Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas

A comunicación

A comunicación é o proceso social que ten como finalidade o intercambio de información. Non é só unha persoa que fala, senón que hai comunicación.

Pode ser:

• Interacción
• Non interacción
• Emisor: transmite
• Receptor: recibe
• Código: se interpreta
  • Codificación: mediante combinación de elementos do código enviados polo emisor.
  • Descodificación: recoñecemento e interpretación da mensaxe (receptor).

Elementos que perturban a comunicación:

• Ruído: calquera perturbación que impide ou dificulta o acto comunicativo.
• Redundancia: parte prescindible da mensaxe para unha plena comunicación.

A linguaxe

• Capacidade que teñen os humanos para construír, aprender e utilizar sistemas de comunicación de calquera tipo.
• Linguaxe verbal: oral /

Pintura do Renacemento

Pintura do Renacemento: o pago do tributo. Masaccio; 1427; Renacemento - Quattrocento; pintura al temple e fresco; soporte: muro; Capela Brancacci, Florencia; Igrexa de Santa María del Carmine.

A Virxe das Rochas, Leonardo da Vinci; dereita (1483-1486), Louvre; esquerda (1496-1508), National Gallery; Renacemento - Cinquecento.

A Gioconda, Leonardo da Vinci; 1503-1505; Louvre; Renacemento - Cinquecento; óleo; soporte: táboa; 73 x 53 cm.

A Escola de Atenas, Rafael; 1510-1511; Estancia da Signatura, Vaticano; Renacemento - Cinquecento; pintura al temple e fresco; soporte: muro; 7,72 m de base.

A Venus de Urbino, Tiziano; 1538; Galería Uffizi, Florencia; Renacemento - Escola veneciana; óleo; soporte: lenzo; 165 x 119 cm.

Retrato

Autores e obras fundamentais das letras galegas

Álvaro Cunqueiro

Estilo: Realismo máxico e fantástico.

• Narrativa: Merlín e familia, As crónicas do sochantre, Se o vello Sinbad volvese ás illas, Escola de menciñeiros, Xente de aquí e de acolá, Os outros feriantes.
• Poesía: Dona do corpo delgado, Herba de aquí e acolá.
• Teatro: O incerto señor don Hamlet, príncipe de Dinamarca, A noite vai coma un río.
• Ensaio: Tesouros novos e vellos.

Ánxel Fole

Estilo: Realismo popular.

• Narrativa: Á lus do candil, Terra brava, Contos de néboa, Historias que ninguén cre.
• Teatro: Pauto do demo.

Xosé Neira Vilas

Estilo: Realismo crítico.

• Narrativa: Memorias dun neno labrego, Cartas a Lelo, Aqueles anos do Moncho, Xente no rodicio, A muller de ferro, Querido

Bloque occidental

• Seseo implosivo (luz → lus)
• Gheada (amigo → amigho)
• Metafonía nominal e alteracións do timbre das vogais tónicas
• Plural en -ns (canción/cancións, can/cans)
• Terminación -án masculina e feminina (o/a irmán)
• Ti como pronome suxeito de 2.ª persoa
• Formas de P2 do pretérito indicativo (colleches, vendeches, foches; colliches, vendiches, fuches)

Áreas

Área de Fisterra

• Seseo explosivo (sapato, cosiña → zapato, cociña)
• Cheísmo (invítoche a comer → invítote a comer)

Zona norte: emprego do ditongo -ui- (muito → moito), presenza de -i- velar tónica nas formas verbais de P3 do pretérito indicativo dos verbos da 2.ª e 3.ª conxugación (colliu, partiu → colleu, partiu).

Zona sur: aparecen formas do ditongo -oi- (moito)...

¿Qué es la Educación para la Salud?

Definiciones de Educación para la Salud

Costa y López, por su parte, la definen como:

“Un procedimiento planificado y sistemático de comunicación y de enseñanza-aprendizaje orientado a hacer fácil la adquisición, elección y mantenimiento de las prácticas saludables y hacer difíciles las prácticas de riesgo.”

Green la describe así:

“La educación para la salud es la disciplina que se encarga de comunicar a las personas qué es la salud, así como de transmitir información sobre los comportamientos específicos que suponen un riesgo para la salud y sobre aquellos otros que, por el contrario, ensalzan la salud.”

Definiciones de Salud

El médico humanista Dr. Jordi Gol entendía a la persona...

O Grupo Nós (1920-1936)

As décadas dos anos 20 e 30 están marcadas pola ditadura de Primo de Rivera e a Segunda República, proclamada en 1931 (momento no que nace o Partido Galeguista). O logro máis importante foi a aprobación do Estatuto de Autonomía de 1936.

Os membros máis destacados foron Vicente Risco, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Ramón Otero Pedrayo, Florentino López Cuevillas e os irmáns Vilar Ponte. Entre 1920 e 1936 publicouse a revista Nós, dirixida por Risco. Os homes desa xeración sentíanse inadaptados e non estaban de acordo co mundo que lles tocou vivir. Pretendían modificar o pensamento e a actitude da sociedade galega, reivindicando Galicia como un pobo diferente con cultura e lingua propias.

As Irmandades

Llatín clásico, medieval e humanístico

Llatín clásico: Excepto os elementos epigráficos, non conservan case nada directamente destas datas. O soporte en papiro explica, en boa parte, esta perda material.

• Gran uniformidade da presentación gramatical dos textos: sen evidencias dialectais relevantes. Excepcionalmente (Suetonio, Tácito) poden acudir a formas literarias arcaizantes.
• As gramáticas de latín baséanse na descrición dos textos desta época clásica. Polo tanto, as súas características lingüísticas son as estudiadas na aula.
• O latín deste período impónse como modelo histórico da gramática latina (correcta).
• A maior parte do latín (clásico) conservado pertence ao período dos séculos I a.C. – II d.C. Canon literario.

Miquel Ferrà (Palma, 1885—1947)

Fillo do sainetista e poeta romántico Bartomeu Ferrà, foi bibliotecario e profesor da Universitat de Barcelona, ademais de director da Residència d'Estudiants de Catalunya e fundador e director da revista Mitjorn.

Tema: evidencia unha gran calidade e beleza íntima, cun ton elegíaco centrado na paisaxe mallorquina.

En 1920 publicou Les muses amigues, un conxunto de traducións en verso. O seu único libro de poesía, A mig camí (1926), reúne case todos os poemas que escribiu e recolle Cançó d'ahir (1917) e La rosada (1919).

Tamén escribiu ensaios, publicados de maneira dispersa nas revistas da época.

Ferrà é, ademais, autor da suite de cinco sonetos Sports Women, onde mostra unha sensibilidade nova,...

L'Escola Mallorquina

Contexto histórico

Se a Catalunya o nacemento do Noucentisme foi resultado da ascensión ao poder do catalanismo burgués, nas Illas, a ausencia dun partido como a Lliga Regionalista ou unha institución como a Mancomunitat, e a falta dun poder político e social nacionalista que apoiase aos intelectuais mallorquinos, impediron que se puidese levar a cabo un programa cultural modernizador. Neste contexto xorde a Escola Mallorquina.

Concepto e cronoloxía da Escola Mallorquina

O termo «Escola Mallorquina» apareceu, por primeira vez, en 1873, na Revista Balear, pero cun sentido moi amplo. Actualmente enténdese por Escola Mallorquina un fenómeno literario específicamente mallorquín, unha escola estética circunscrita ao...

La decadència

Breu context històric

• S. V (476): caiguda de l'Imperi romà.

• SS. V–IX: evolució de les llengües romàniques.

• S. IX: formació de les llengües romàniques. Concili de Tours (813).

• S. XII: primers textos escrits en llengua romànica.

• Confederació catalanoaragonesa.

  • SS. XIV-XV: època d’esplendor. Període nacional.

    • Expansió mediterrània. Humanisme.

• S. XVI: renaixement.

  • S. XVII: barroc. Decadència. Crisi.

  • S. XVIII: il·lustració.

Causes de la decadència

1. Compromís de Casp (1412)

   1. Martí I l’Humà mor sense descendència.

   2. Casp, Ciutat d’Aragó:

      1. Reunió de representants de Catalunya, València i Balears.

         1. Objectiu: triar un nou rei.

         2. Dos pretendents:

            1. Castellà: Ferran d’Antequera (Trastàmara).

            2. Català.

   3. Nou rei: Ferran d’Antequera.