Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

Os Séculos Escuros da Lingua Galega

Despois do esplendor medieval e tras a separación de Portugal, a lingua galega viviu durante tres séculos unha etapa de depresión e forte marxinación social. Mentres o portugués, o castelán e outras linguas románicas normalizaban os seus usos fronte ao latín, elaborando as primeiras gramáticas, dicionarios, manuais ortográficos e desenvolvendo ricas e variadas literaturas, acadando o uso de idiomas nacionais nos seus respectivos territorios, o galego quedou relegado aos usos orais e familiares, sen participar na escrita nin na vida pública e social.

Esta situación veu dada porque, a partir da segunda metade do século XIV, as guerras de sucesión (primeiro entre Pedro I e o seu irmán Henrique...

A Sociedade Fragmentada de Vidas Post-it

Unha ollada ao mundo actual

A sociedade reflectida en Vidas Post-it é a nosa, a do mundo actual. Un mundo onde a soidade impera, a pesar da multitude. A comunicación, complexa e esquiva, fai que as relacións humanas parezan superficiais e pasaxeiras, como notas adhesivas, pegadas e desbotadas ao antollo.

A rutina e o illamento

A rutina domina as vidas en Vidas Post-it. O traballo, as obrigas, as pantallas, todo contribúe ao afastamento. A xente fala, pero non se escoita. O amor desgástase, e a tristeza, o baleiro, éncheno todo.

Violencia e medo

A violencia e o medo tamén teñen o seu espazo. Maltrato, contextos hostís, vidas sen esperanza nin expectativas de mellora. A sociedade non acubilla, senón...

Morfemas Verbais: Estrutura e Tipos

• Morfema léxico: trabado, flexivo.
• Morfema gramatical: trabado, flexivo, vogal temática/modo-tempo/número-persoa.

Uso do Artigo Posesivo en Galego

As formas da primeira persoa poden indicar afectividade ou familiaridade.

• O posesivo usado con numerais equivale a unha expresión aproximativa (ex: xa terá os seus setenta anos).
• Pode significar habitualidade (ex: xa chegou coas súas historias).
• Locucións formadas con posesivos (ex: sempre anda a facer das súas, o óso ten que volver ao seu).
• As formas masculinas con preposición «de» indican propiedade exclusiva.
• Formas específicas distributivas (ex: marcharon en cadansúa bicicleta).

Características do Galego Antigo

• Nivel fonolóxico: vogais nasais, oposición

A Fundación da Academia Galega

A idea de fundar unha Academia da Lingua Galega nace entre os galegos emigrados en Cuba, sendo o litógrafo ferrolán Fontenla Leal o principal animador da idea. Así, fúndase en Cuba, nos primeiros anos do século, a Asociación Iniciadora e Protectora da Academia Galega, da que o primeiro presidente na Habana foi Curros Enríquez.

O ano seguinte, en 1906, a idea cobra corpo e fúndase na Coruña a Real Academia Galega, sendo Manuel Murguía o seu presidente.

O Agrarismo: Movementos Agrarios

Nos primeiros quince anos do século XX vaise dar en Galicia un importante acontecemento político-social: o movemento agrario. Os campesiños galegos levaban moitos anos soportando unha chea de presións que se poden resumir...

Literatura Popularizante Galega

Contamos cunha serie de textos que, sendo de autor, teñen unha vocación popular. Algúns exemplos:

• O Pranto da Frouseira

  Anónimo. Romance referido á figura do Mariscal Pardo de Cela, composto no século XVI, que trata de enxalzar momentos heroicos da nosa historia medieval.

• Os Vilancicos

  No ámbito eclesiástico, debemos darlle especial relevancia á moda dos séculos XVII e XVIII que se produciu nas catedrais galegas, e que se exportou a outras da península e dos territorios conquistados de América. Consistía na recreación á galega do nacemento de Xesús (Galicia identifícase con Galilea; pastores, pobres galegos; o son da gaita no pesebre etc.). Son autoría dos Mestres de Capela das catedrais de Mondoñedo,

É un movemento renovador da narrativa que engloba un conxunto de obras publicadas entre mediados da década dos 50 ata os anos 70. ➔ Xs autorxs da NNG van recibir influencias da literatura europea do momento, especialmente da corrente francesa do Noveau Roman.

Características

Narrador: primeira persoa, pluralidade de voces narrativas e abundante emprego da técnica do monólogo interior. Espazo: fuxida da localización concreta dos espazos, aínda que domina o espazo urbano sobre o rural. Tempo: desaparece a linealidade temporal (analepses e prolepses), o tempo pasa a ser subxectivo e redúcese ao máximo. Personaxes antiheroicas e problemáticas (loucura, paranoia, esquizofrenia...) e con personalidades desequilibradas ou traumatizadas....

A Sociolingüística Galega: Franquismo e Resistencia

A ditadura franquista exerceu unha durísima represión contra a lingua e contra os intelectuais galeguistas, derrubando os logros da etapa anterior e creando de novo unha situación de diglosia extrema. O castelán volveu ser a única lingua valorada socialmente e usada nos ámbitos formais; o galego, aínda que seguía a ser a lingua máis falada, quedou completamente desprestixiado e reducido ao uso familiar e informal. Diversos decretos prohibiron o uso do galego e calquera defensa do mesmo converteuse nun acto perigoso.

Ata os anos 50: Represión total

Durante este período, non existiu ningunha actividade cultural en galego, agás no exilio.

Década dos 50: Inicio da recuperación cultural

Na...

1. Introdución

A marxinación histórica do galego explícase polo conflito lingüístico existente en Galicia, onde dúas linguas conviven e compiten por asumir máis funcións e falantes. Esta situación de diglosia, na que o castelán (lingua A) se asocia a usos formais e prestixiosos, mentres que o galego (lingua B) se relega a usos informais e menos prestixiosos, deu lugar a un complexo de inferioridade que provoca o rexeitamento e a infravaloración da lingua propia, xerando prexuízos e estereotipos lingüísticos.

Prexuízo: opinión preconcibida, baseada nunha xeneralización errónea. É un xuízo de valor negativo sobre unha lingua ou os seus falantes, co obxectivo de provocar rexeitamento.

Estereotipo: conxunto de crenzas sobre un...

Poesía de Temas Históricos ou de Circunstancias

Poesía Académica

Poesía Renacentista

O Galego entre 1936 e 1978

Contexto Histórico e Recuperación Cultural

Coa chegada da Guerra Civil, o esforzo do primeiro terzo do século de rehabilitación da lingua quedou destruído. Así, o galego viuse convertido case nunha lingua clandestina de uso familiar e coloquial. Nestes anos, Bos Aires hásese converter na capital cultural da Galicia do exilio. Alí apareceron as editoriais: Galicia, Nova e Citania.

Arredor de 1950, a lingua e a cultura galegas comezaron a dar síntomas de recuperación. En 1947, aparecía o libro de poesía de Aquilino Iglesia Alvariño: Cómaros Verdes. Pero a verdadeira recuperación do uso escrito do galego deuse en 1950, cando un grupo de intelectuais fundou a Editorial Galaxia.

Na década dos 60, detectouse...