Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Bacharelato

Historia da Normativización: Variedade Estándar e Desviacións

O galego aspira a ser un instrumento útil e eficaz para a sociedade do futuro, ademais de ser o núcleo cultural de toda a comunidade galega. Para que poida cumprir esta función, precisa dunha variedade uniformada que sirva de vehículo para a comunicación formal, é dicir, a que se produce no ensino, nos medios de comunicación escritos, na administración... O proceso a través do cal se elabora esta variedade denomínase estandarización lingüística ou normativización.

O proceso de normativización dunha lingua está estreitamente relacionado co da súa normalización.

A normalización lingüística supón aumentar o número de falantes, así como estender as súas funcións;...

O Galego a Finais do Século XX e XXI: Características Lingüísticas, Contexto Histórico e Situación Sociolingüística

Características Lingüísticas Fundamentais

O galego é unha lingua nun avanzado proceso de estandarización. O estándar do galego é a variante lingüística aceptada e coñecida, depurada de vulgarismos e castelanismos, e cun amplo vocabulario. A variante estándar é unha variedade de uso, e a normativa consiste nunha serie de normas ortográficas e morfolóxicas. No galego estándar atopamos dous modelos:

• Galego espontáneo: De transmisión xeracional, pouco influenciado polo estándar. Caracterízase por: enxebreza fónica, riqueza dialectal, vulgarismos e castelanismos.
• Neogalego: De adquisición primaria da lingua.

O Teatro Galego na Diáspora

Na posguerra conviven dúas propostas teatrais:

• Unha de carácter popular, enxebrista e costumista, seguida por Varela Buxán e outros. Pretende evocar a terra propia e manter o orgullo da colectividade galega.
• Unha segunda que procura que as obras sexan universais, nin exclusivas nin características do pobo galego.

Alfonso R. Castelao

Culmina no exilio o labor de renovación levado a cabo no primeiro terzo do século XX polas Irmandades da Fala e o Grupo Nós: combina expresionismo, simbolismo, humorismo e folclore; introduce o protagonista popular; e o teatro convértese nun espectáculo integral (texto, escenografía, música e danza).

Os vellos non deben de namorarse foi estreada no exilio bonaerense, no Teatro Mayo...

A Ditadura de Primo de Rivera (1923-1930)

A Ditadura de Primo de Rivera foi un réxime político autoritario, de imitación fascista, que se instaurou en España entre o 13 de setembro de 1923 e o 28 de xaneiro de 1930, entre o golpe de Estado e a marcha ao exilio do ditador. O rei, Alfonso XIII, aceptou este novo réxime, que se divide en dúas etapas:

• Directorio Militar (1923-1925)
• Directorio Civil (1925-1930)

Contexto e Golpe de Estado

A crise final da Restauración, desde 1917, co aumento dos conflitos sociais e a incapacidade dos gobernos para resolvelos, provocou que a oligarquía tradicionalmente dominante pensase de novo en recorrer ao Exército. Á crise política e social sumouse o Desastre de Annual (1921), que mesmo afectou á Coroa,...

A Poesía Galega na Posguerra

Como consecuencia da Guerra Civil e a represión franquista, a poesía galega viviu nos primeiros anos da posguerra un período de silencio, ata a publicación de Cómaros verdes, de Aquilino Iglesias Alvariño. Ao longo dos anos 50, comezan a publicar, simultaneamente, autores de tres xeracións distintas: a Xeración de 1936, a Promoción do Enlace e a Xeración das Festas Minervais. O panorama é moi fértil e nel van agromar con forza moitas das voces máis singulares da lírica galega do século XX.

Tendencias da Poesía de Posguerra

A poesía de posguerra pódese agrupar en dúas grandes tendencias ben definidas: o intimismo e o sociorealismo. Estas tendencias sucedéronse no tempo.

O Intimismo (1947-1962)

O intimismo...

A EVOLUCIÓN DA SOCIEDADE NO SÉCULO XIX

A configuración da sociedade de clases

No século XIX, a revolución liberal e o capitalismo fixeron emerxer unha sociedade de clases baseada na igualdade xurídica, cunha elite formada pola nobreza e burguesía. A desamortización e a desigual distribución da terra agravaron a "cuestión social", creando precariedade no campo e nas industrias, cunha falta de protección e malas condicións laborais.

A supresión dos privilexios da nobreza fíxolles perder dereitos como a exención de impostos. A alta e media nobreza mantivo a súa importancia e grandes patrimonios, mentres que a mediana e pequena nobreza, como os fidalgos, sufriu un deterioro económico e diluíuse na clase media.

O clero perdeu poder...

O Grupo Nós (1916-1936): Contexto e Relevancia

Chamámoslle Época Nós ao período comprendido entre 1916 e 1936, pola importancia que tiveron neste momento os membros do Grupo ou Xeración Nós, nucleados a través da revista Nós (1920-1936), e nacidos na década de 1880-1890. Este grupo renovou a narrativa galega, buscando situala á altura do que se facía noutras literaturas europeas.

Vicente Martínez-Risco (1884-1936): Traxectoria e Obra

Etapas da súa traxectoria

1. Etapa pregaleguista: Publica o seu primeiro relato en galego.
2. Etapa galeguista ou nacionalista (1920-1933): Participa nas Irmandades da Fala, funda a revista Nós (1920) e publica o seu ensaio Teoría do nacionalismo galego (1920). Nesta etapa concéntrase a súa obra literaria

Ramón Otero Pedrayo: Figura clave do nacionalismo galego

Otero Pedrayo é unha figura clave da recuperación cultural e da articulación do nacionalismo no século XX, que orienta a súa produción política e literaria arredor do catolicismo e do tradicionalismo.

A novela de Otero Pedrayo

Novelas histórico-culturalistas

Preocúpase por interpretar os momentos da cultura occidental nos que se fai patente o vínculo Galicia-Europa. Son dúas novelas:

• A romaría de Xelmírez (1934)
• Fra Vernero (1934)

Novelas histórico-realistas

Teñen como marco a Galicia rural do século XX. Son:

• Pantelas, home libre (1925)
• Os camiños da vida (1928)
• O mesón dos ermos (1936)
• O señorito da Reboraina (1960)
• O Maurotallo (1974)

Análise de Os camiños da vida (1928)

Esta...

O Hilozoísmo

Características xerais: elementos visuais e auditivos; a métrica é moi sinxela, versos curtos, con predominio do octosílabo e a rima asonante.

Luís Amado Carballo (1901-1927)

Foi fundador e máximo representante desta escola. Impón a supresión do argumento, da anécdota e do sentimento; o seu núcleo é unha imaxe. Destacan o instantaneísmo, a brevidade e a riqueza de imaxes. A metáfora preséntase dentro de todas as súas variedades, xunto coa personificación e a sinestesia.

Hai sentimento na poesía de Amado Carballo, pero estas entidades abstractas aparecen na súa obra traducidas a sensacións, concretadas en realidades perceptibles polos sentidos.

Escribiu dous poemarios:

• Proel (1927)
• O galo (1928)

Luís Pimentel (Lugo