (República): Fundouse a ORGA, dirixida por Casares Quiroga. A ORGA decidiu resucitar as Irmandades

Teatro

O teatro menos cultivado foi, fundamentalmente, burgués. Foi a fonte do xuramento e o inicio do teatro moderno. Pola súa temática, rural, breve e costumista, con diálogos chocarreiros, as Irmandades convertéronse en arma política e diversificouse a oferta: as Irmandades da Coruña, o Conservatorio Nacional de Arte Galega, Cabanillas con A manda santiña (debut do Conservatorio en prosa), O Mariscal, drama histórico en verso de Armando Quintanilla Alén en galego, tratando temas non galegos.

A Xeración Nós

A Xeración Nós participa nas correntes europeas, con primeiros elementos surrealistas e simbolistas. Empezan a falar en galego todas as clases sociais. Vicente Risco, O bufón del-Rei; Otero Pedrayo, A lagarada; e teatro de...

O Parlamento Inglés e a Revolución

Parlamento inglés: piratas, Carlos I puxo a Carta Magna. Guerra civil por parte da burguesía, quitaron terras á nobreza (muchas personas decapitadas + rei). Oliver Cromwell sobe ao poder (república). Cando morre, restauran a monarquía (Carlos II). Parlamento contra o rei e fuxe. O Parlamento busca monarca: Guillerme de Orange.

O Liberalismo e os Seus Pensadores

Liberalismo: xurdiu nas Cortes de Cádiz e querían conseguir igualdade ante a lei, limitación do poder, liberdade individual e soberanía nacional.

Persoas importantes:

• John Locke: criticaba a sociedade.
• Montesquieu: separar poderes políticos.
• Rousseau: igualdade social.
• Adam Smith: economista.

Independencia dos Estados Unidos

Independencia EEUU: enfadados...

A Terceira Etapa da Narrativa Galega

3ª etapa: A partir dos 80. Volta á fantasía, ás recreacións míticas. Maior preocupación estilística. Carlos Casares (Ourense 1941 - Vigo 2002). Libro de relatos: Vento ferido (1967) (os relatos «Monólogo» e «O xogo da guerra» figuran en moitos libros de texto). Novela: Cambio en tres (1969). Prosa posterior sinxela, moi traballada.

O Teatro Galego na Posguerra e o Exilio

TEMA 8. O teatro sufriu máis ca outros xéneros a consecuencia da guerra e da posterior ditadura. Pervivencia grazas ao exilio. Castelao: Os vellos non deben de namorarse (Bos Aires). Manuel Varela Buxán, teatro galego na Arxentina. Autor teatral, director, actor. Obras de corte rural-costumista, humorístico. Crítica social....

A Nova Narrativa Galega dos Anos 50

Orixes e Contexto

Nos anos 50, cando se inicia a recuperación da literatura galega, xorde un grupo de mozos que incorporarán á nosa narrativa novos motivos e técnicas relatoras: intégranse na Nova Narrativa Galega.

Non é un grupo homoxéneo, mais úneos unha formación única, con inquietudes galeguistas, viaxeiros por Europa, coñecedores da literatura europea e americana.

• No plano literario: intención renovadora, desexo de ruptura formal coa tradición narrativa.
• Aínda que o nome é un calco do Nouveau Roman, non é a única influencia.
• Participan da concepción desintegradora da novela tradicional dos escritores do século XX que foxen do realismo, da biografía e do heroe problemático.
• Interésalles