Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

Linguas minorizadas e minoritarias

No mundo hai unha gran variedade de linguas, cunha diversidade de situacións: linguas con estado, sen estado, oficiais en varios estados e estados monolingües ou plurilingües.

Conceptos: lingua minorizada e lingua minoritaria

Unha lingua minorizada é aquela que convive en inferioridade de condicións con outra dentro dun mesmo territorio, onde a lingua máis prestixiosa se impón sobre ela. A lingua minorizada non cobre todas as funcións sociais propias do seu territorio. Pódense dar tres situacións principais:

• Linguas oficiais no seu territorio que perden falantes.
• Linguas que non teñen recoñecemento oficial no territorio.
• Linguas que son consideradas dialectos doutra lingua dominante.

Nestes casos, a lingua...

O Teatro Galego entre 1916 e 1936

As tendencias teatrais desta etapa son fundamentalmente tres:

• O teatro costumista-ruralista.
• O teatro propagandístico levado a cabo polas Irmandades da Fala.
• O teatro renovador (Dieste e Nós).

O teatro galego partía dunha situación de desvantaxe, pois non contaba con infraestruturas adecuadas, nin tiña público asiduo e formado, polo que os comezos foron difíciles.

Os Inicios

En 1903 inaugúrase na Coruña a Escola Rexional de Declamación. O obxectivo desa Escola era consolidar un grupo de teatro estable que garantise a representación de pezas en galego. O autor máis destacado neste primeiro intento foi Manuel Lugrís con obras como A Ponte (1903), primeiro drama galego en prosa.

O Teatro das Irmandades da

Tema Central: A Busca da Identidade Galega

A busca da propia personalidade por parte do protagonista, que a acadará nas súas raíces galegas.

Argumento: A Viaxe de Adrián Solovio

Adrián Solovio viaxa a Madrid co obxectivo de aprobar o exame que lle daría a cátedra de Filosofía. Non está convencido do seu futuro e decide viaxar a numerosas zonas de Castela. Esta viaxe non soluciona as súas inquedanzas e, en terras de Toledo, recibe a notificación de que o seu tío Bernaldo está a piques de morrer.

Bernaldo, moribundo, pídelle que lle amose certos lugares de Galicia que van describindo un traxecto ata chegar á aldea. Este feito simbólico fai que Adrián comece a sentir apego por Galicia.

Trala morte de don Bernaldo, Adrián realiza unha...

O teatro en Galicia entre 1965 e 1980

As condicións socioeconómicas existentes en Galicia a partir de mediados dos anos sesenta propician a recuperación das actividades teatrais.

Surgen grupos teatrais como O Facho (1965), dirixido por Manuel Lourenzo, que funda na Coruña o Teatro Circo.

En 1973 celebrouse a I Mostra de Teatro de Ribadavia, que serviu de punto de partida e de encontro para numerosos autores e grupos do noso país, como Teatro de Cámara Ditea, Antroido, Troula, Teatro Popular Keizán, Máscara 17, Artello, A Farándula, etc.

Vinculados a estas mostras de Ribadavia, temos os seguintes autores:

Euloxio Rodríguez Ruibal (Ordes, 1945)

Autor dun teatro experimental; na súa obra distínguense tres etapas ao longo da súa traxectoria...

Follas Novas: Análise e Contexto

Publicación e Temática Central

Follas Novas foi publicado en 1880, cinco anos antes da morte de Rosalía de Castro. Rosalía concibiu nun comezo este poemario como unha continuación de Cantares gallegos.

O 40% dos poemas de Follas Novas teñen afinidade co texto publicado en 1863, mentres que o resto das composicións presentan un diferente espírito poético motivado polo afastamento da terra, as desgrazas familiares e as doenzas físicas e morais. Trátase dunha poética que afonda nos sentimentos e na saudade.

Estrutura de Follas Novas

É unha compilación de poemas ordenados sen un criterio claro. O libro preséntasenos estruturado en cinco seccións:

• Vaguedás
• Do íntimo
• Varia
• Da terra
• As viudas dos vivos e as

Os Séculos Escuros da Literatura Galega (S. XVI-XVIII)

Os séculos escuros son a etapa de decadencia que viviu a literatura galega durante os séculos XVI, XVII e XVIII. Neste período, o idioma galego quedou reducido case exclusivamente á lingua oral, e perdeu boa parte dos usos escritos.

1. Contexto Histórico

A finais do século XV, a loita pola coroa de Castela entre Xoana a Beltranexa e Isabel a Católica dividiu a nobreza en dous bandos (laico e eclesiástico).

Nos séculos XVI e XVII a situación anterior mantívose e reforzouse no século XVIII coa dinastía dos Borbóns. Chegou a producirse a imposición do castelán en todos os eidos da vida oficial.

2. Contexto Cultural

Durante este período, desenvolveronse 3 grandes movementos artísticos:...

A literatura de circunstancias do século XIX

A literatura de circunstancias do primeiro terzo do século XIX carece de valor literario por tratarse fundamentalmente de textos propagandísticos que se difundían en folletos ou formando parte dos xornais. Como por exemplo, podemos citar os escritos sobre a guerra contra os franceses: Un labrador que foi sarxento aos soldados do novo alistamento (1808) (poesía romance anónimo) de J. Fernández e Proezas de Galicia (1810) de J. Fernández de Neira.

O primeiro destes escritos defende ideas tradicionalistas; en cambio, o romance Os rogos dun galego establecido en Londres, dedicados aos seus paisanos para abrirlles os ollos sobre certas ignorancias e o demais que verá o curioso leitor (1813), do...

1. O inicio da literatura galega de posguerra

O golpe de Estado do xeneral Francisco Franco e a consecuente Guerra Civil española (1936-1939) truncaron toda a produción literaria.

2. A parálise da lingua galega

A literatura en galego quedou practicamente paralizada pola prohibición do seu uso en ámbitos públicos, a censura e o exilio dos autores.

3. A importancia de Cómaros verdes (1947)

Foi a primeira obra publicada durante o franquismo e marcou o punto de partida da literatura galega tras o longo paréntese da Guerra Civil.

4. O papel das revistas literarias

Publicacións como Mensajes de poesía, Xistral ou Alba foron canles paralelas de produción en galego mentres non se crearon editoriais fortes.

5. O suplemento cultural de La Noche

Foi...

Conceptos Fundamentais da Sociolingüística Galega

Definicións Clave

• Prexuízo lingüístico: Actitude negativa cara a unha lingua asociándoa a: non serve para nada, é de brutos, incultos, etc.
• Competencia lingüística: Capacidade que unha persoa ten para desenvolverse nunha lingua concreta (entender, falar, ler e escribir).
• Bilingüismo: Capacidade de falar dúas linguas, sen darlle a ningunha delas un uso desigual nin maior importancia.
• Diglosia: Uso desigual de dúas linguas: unha lingua úsase para contextos formais (hexemónica) e a outra para usos informais (minorizada).
• Castelanismos: Trazos lingüísticos do castelán na nosa lingua. Poden ser fonéticos, morfosintácticos, ortográficos ou semánticos.
• Normalización lingüística: Proceso

Lingua minorizada e lingua minoritaria

A lingua minorizada é aquela que, sendo historicamente propia dun pobo, está sometida a condicións sociais tales que ve restrinxidas as súas funcións de uso. A competencia desigual cunha ou varias linguas alleas de maior prestixio constitúe o factor básico desencadeante desta situación.

Aspectos das linguas minorizadas

Ao falarmos de linguas minorizadas, deberemos ter en conta dous aspectos:

• A non existencia dun estado que as recoñeza como oficiais: En Europa cómpre facer excepción nos casos do maltés, o luxemburgués e o gaélico irlandés, linguas que, aínda sendo oficiais dos correspondentes estados (Malta, Luxemburgo e República de Irlanda, respectivamente), atópanse nunha situación de