Que buscaban as Irmandades da Fala co teatro?

Buscaban transformar a sociedade e regaleguizala, creando un teatro nacional no que personaxes de clases medias e altas, con temas universais, falasen un galego culto.

O Conservatorio Nacional de Arte Galega (CNAG) foi a institución creada para a modernización teatral, que acabou substituída pola Escola Dramática Galega de Leandro Carré Alvarellos.

De que trata 'A fiestra valdreira'?

A obra sitúa a acción a comezos do século XX nunha vila mariñeira e xira arredor dun personaxe central que retorna enriquecido da emigración.

Teatro galego: Irmandades da Fala, Grupo Nós e autores clave

Resumo

O texto repasa a historia do teatro galego desde as Irmandades da Fala ata o Grupo Nós, centrándose nos esforzos por crear un teatro nacional en galego, nas institucións de modernización teatral e nos principais autores e obras. Tamén analiza brevemente a obra 'A fiestra valdreira' de Rafael Dieste. O estudante coñecerá as figuras de Cabanillas, Villar Ponte, Risco, Otero Pedrayo e Castelao.

Puntos clave

As Irmandades da Fala impulsaron un teatro nacional en galego, fronte ao predominio do español e á visión do galego como lingua labrega de comedia.
Creouse o Conservatorio Nacional de Arte Galega (CNAG), substituído despois pola Escola Dramática Galega de Leandro Carré Alvarellos.
Durante a Ditadura de Primo de Rivera apenas houbo teatro galego de calidade.
Antón Villar Ponte escribiu teatro social e traduciu clásicos como Shakespeare e Molière ao galego.
'O Mariscal' (Villar Ponte e Cabanillas) e 'A fiestra valdreira' (Rafael Dieste) son apuntadas como as mellores obras do teatro galego.
'A fiestra valdreira' divídese en tres lances e sitúa a acción a comezos do século XX nunha vila mariñeira.
Castelao compuxo no exilio a súa única obra teatral, 'Os vellos non deben de namorarse'.

Ponte á proba

O Teatro Galego e as Irmandades da Fala (IDF)

As IDF impulsaron a creación dun teatro nacional debido ao predominio do español, onde o galego tiña unha presenza secundaria e relegada a aparecer como lingua labrega con intención cómica. O obxectivo era transformar a sociedade e regaleguizala.

Buscábase que personaxes das clases medias e altas, con temática universal, falasen un galego culto, representando personaxes refinadas.

Institucións para a Modernización Teatral

Para a modernización, creouse o Conservatorio Nacional de Arte Galega (CNAG). Cabanillas, por exemplo, fai unha obra de clase alta, nun pazo, onde se fala galego con tema universal (o amor). O seu éxito foi “A man do Santiña”.

Esta modernización chocaba cos que concibían o teatro galego como ruralista, cun público acostumado a velo en castelán. Isto levou á substitución do CNAG pola Escola Dramática Galega de Leandro Carré Alvarellos, que tivo maior éxito.

Cadros de Declamación e Coros Populares

Á vez, naceron cadros de declamación nas Irmandades:

En Ferrol: Toxos e Froles.
En Santiago: Cotarelo Valledor crea o Cadro de Declamación.

Noutras localidades creáronse coros populares.

O Teatro durante a Ditadura de Primo de Rivera

Durante a Ditadura de Primo de Rivera, apenas houbo teatro galego de calidade.

Antón Villar Ponte e a súa Obra

Antón Villar Ponte propón teatro baseado en lendas populares para o público popular e teatro íntimo para os minoritarios e culto.

Este autor ten unha extensa obra en dúas etapas:

Teatro social: Influenciado polo teatro castelán co que tivo éxito Manuel Lugrís Freire, un nacionalista que tomará como modelo o folk drama irlandés, con influencia de Valle Inclán.
Traducións: Traduce obras clásicas de Shakespeare e Molière ao galego.

Obras Mestras do Teatro Galego

As mellores obras do teatro galego son:

“O Mariscal” (Villar Ponte e Cabanillas).
“A fiestra valdreira” (Rafael Dieste).

Análise de 'A fiestra valdreira'

“A fiestra valdreira” é considerada unha obra mestra do xénero e está chea de elementos vangardistas. Está dividida en tres lances. A acción sitúase a comezos do século XX nunha vila mariñeira. A trama xira arredor do personaxe central que retorna enriquecido da emigración, cun cadro polémico que o representa.

O Grupo Nós e a Escena

Os membros do Grupo Nós tamén contribuíron ao teatro:

Vicente Risco

A súa obra “O bufón de El-Rei” é un drama simbólico da época medieval. O protagonista é un bufón intelixente e malvado que namora da raíña e se alía co rei.

Otero Pedrayo

Destacado innovador no teatro. As súas obras inclúen:

“A lagarada”: Drama rural con personaxes movidos por paixóns elementais.
“O desengano do prioiro”: Farsa que critica a industrialización.

Castelao

Castelao mostrou interese pola forza plástica e expresiva do teatro, deseñando decorados de obras teatrais como “Divinas Palabras” de Valle Inclán. No exilio compuxo a súa única obra teatral:

“Os vellos non deben de namorarse”: Drama dun vello que se namora dunha rapaza nova e remata coa morte do protagonista.