Linguas Minorizadas e Normalización Lingüística do Galego
Linguas minorizadas e minoritarias
No mundo hai unha gran variedade de linguas, cunha diversidade de situacións: linguas con estado, sen estado, oficiais en varios estados e estados monolingües ou plurilingües.
Conceptos: lingua minorizada e lingua minoritaria
Unha lingua minorizada é aquela que convive en inferioridade de condicións con outra dentro dun mesmo territorio, onde a lingua máis prestixiosa se impón sobre ela. A lingua minorizada non cobre todas as funcións sociais propias do seu territorio. Pódense dar tres situacións principais:
- Linguas oficiais no seu territorio que perden falantes.
- Linguas que non teñen recoñecemento oficial no territorio.
- Linguas que son consideradas dialectos doutra lingua dominante.
Nestes casos, a lingua minorizada adoita manterse entre a poboación rural, mentres que as clases altas tenden a usar a lingua dominante. O inglés, por exemplo, actúa como lingua hexemónica a nivel mundial debido ao seu maior prestixio social.
En Europa, moitas linguas minorizadas atópanse nunha situación social deteriorada, a miúdo reducidas aos falantes de maior idade. Co obxectivo de asegurar o patrimonio lingüístico, a Unión Europea conta con organismos para a protección de todas as linguas. A clave da supervivencia reside na transmisión interxeracional.
Unha lingua minoritaria, pola contra, é aquela que ten un número reducido de falantes en comparación con outras linguas, independentemente do seu status social ou oficial. Aínda que as linguas con moitos falantes adoitan estar normalizadas, non sempre é así. Unha lingua pode estar normalizada nun territorio e ser minorizada noutro.
En resumo: a lingua minorizada ten restrinxidos os seus usos sociais, mentres que a lingua minoritaria simplemente ten poucos falantes.
A normalización do galego
O proceso de recuperación do galego oriéntase en dous eixos principais:
- A dignificación cultural e o restablecemento do seu uso na sociedade.
- A elaboración dunha norma estándar (normativización).
Normalizar o galego consiste en recuperar a súa implantación en todos os ámbitos e estamentos sociais. Este proceso iniciouse formalmente en 1978 e as iniciativas dependen en gran medida da Consellería de Educación.
En 1985 publicouse un decreto que regula o uso do galego no ensino. Na educación infantil e primaria impártese formación en galego. A lingua galega experimentou avances que a beneficiaron e goza de recoñecemento oficial. O seu uso na administración aumentou, pero, por outra banda, retrocede como primeira lingua entre a poboación.
Estado actual do galego
Actualmente, o galego:
- É a lingua maioritaria en Galicia en termos de coñecemento.
- Ten recoñecemento oficial.
- Está presente nos medios de comunicación e no ensino.
- Posúe unha literatura prestixiosa.
Non obstante, non todo é positivo. A continua caída no número de falantes iniciais e na transmisión interxeracional fai prever un futuro incerto para a lingua.