Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas

Oposición ao franquismo

O franquismo foi o nome do réxime instaurado en España por Francisco Franco tras a vitoria na Guerra Civil, e prolongouse ata a súa morte. Trátase dun réxime ditatorial e antidemocrático que se mantivo durante tanto tempo grazas á constante represión dos opositores, aos apoios das clases dirixentes e á complicidade das potencias mundiais. O réxime suscitou movementos de oposición tanto desde o interior como desde o exterior.

A primeira fase da oposición caracterizouse pola fragmentación e a escasa efectividade. A partir dos anos 60, as forzas de oposición recompóñense e a resistencia increméntase.

A resistencia no interior

A actuación da resistencia interior foi moi limitada, pero destacou a dos maquis,...

Liberalismo e Independencias no Século XIX

Liberalismo moderado vs. absolutismo

Contra o absolutismo, implantáronse gobernos liberais en 1820 en España, Portugal, Nápoles e Piemonte. Os levantamentos antiabsolutistas fracasaron.

En 1830 houbo revolucións en Bélxica, España, Portugal, Polonia, Italia (vrs.), Alemaña (vrs.) e Francia. En Francia, a destitución de Carlos X deu paso a unha monarquía constitucional, a vitoria do liberalismo moi conservador, con sufraxio censitario.

Liberalismo democrático vs. moderado

En 1848 houbo participación popular. En Francia naceu a Segunda República. En Prusia, Austria, Hungría, Alemaña e Italia implantouse o sufraxio universal masculino, pero sen outros dereitos. O movemento fracasou porque a...

Cronoloxía da Historia de España (1902-1938)

1902 Alfonso XIII trono.
1902 Ley de Jurisdicións e Conferencia de Algeciras, 1906.
1907-1909 Goberno largo de Maura.
1907 Ley Electoral.
1903 Fundación da Unión Republicana e do Partido Nacionalista Vasco.
1904 Acordo franco-español sobre Marrocos.
1907 Declaración de Cartagena.
1909 Batalla de Gurugú (emboscada do barranco do Lobo).
26 de xullo - 1 de agosto de 1909 Semana Trágica de Barcelona.
1908 Formación do bloque de esquerdas e do Partido Radical.
1910 Fundación da CNT e Lei de Candados.
1912 Protectorado francés e español sobre Marrocos e Lei de Mancomunidades.
1914 Mancomunidade catalá.
1917 Crise política, social e militar.
1907 Sindicato de Solidariedade Obreira.
1909 Conxunción republicano-...

Restauración borbónica (1875-1898)

A Restauración consistiu na volta da monarquía borbónica despois do levantamento que derrocou a República. Foi levada a cabo por Cánovas del Castillo, que intentou acabar coa influencia dos militares no poder e coas guerras carlistas e a de Cuba. Elaborou a primeira constitución baseada no bipartidismo (liberal e conservador). A primeira medida foi a convocatoria das Cortes constituíntes, xa que a Constitución de 1869 quedara sen efecto despois da República. As primeiras eleccións foron con sufraxio universal; as seguintes, co censitario.

Constitución de 1876

Clara mostra do liberalismo doutrinario, caracterizado polo sufraxio censitario e a soberanía compartida entre as Cortes e o rei. Tiña carácter...

Sociedade de Nacións

a) Obxectivos: garantir a paz e a seguridade internacionais mediante a prevención e solución pacífica de conflitos, promover o desarmamento xeral e fomentar as relacións internacionais.

b) Funcionamento: sede en Xenebra (Suíza).

Organismos

• Asemblea: composta por representantes de todos os Estados membros.
• Consello: órgano permanente formado polos representantes das principais potencias vencedoras.
• Secretaría: presidida polo secretario xeral.

Organismos asociados

• Tribunal Permanente de Xustiza Internacional.
• Organización Internacional do Traballo (OIT).

Logros

1. Institucionalización da diplomacia multilateral.
2. Creación dun foro de discusión entre os países membros.
3. Fomento da cooperación entre países.
4. Establecemento dun sistema

Guerra Civil Española

GUERRA CIVIL

- Fracaso do golpe de Estado e comezo dunha guerra civil de tres anos.

- 1936: Comezo da guerra e batalla de Madrid.

- 1937: Intervención estranxeira e vitorias dos nacionais no norte.

- 1938-1939: Ofensivas rivais e final da guerra.

- Internacionalización da guerra civil: conflito entre fascismo e democracia (contexto europeo): fascismo e comunismo. Principio de non intervención (incumprido).

- Apoios da República: URSS, Francia, México e as Brigadas Internacionais.

- Apoios nacionais: Italia e Alemaña.

- Evolución sociopolítica e ideolóxica: No bando republicano continúa a indecisión entre a revolución social (CNT) e a guerra (PCE). No bando nacional verificáronse as forzas políticas no "Movemento...

Presenza musulmá en Galicia

A presenza musulmá en Galicia foi escasa e as transformacións que orixinou foron máis bien superficiais. O territorio galego non foi afectado de igual modo pola presenza musulmá, diferenciándose tres áreas:

1. A occidental: que non foi nin conquistada nin ocupada.
2. A norte: practicamente abandonada polos musulmáns tras a primeira expedición. Esta escasa ou nula presenza musulmá permitiu ao rei Afonso I incorporar estes territorios galegos ao seu reino e iniciar a súa repoboación.
3. A sur: especialmente a que comprendía o antigo convento romano bracarense, foi a máis afectada. O val inferior do Miño quedou parcialmente despoboado e os musulmáns asentáronse na zona de Braga, Coimbra e Viseu.

Os emires cordobeses...

Primeira República: República Federal

As Cortes, nas que se depositaba a soberanía en ausencia de monarca, decidiron someter a votación a proclamación dunha república, que foi aprobada o 11 de febreiro de 1873. Naceu, pois, a República con grandes problemas.

Os seus únicos partidarios eran os republicanos, representados nas Cortes polos deputados do Partido Demócrata Republicano Federal, que contaba cun ideario que, ademais de defender a forma republicana de goberno, propugnaba un sistema de pactos entre os distintos pobos ou rexións.

Os federais eran partidarios do laicismo do Estado, da ampliación dos dereitos democráticos... A República foi recibida con entusiasmo polas masas republicanas. Nas cidades apareceron revoltas populares...

Situación diglósica (séculos XV-XVI): Ao usar as clases altas o castelán, houbo unha situación diglósica onde o castelán era a lingua elite e desconocida para o pobo, e o galego era a lingua do pobo e de uso no ámbito familiar.

Consecuencias:

• Non se elaborou un patrón lingüístico culto que servise de referencia.
• O galego perdeu tamén especialización léxica.
• A castelanización de antropónimos e topónimos debido á perda de ámbitos de uso.

O esplendor medieval lírico deu lugar á Escola galego-castelá, que contaba co Cancioneiro de Baena, que se fixo fóra de Galicia e inclúe poemas en galego e en castelán. Principal poeta: Macías o Namorado.

Literatura dos séculos XVI e XVII

A literatura deste período tiña carácter popular...

OGrupoNóseasúadecisivainfluencianomundoculturalgalego

ParaaléndopapelfundamentaldarevistaNósáhoradedarnomeaogrupo,ébencertoqueestetermotenunhaamplapresenzanavidaculturalgalegadaqueltempo,poisaparecerepetidamenteutilizadacomotítuloenlibros(ÁlbumNósdeCastelao,1916‐1918),artigos(“Nós,osinadaptados”),suplementosliterarios(doxornalcoruñésElNoroeste)ou,tamén,comonomedaeditorial,dirixidaporÁnxelCasal,enqueapareceronoslibrosfundamentaisdestaépoca.Destemodo,Nósfoiadquirindodemáisamáisunvalorsimbólicoimportante,aorepresentardemodosintéticooespíritodeautoafirmacióncolectivaquecaracterizouolabordosautoresdesta etapa.Isto Foi, ao final,o que Acabou por asentar esta Denominaciónxa non sóparaseraplicadaaogrupocentraldeautoresqueprotagonizanestaliñadeacción,...