A lingua galega no século XX: castelanización, funcionalidade e revalorización
Resumo
O texto analiza a evolución do galego no século XX a partir de tres eixes: a continuidade da castelanización, a funcionalidade lingüística (diglosia entre oral e escrito) e o proceso de revalorización en tres fases. Tamén recolle a contradición entre os avances culturais e a práctica cotiá entre 1975 e 2000.
Puntos clave
- A castelanización continuou sobre todo nas cidades e nas clases con mellor situación económica, mentres o galego se conservaba no rural e semirural.
- Mantívose unha actitude diglósica: o galego como lingua oral e informal e o castelán como lingua escrita e formal.
- No ámbito laboral, o galego dominaba nos oficios tradicionais e manuais e o castelán nos relacionados co mundo moderno.
- A revalorización do galego, iniciada no século XIX, pasou por tres fases: avance no primeiro terzo do século XX, involución e lenta recuperación durante a ditadura e avance significativo na democracia.
- Entre 1975 e 2000 o galego seguiu sendo a lingua de identidade e da relación familiar e local, pero o castelán avanzou nas cidades e entre as clases medias.
Características Sociolingüísticas da Lingua Galega no Século XX
Neste período, abórdanse tres puntos clave na evolución da lingua galega:
- A continuidade do proceso de castelanización.
- A funcionalidade lingüística.
- A continuación do proceso de revalorización.
A Continuidade do Proceso de Castelanización
O proceso de castelanización continuou nos ámbitos urbanos e nas clases sociais con mellor situación económica, mentres que o galego se conservaba nas zonas rurais e semi-rurais. Esta situación débese a varios factores:
- O crecemento urbano e a extensión das clases medias.
- A progresiva xeneralización do ensino.
- A extensión dos grandes medios de comunicación de masas.
- Os factores de prestixio e valorización lingüística, que continuaron marcando o galego como negativo e contrario ao ascenso social.
A Funcionalidade Lingüística do Galego
En canto á funcionalidade lingüística, os progresos do galego dependían dos ámbitos aos que nos refiramos. Polo xeral, mantívose unha actitude diglósica, caracterizada por:
- O uso do galego como lingua oral propia dos contextos informais e para as relacións entre iguais.
- O asentamento do castelán como lingua escrita, propia dos ámbitos máis formais e con persoas de clase ou posición superior.
No ámbito laboral, nos oficios tradicionais ou manuais dominaba o galego, mentres que nos relacionados co mundo moderno predominaba o castelán.
A Revalorización da Lingua Galega
O proceso de revalorización do galego, iniciado no século XIX, desenvolveuse en tres fases principais:
Primeiro Terzo do Século XX: Avance Vertixinoso
Neste período, produciuse un avance vertixinoso no uso literario e político do galego.
Anos da Ditadura: Involución e Lenta Recuperación
Tras os primeiros anos da Ditadura, marcados por unha gran involución, comezou unha lenta recuperación a nivel literario e político.
Democracia: Avance Significativo e Desafíos
Finalmente, na democracia, iniciouse un avance significativo. Malia iso, o galego segue a ter que loitar cos estigmas do ruralismo e da incultura, pero grazas á aplicación de varias leis, permitiuse a súa presenza na Administración e no ensino.
Conclusión: Contradicións e Evolución (1975-2000)
En conclusión, obsérvase unha gran contradición entre os avances no ámbito da cultura e os que se producen na percepción dos usos cotiáns. Entre 1975 e 2000, o galego seguiu a ser a lingua de identidade da maioría da poboación e a lingua da relación familiar e local, pero o castelán avanzou rapidamente nos ámbitos urbanos e entre as clases medias.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Cales son os factores que favoreceron a castelanización do galego no século XX?
Entre os factores citados están o crecemento urbano e a extensión das clases medias, a xeneralización do ensino, a extensión dos grandes medios de comunicación de masas e o prestixio social do castelán frente ao galego.
Que é a diglosia que describe o texto?
É a situación en que o galego se usa como lingua oral propia dos contextos informais e entre iguais, mentres o castelán se asenta como lingua escrita dos ámbitos máis formais.
En que fases se desenvolveu a revalorización do galego?
Desenvolveuse en tres fases: avance vertixinoso no primeiro terzo do século XX, involución seguida de lenta recuperación nos anos da ditadura e avance significativo na democracia.
Ponte á proba
Tarxetas de repaso
Preme nunha tarxeta para ver a resposta.
Test
Preguntas xeradas con IA a partir do documento: comproba as respostas co texto.