Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

CASTELAO :

Os Vellos non deben namorarse : e a obra coa que Castelao culmina o esforzó de renovación da Dramaturxia galega, levado a cabo polas Irmandades e o Grupo Nos. Caracterizase Polo gusto pola simetría estructural, expresión concentrada, o expresionismo, Simbolismo…

Castelao Inclinase a un teatro de protagonismo popular, e finalmente, a idea do teatro Como un espectáculo estilizado e integral.

BLANCO AMOR

Ademais De ser director de diversas compañías en Bos Aires, e autor de varios textos Dramaticos orixinais, reunidos en dous volumes:

·As farsas para títeres

·Teatro para xente

As Farsas para títeres son obras imaxinarias, de ritmo rápido e gran forza Expresiva, cheos de elementos fantásticos e satiricos. O volumen teatro para...

Formas Átonas do Pronome Persoal

P1: me // P2: te, che // P3 e P6: o(s), a(s); lo(s), la(s); no(s), na(s); lle(s), se. // P4: nos // P5: vos.

1. Uso de Te (CD) e Che (CI)

   Te (Complemento Directo) e che (Complemento Indirecto). Os cheístas usan che para ambas funcións, menos para a reflexiva. Os teístas nunca usan che. Para resolver dúbidas faise un paralelismo coa 3ª persoa. Se a el o vin, a ti vinte / Se a el lle vin, a ti vinche.

2. Variantes Alomórficas (P3 e P6)

   As variantes alomórficas das P3 e P6:

   • Lo/la(s) empréganse tras as formas verbais rematadas en -l e -r (lavalo) e tras o interrogativo u (O xabón, ulo?).
   • No(s)/Na(s) tras as formas verbais rematadas en vogal ou ditongo (lavouno, laveinas).

3. A forma Lle(s)

   Lle(s) perdeu nunha boa parte

Variación interna da lingua galega: Os rexistros lingüísticos

A capacidade lingüística que ten o ser humano maniféstase nunha gran variedade de linguas. Non obstante, esta diversidade lingüística existe tamén nun marco interior dentro da mesma lingua, xa que nela se rexistran diferentes xeitos de uso da linguaxe e da fala. Son as denominadas variedades lingüísticas, as cales responden a diversos factores: temporal, xeográfico, social e situacional.

Factores da variación lingüística

As variedades lingüísticas responden a diversos factores:

• Variación temporal

  É consecuencia do paso do tempo e permítenos diferenciar a lingua antiga ou medieval da lingua actual.

• Variación xeográfica

  Dá lugar a variedades dialectais segundo os trazos

Conflito e Diglosia

A existencia de máis dunha comunidade idiomática no seo dos Estados a miúdo presenta situacións de desequilibrio e desigualdade. Esta desigualdade, causada por unhas relacións asimétricas no político, cultural e económico, cristaliza nun conflito lingüístico; o uso do idioma propio ou do idioma oficial constitúe por si mesmo un signo de estratificación social, pois vai unido a cotas de renda, acceso á cultura ou manexo de poder diferentes en cada caso.

A tensión lingüística é, por natureza, un proceso dinámico no que se producen constantes desprazamentos e transicións. O devalar sociolingüístico en Galicia constitúe un exemplo inmellorable das mudanzas funcionais e valorativas ás que se vén sometidas...

O Teatro Galego no Século XX: Evolución e Contexto

A principios do século XX, o teatro era o xénero menos desenvolvido en Galicia. Dúas son as razóns causantes deste atraso: por unha banda, o galego non era considerado unha lingua culta e, por outra, a prohibición de representar en lingua galega.

As Catro Etapas do Teatro Galego (1900-1936)

1. Etapa Rexionalista (Continuación e Costumismo)

   O teatro é continuador do rexionalismo, con pezas breves, ambientes e personaxes rurais, de carácter anticaciquil, costumista e folclórico. Fúndase a Escola Rexional de Declamación co obxectivo de representar en galego e fomentar a súa publicación. O autor representativo deste momento é Lugrís Freire coa obra A Ponte, de temática anticaciquil.

2. Etapa

LIÑA DO TEMPO:

NACEMENTO GALEGO-PORTUGUÉS (S.VIII-S.XII) INICIO PRIMEIRAS CANTIGAS GALEGO-PORTUGUÉS (S.XII) ESPLENDOR TROBADORESCO DECADENCIA LÍRICA (S.XIV - S.XV) SECULOS ESCUROS (S.XVI - S.XVII) RENACEMENTO REXURDIMENTO CONTEMPORANEIDADE (S.XIX, S.XX, S.XXI).

CANTIGAS DE AMIGO: Orixe Autóctona

Ondas do mar: Sentimentos das Persoas A AUGA: Cando está todo moi calmado, significa que vai pasar algo A alva: Momento triste no que se separan os namorados as aves: representan a liberdade, seducción e namoramento o cervo: representa ao home o vento: elemento masculino que esperta a sexualidade feminina A camisa: representa ao home (cando a dona di que vai a lavar as camisas significa coito) lavar os cabelos: manifestación da sensualidade

Adverbios

LUGAR

Adverbios de lugar: á beira, a carón, a contramán, a rente(s), abaixo, acá, acó, acoló, adiante, ai, alá, alón, algures, alí, aló, ao lado, ao pé, ao redor, aquén, arredor, arriba, derriba, atrás, avante, cerca, debaixo, dentro, derredor, derriba, detrás, diante, embaixo, enfronte, encima, enriba, fóra, lonxe, ningures, onde, preto, u?, velaí, velaquí, xalundes*.

*‘nalgún lugar’

TEMPO

Adverbios de tempo: a cada canto, a cada pouco, a deshora, a destempo, a diario, a miúdo, a tempo, acotío, agora, aínda, antano, antes, antes de onte, antonte, ao outro día, ao pouco, ao raro, aos poucos, arestora, arreo, ás veces, asemade, atrás, axiña, cando, cedo, cerca, daquela, de a pouco, de aquí a un pouco, de camino,...

Características Sociolingüísticas da Lingua Galega no Século XX

Neste período, abórdanse tres puntos clave na evolución da lingua galega:

• A continuidade do proceso de castelanización.
• A funcionalidade lingüística.
• A continuación do proceso de revalorización.

A Continuidade do Proceso de Castelanización

O proceso de castelanización continuou nos ámbitos urbanos e nas clases sociais con mellor situación económica, mentres que o galego se conservaba nas zonas rurais e semi-rurais. Esta situación débese a varios factores:

• O crecemento urbano e a extensión das clases medias.
• A progresiva xeneralización do ensino.
• A extensión dos grandes medios de comunicación de masas.
• Os factores de prestixio e valorización lingüística, que continuaron

Criterios para a selección da variedade estándar

A variedade estándar é unha elaboración artificial e planificada a partir do diasistema dunha lingua, co obxecto de obter un modelo de lingua unitario para o ensino, os usos oficiais e os usos escritos e formais, que á súa vez permita cohesionar política e socialmente o territorio onde é oficial. No caso do galego, os criterios para a selección desta variedade estándar son os seguintes: supradialectalismo, o uso literario, harmonía coas demais linguas romances e a exclusión dos castelanismos.

Supradialectalismo e xeografía lingüística

En primeiro lugar, os estudos científicos realizados para a elaboración do Atlas Lingüístico de Galicia (ALGa) determinaron a base sobre a que...