Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

Poesía Cívica de Curros Enríquez

A maioría da súa obra constitúe un alegato a favor do progreso e da liberdade.

Na ideoloxía de Curros prevalece a defensa da democracia. Ante a oposición da Igrexa ás institucións democráticas, a actitude poética de Curros vai ter un marcado carácter laicista e anticlericalista. A Igrexa mantiña unha actitude contraria a calquera tipo de reforma que fose en contra dos seus intereses.

Curros foi un home de ideas e conviccións propias. O poeta debe desempeñar un papel docente, práctico e mesmo político. Concibía o poeta como servidor da humanidade.

Defende un tipo de poesía centrada na denuncia dos males da sociedade e concibe a misión do poeta a de abrir os ollos á xente. Toda a súa obra poética...

O período chamado "Séculos Escuros" abrangue dende o século XVI ata o XVIII.

Xa no século XVI, o galego perde protagonismo na lingua escrita e pasa a ser unha lingua rexeitada e desprezada, o que se traduce nun menor uso, en beneficio do portugués, que pasa a ser a lingua empregada como lingua de Estado na gramática.

A chegada do castelán a Galicia (Século XVIII)

No século XVIII, coa chegada dunha clase burguesa foránea, prodúcese tamén a introdución da lingua castelá en Galicia. Unha porcentaxe elevada da poboación galega fala o galego, predominante tamén nos ambientes rurais. A isto hai que engadirlle a escasa escolarización e o alto grao de analfabetismo. Dada esta situación, pode apreciarse unha clara diferenciación en dous...

O galego de 1936 a 1975: características lingüísticas fundamentais

A partir do ano 1939, finalizada a guerra civil, iníciase en Galicia, unha vez máis un período de interrupción nas actividades culturais e lingüísticas propias. A nova orde imposta caracterízase pola represión de todo aquilo que supoña un feito diferencial tanto a nivel político, como cultural ou lingüístico. Galicia sumérxese nun silencio profundo e o galego convértese nuna lingua clandestina e pouco a pouco vai ir perdendo prestixio social e, por suposto, ámbitos de uso que non sexan os exclusivamente familiares.

Entre 1946 e 1950, anos da máis dura e pechada etapa do franquismo, apenas se publican libros en galego. Sen editoriais, mortos, silenciados ou exiliados...

TEMA III: LINGUAS MINORIZADAS E LINGUAS MINORITARIAS. O GALEGO: LINGUA EN VÍAS DE NORMALIZACIÓN

A Poesía: Proposta Alternativa V

A marxinalidade necesaria da poesía

A poesía é un fenómeno marxinal, si, pero á súa vez, necesario. ¿E por que se converteu a poesía nun xénero tan minoritario? As razóns xa se deron repetidamente e son certas:

• É un xénero máis complexo.
• Require máis atención que a narrativa (a pesar da súa brevidade).
• Os poetas non saben contactar co público.
• Os medios de comunicación non lle dan importancia, etcétera.

Ademais, entre os motivos polos que a poesía é minoritaria atópase o feito de que sempre foi desprezada polo poder, como a Filosofía: téntana arrinconar para que pareza un obxecto de luxo, cousa que non é. E require algo do que carecemos nestes tempos modernos: tempo e serenidade e, máis aínda,...

A Poesía Galega Contemporánea (Finais do S. XX e S. XXI)

O derradeiro terzo do século XX trouxo consigo profundas renovacións no panorama poético galego. Destacan a eclosión da escrita feminina (e feminista) e a convivencia de varias promocións de autores en plena actividade creadora.

Nesta etapa salientan tres grandes grupos ou tendencias:

• Os Novísimos (poesía social-realista).
• A Reacción Anticompromiso (finais dos 70).
• A Xeración dos 80 e a Xeración dos 90.

Os Novísimos: Compromiso e Loita Antifranquista

Os Novísimos, coa súa lírica social-realista, participaron intensamente na loita antifranquista. Están fortemente influenciados por Celso Emilio Ferreiro e Manuel María.

Caracterízanse polo seu forte compromiso político e por...

Linguas minorizadas e minoritarias

No mundo existen unhas sete mil linguas. Esta gran variedade lingüística correspóndese tamén cunha gran variedade de situacións nas que se poden atopar as linguas dende o punto de vista político: linguas oficiais en máis de un estado: portugués, español, inglés. Estados unilingües: nos que se fala unha soa lingua. Estados plurilingües: nos que se falan varias linguas. As linguas hexemónicas gozan dun prestixo social, determinado pola existencia dun poder político-económico que as potencia.

Consideramos linguas minoritarias aquelas que no territorio de seu teñen un número moi reducido de falantes. E consideramos minorizadas aquelas de pequena extensión pero maioritarias no seu territorio, que...

Escolle o incorrecto (1)

• campesino
• o epígrafe
• ladrona

Bota ao intruso (1)

• oasis
• cancelo/cancela
• carto
• corzo

Escolle o incorrecto (2) (xénero)

• a ubre
• a paspallás (o paspallás)
• a xene (o xene)
• o pagode

Bota ao intruso (2)

• caxato/caxata
• auga
• prato/prata
• caldeira

Sinala a opción incorrecta (1)

• lacazán
• marrana
• vana
• o legume
• nugallana

Sinala a opción incorrecta (2)

• papesa
• a patrona
• cristaliño
• a ouriza
• decá

Sinala a opción incorrecta (3)

• a costume (o costume)
• a sinal (o sinal)
• o color (a cor)
• o viaxe (a viaxe)
• a culler (o culler)

Sinala a opción incorrecta (4)

• a patrona
• o síndrome
• o tonelaxe

Escolle o correcto (1)

• urbana
• o dote
• a cal
• a bile

Monosílabos en -L forman o plural...

engadindo -es mesmo no caso de formaren parte.

Sinala a opción correcta (1)

• réptiles
• vales
• xardíns
• aerosois
• flores

O

O teatro galego entre 1936 e 1976:

A Xeración dos 50 e o Grupo de Ribadavia

A Guerra Civil e a posterior ditadura militar supuxeron o traslado da produción teatral ao exilio. Así, en Bos Aires vaise representar Os vellos non deben de namorarse, de Castelao, e vaise desenvolver un programa estable de representacións teatrais da man de Varela Buxán, gran promotor do teatro no exilio, que foi actor, director teatral, creador de compañías e autor das obras O ferreiro de Santán e A taberna do demo, de temática rural, popular e cómica, que pretenden evocar no público a lembranza da súa terra. A partir da posguerra, en Galicia podemos establecer dúas xeracións que conviven cos autores anteriores ao 36: a Xeración dos 50 e a xeración...