Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

Obras:

Poesía lírica:

Poesía narrativa:

As vangardas: características

Sociolingüística: Prexuízos Lingüísticos

Os prexuízos son xuízos atrevidos ou precipitados emitidos sen base suficiente por persoas que se deixan levar por tendencias non sustentadas na razón.

Un prexuízo lingüístico é unha subclase de prexuízo emitido sobre unha lingua ou sobre os seus falantes, co propósito de provocar o seu rexeitamento. Estes existen desde a antigüidade (latín).

Os Prexuízos Lingüísticos en Galicia

Estes fóronse conformando ao longo dos séculos, nun lento proceso de imposición e substitución lingüística.

Tipos de Prexuízos Lingüísticos

• Prexuízos relacionados coa suposta falta de utilidade do galego

  O que se considera inútil acaba sendo rexeitado ou abandonado.

  • O galego íllanos do exterior.
  • O tópico

Dúbidas Léxicas Comúns en Galego

A continuación, aclaramos algunhas das dúbidas léxicas máis frecuentes no uso da lingua galega, con definicións precisas para cada termo.

Vila:

Entidade de poboación máis pequena que a cidade.

Pobo:

Conxunto de persoas que viven nun lugar determinado e teñen en común a lingua, tradicións, etc.

Desenvolver:

Quitarlle o envoltorio a algo, ou expoñer/suceder.

Desenrolar:

Estirar algo que está enrolado.

Sono:

Estado de quen dorme ou necesidade de dormir.

Soño:

Aquilo que se imaxina durante o sono, percibíndoo coma se fose verdade.

Invertir:

Darlle volta a unha cousa.

Investir:

Empregar capitais en negocios.

Á parte:

Separadamente. Na locución á parte de significa ademais de.

Aparte:

Substantivo que indica o que se

Teatro do Primeiro Terzo do Século XX

Problemas e Evolución

• OO-36: Problemas como a falta de profesionalización, a ausencia dun público específico e desaxustes cronolóxicos.
• 03-05: Escola Nacional de Declamación, con dúas etapas:
  1. Dúo Salinas-Sánchez Miño.
  2. Bermúdez Jambrina.
  Os coros, pequenas compañías de teatro, representaban pequenas pezas musicais. Destacan Prado Lameiro e San Luís Romero.
• 19: As Irmandades da Fala intentan modernizar o teatro co Conservatorio Nacional de Arte Galega. Obras salientables son A man de Santiña e O mariscal, de Cabanillas. Donostiña xera polémica porque unha muller bica o seu amante, o que provoca a desaparición do Conservatorio. Algúns membros continúan e forman o Cadro de Declamación da Igualdade.

A Prosa Galega: Do Rexurdimento ao Realismo Social

A prosa 36/76 (fole, branco) T6/ como consecuencia da Guerra Civil, a literatura galega deixa de existir como manifestación pública durante máis dunha década. Escríbense no exilio a maioría das novelas que relatan vivencias persoais da guerra e a represión, que serán publicadas xa na democracia. No 1947 comeza a recuperación co primeiro libro de poesía da editorial Galaxia. Conviven xeracións diferentes que comezan a publicar poesía e despois prosa. Nesta época atopamos unha liña de continuación da prosa da Xeración Nós, o realismo fantástico representado por Álvaro Cunqueiro. Trátase dunha literatura que mestura elementos culturalistas de orixe árabe, grecolatina ou nórdica;...

A Lingua Galega: Orixe e Estado Actual

A partir do s. XVI, Galicia quedou subordinada a Castela, e isto supuxo a penetración do idioma castelán, que se converteu na lingua escrita e na única usada nos usos formais. Mentres tanto, o galego, aínda sendo o idioma da inmensa maioría da poboación, quedou relegado aos usos orais e coloquiais das clases populares. Na conciencia dos falantes, creáronse unha serie de valoracións negativas cara ao idioma galego, e xurdiron unha serie de prexuízos en torno a el.

Na actualidade, a lingua galega superou moitos destes atrancos e emprégase en todos os ámbitos; pero aínda subsisten algúns prexuízos:

• A suposta falta de utilidade do galego.
• O galego asociado ao mundo rural, á pobreza, á ignorancia

O panorama narrativo das últimas décadas

O exercicio da narrativa en galego nas últimas décadas xorde da man do proceso de democratización das institucións, da consecución dun status de oficialidade para a lingua e do seu posterior proceso de normalización en todos os ámbitos de uso.

A narrativa posfranquista (1975-1979)

Neste lustro desenvólvese o processo de adaptación da narrativa à nova situação social e cultural. Conviven autores consolidados como Álvaro Cunqueiro ou Eduardo Blanco Amor, obras editadas na diáspora e o experimentalismo da Nova Narrativa Galega que comezara nos anos sessenta. É unha etapa de ensaio, na que se tratan contidos como a evocación das memorias infantís, fanse esforzos por construír unha novela...

A poesía galega de finais do século XX e comezos do XXI

O contexto histórico e literario: 1975 e a renovación

1975 foi o ano do cambio. Morre Franco e comeza para Galicia –e para España– a etapa democrática máis extensa de toda a súa historia. A presenza da lingua e a literatura galega no ensino e a oficialidade do noso idioma supoñen un impulso sen precedentes para a promoción da literatura en galego: multiplícanse as empresas editoriais, os premios e as revistas literarias.

No campo da poesía, Con pólvora e magnolias de Méndez Ferrín marcou ese cambio.

Características da poesía galega na década de 1980

Nos anos oitenta as principais características definitorias da poesía galega son:

• Ruptura co socialrealismo.
• Busca de novos

Introdución

Reis Católicos (finais s. XV – principios XVI): centralismo e uniformidade político-administrativa. En Galicia o castelán pasa a ser a lingua oficial e de cultura. O galego continúa a ser usado pola maioría da poboación, mais nun rexistro coloquial.

Durante os séculos XVI, XVII e XVIII o castelán esténdese polas clases sociais dominantes que, malia ser minoritarias, teñen moito poder e capacidade de impoñer gustos e modas (tamén a nivel de lingua). No século XIX as clases máis acomodadas das cidades e das vilas están castelanizadas. As clases humildes continúan a falar un galego, pero un galego moi castelanizado.

Séculos XVI e XVII

Mentres outras linguas romances son obxecto de estudo e aparecen as primeiras gramáticas,...

O Teatro Galego na Posguerra

Tras a Guerra Civil, o teatro en Galicia viuse condenado ao silencio máis absoluto. Non obstante, estas dificultades non impediron que algúns escritores dedicasen os seus esforzos á creación de textos dramáticos. Entre eles destacan Eduardo Blanco Amor, Alvaro Cunqueiro, Ricardo Carballo Calero e Jenaro Marinhas del Valle.

Características da Creación Dramática

• Creación pausada da peza teatral pola non necesidade dunha estrea inmediata e a falta dun público lector.
• As obras van máis alá da propia realidade social e existencial, presentando conflitos, situacións e personaxes universais dun mundo escuro e problemático.
• Compromiso co home da posguerra, un home que vive con angustia.
• Creación íntima da obra