Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas

ETAPA DA PREGUERRA (1916-1936)
1)Etapa das Irmandades da Fala (1916-1920)
• Xeración antre dous séculos: (autores nados entre 1869 e 1879)
- Continúan as pautas dos autores do Rexurdimento (Rosalía, Curros e Pondal).
- O xénero máis cultivado é a poesía con temáticas intimistas, amorosas, costumistas
e social-patrióticas.
-Poesía: Ramón Cabanillas, Antonio Noriega Varela. -Teatro: Ramón Cabanillas
2) Época do seminario de estudos galegos (1920-1936) • Xeración NÓS: -Nacen arredor de 1885. -Características comúns: procedencia social acomodada, evolución cara o
galeguismo desde posturas cosmopolitas e esteticistas, gran preparación
intelectual, etc. -Modernización e europeización da cultura galega. Época de esplendor...

O Rexurdimento e a figura de Rosalía de Castro

A mediados do século XIX comezou o Rexurdimento, un movemento fundamentalmente lírico que tivo como característica principal a revitalización da lingua galega como vehículo de expresión social e cultural tras o período dos Séculos Escuros. O inicio deste movemento comeza en 1863 coa publicación de Cantares Gallegos de Rosalía de Castro. O incremento da produción literaria en galego nesta época viuse estimulado polo nacemento das primeiras gramáticas, unha maior presenza do galeguismo na prensa xeral e a recuperación dunha prensa propia con publicacións integramente en galego. Neste contexto consolídanse as tres grandes figuras do Rexurdimento: Rosalía de Castro, Eduardo Pondal...

A Xeración Nós: Autores e Obras Fundamentais

Vicente Risco

• O porco de pé é unha novela de carácter satírico e burlesco. O seu protagonista é don Celidonio, un home vulgar e inculto que acaba sendo alcalde da súa cidade. A través del, Risco satiriza a clase burguesa.

Na produción ensaística de Risco cómpre salientar:

• Nós, os inadaptados, relato das teimas intelectuais da xeración Nós, que acabaría atopando o sentido da súa vida na identificación coa Terra.
• Teoría do nacionalismo galego, ensaio no que expón as súas ideas como ideólogo do nacionalismo galego.
• Mitteleuropa (1934), onde recolle as súas impresións acerca da cultura e da política centroeuropeas, especialmente a alemá.

Ramón Otero Pedrayo

Foi catedrático de historia...

A Literatura Galega do Exilio

A literatura galega do exilio é a produción literaria en galego despois da Guerra Civil desenvolvida fóra de Galicia. A maior parte da actividade literaria estaba concentrada en México e Bos Aires. Nesta última cidade, os exiliados contactaron coas persoas que emigraran antes da sublevación militar para intentar manter viva a nosa cultura. Esta literatura estaba marcada polo compromiso galeguista, o auxe da poesía cívico-social, a mestizaxe e o cosmopolitismo.

A Poesía do Exilio

A poesía vai ser un dos xéneros máis cultivados, caracterizado por retomar o ton cívico e social de Cabanillas, o predominio do discurso comprometido e a mitificación do pasado. O poeta Luís Seoane escribe Fardel de eisilado...

A literatura galega entre 1800 e 1833

Nos primeiros anos do século houbo unha gran axitación política por mor da invasión francesa e as loitas entre absolutistas e liberais. Isto favoreceu unha literatura de carácter propagandista que, aínda que carece de valor literario, ten importancia documental e lingüística; estes textos significaron un paso na revalorización do galego. Neste período destacan autores como Antonio Benito Fandiño, Nicomedes Pastor Díaz e as panxoliñas de Nadal formadas por diversos autores.

Escritos propagandísticos

Entre 1808 e 1810 aparecen textos de propaganda antifrancesa para poñer o pobo en contra da invasión napoleónica. Estes textos estaban escritos en galego para que tivesen unha mellor comprensión

A narrativa galega na década dos noventa

Neste decenio establécese de xeito definitivo o xénero novelesco no sistema literario galego, pois os mecanismos de promoción, edición, produción e crítica están xa plenamente consolidados.

Por outra banda, no primeiro quinquenio da década, autores que se dedicaban á produción de relatos ou de poesía optan polo xénero central da narrativa. É o caso de Ramiro Fonte, M. Forcadela, Darío X. Cabana, Manuel Rivas, etc. Ademais, continúan publicando autores xa consagrados como Anxo A. Rei Ballesteros, Víctor F. Freixanes, Carlos Casares e Méndez Ferrín.

Un dos feitos máis significativos desta década é a tendencia, xa iniciada nos oitenta, á diversificación xenérica; deste xeito, proliferan...

A Literatura do Exilio entre 1936 e 1976

Poesía, prosa e teatro

A Guerra Civil e a conseguinte ditadura franquista (1936-1975) supuxo o desmantelamento do sistema literario galego en Galicia. A maior parte da actividade literaria estaba concentrada en México e Bos Aires. Nesta última cidade, os exiliados entraron en contacto cos emigrantes antes da sublevación militar e comezaron a impulsar revistas, libros e reimpresións para intentar manter viva a nosa cultura. As características da literatura galega do exilio son o compromiso galeguista, a auxe da poesía cívico-social, a mestizaxe e o cosmopolitismo.

Poesía

Luís Seoane: Polifacético en Bos Aires, tivo unha actividade variada e intensa: funda revistas, fai radio, ilustra libros…...

Xosé Luís Méndez Ferrín: Vida e Obra

Nado en Ourense, é un político e escritor galego amplamente recoñecido como un dos referentes da literatura galega contemporánea. Foi membro da Real Academia Galega desde o ano 2000 e presidente da mesma dende 2010 até 2013, cando dimitiu. O 13 de marzo de 2013 renunciou definitivamente á súa carreira de académico.

Características das súas obras

• Preocupación crítica e revolucionaria polos problemas de Galicia.
• Intertextualidade: utiliza materias e autores e tráelos ata nós.
• Reflexiona sobre a propia creación literaria.
• Aparece unha constante flutuación entre o real e o ficticio.
• Recorre a miúdo ao mundo dos soños, sendo ás veces difícil distinguilos do real.
• Presenza constante do misterioso

Literatura Galega: A Época Nós (1916-1936)

A Época Nós (1916-1936) foi un período fundamental para a literatura galega, con figuras clave como Otero Pedrayo, Risco e Cuevillas. Tamén destaca Castelao, quen provén do agrarismo.

Todos eles participaron en actividades do G.L.G. (Grupo Literario Galego) e foron creadores da nova narrativa galega, introducindo correntes europeas e sendo iniciadores do ensaio en lingua galega.

Ramón Otero Pedrayo

A súa obra narrativa divídese en dous bloques principais:

1. Novelas Realistas

• Ambientadas na Galiza rural do século XIX.
• Narran o proceso de decadencia da fidalguía e os cambios da sociedade rural.
• Os camiños da vida: Longa novela en tres partes que narra a historia de dúas familias fidalgas ourensás.