Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Historia

A Constitución de 1931

A Constitución de 1931, aprobada o 9 de decembro, consta de 125 artigos. Comeza cunha definición categórica de soberanía popular no primeiro artigo: define a España como “unha república democrática de traballadores de toda clase”.

Dereitos e liberdades

Recolle unha extensa declaración de dereitos e liberdades:

• De expresión
• De culto
• Ao sufraxio universal e, por primeira vez na Historia de España, tamén feminino.

O tema foi obxecto de intensos debates, temendo unha parte da esquerda que o voto feminino favorecese á dereita.

A Constitución estableceu:

• O matrimonio civil
• O dereito ao divorcio
• O dereito á educación
• O traballo como obriga social

Tamén proclamou a subordinación do dereito á propiedade privada ao interese...

A Segunda Guerra Mundial: Causas e Consecuencias

Entre 1939 e 1945 tivo lugar a maior das guerras de todos os tempos, polo número de vítimas, o volume das destrucións e a amplitude de territorios que se viron afectados.

O camiño cara á guerra

Debido ás dificultades económicas e ao desenvolvemento político que estas provocaron, na década de 1930 producíronse:

• O fracaso da Sociedade de Nacións, que foi incapaz de evitar os enfrontamentos, xa que carecía de medios eficaces de sanción.
• A expansión territorial dos estados fascistas:
  • Entre 1935 e 1939 a tensión aumentou.
  • Alemaña dispoñía dun poderoso exército e reclamaba a unión das terras habitadas polos alemáns; conseguiu Austria e parte de Checoslovaquia (1938-39).
  • Italia conquistou

Características do Fascismo

O fascismo foi creado en 1919 por Mussolini en Italia. É unha ideoloxía totalitaria que aspira a exercer un control absoluto sobre a sociedade e os seus individuos, buscando un novo sistema político e novos valores. Como principais trazos destacan:

• A primacía dos intereses xerais do Estado fronte aos dereitos dos individuos e grupos. Todo debe estar feito para conseguir a grandeza do Estado, engrandecer a patria.
• A concentración do poder en mans dun único líder, o único capaz de conducir o pobo para que alcance o destino que a Historia lle ten reservado. Non hai eleccións nin partidos políticos e non hai liberdade de expresión.
• Encadramento e mobilización das masas nun único partido, estando prohibidos

Carta de Poboamento

Documento polo que os monarcas e os señores laicos e eclesiásticos concedían privilexios forais a quen se establecese en determinados lugares ou cidades coa finalidade de atraer poboación e repoboar os territorios que se ían reconquistando aos musulmáns. En Galicia, os monarcas Fernando II e Afonso IX foron os que máis potenciaron a fundación ou repoboación de núcleos urbanos concedendo numerosos privilexios aos seus habitantes.

Manso

Unidade de explotación agraria familiar (casa e terras de cultivo) que o señor feudal cedía en usufruto a un colono libre ou a un servo a cambio de certas prestacións e censos. Xunto coa reserva señorial constituían os elementos básicos de explotación dos feudos na Alta Idade...

O Nacemento do Movemento Obreiro

A concentración de obreiros nas fábricas fíxolles tomar conciencia da súa dura situación laboral e intentaron mellorala.

Que é o Movemento Obreiro?

Coñécese como o conxunto de iniciativas levadas a cabo polos traballadores asalariados para mellorar as súas condicións.

Ludismo

As primeiras reaccións contra as malas condicións laborais foron espontáneas e moitos obreiros destruíron as máquinas, culpándoas da súa situación. Este movemento coñécese como ludismo, porque os obreiros actuaban en nome de Nedd Ludd.

Cartismo

Foi o primeiro movemento con fins laborais e políticos. Entre os anos 1838 e 1848 logrou unha gran mobilización en Gran Bretaña, ao presentar no Parlamento a Carta do Pobo, un documento...

Congreso de Viena

Os representantes dos Estados europeos, liderados polas principais potencias (Reino Unido, Austria, Prusia e Rusia) reuníronse no Congreso de Viena entre 1814 e 1815. Pretendían recuperar o control de Europa e volver ás estruturas do Antigo Réxime. Querían deixar atrás os principios da Revolución Francesa, o liberalismo e o nacionalismo e, á vez, controlar e vixiar a Francia para impedir un posible renacemento do seu imperio.

Acordos do Congreso de Viena

• Restauración das monarquías absolutas e do principio de lexitimidade, polo cal se repoñían no trono, baseándose en dereitos históricos, os monarcas depostos pola Revolución ou por Napoleón. Por exemplo, Luís XVIII ocupou o trono francés e Fernando VII, o español.

O Réxime Feudal na Idade Media

Coñécese como réxime feudal o sistema socioeconómico e político vixente en Europa durante a Idade Media.

Características da Vasalaxe Feudal

Este réxime baseábase na existencia de relacións de vasalaxe nas que o rei era o señor supremo dun territorio ao que se lle debía obediencia e fidelidade. Nesa relación, o rei outorgaba aos seus vasalos (nobres) un beneficio (dereitos xurisdicionais) ou un feudo (terras). Esta relación era establecida entre iguais, é dicir, pertencentes ao estamento privilexiado.

Á súa vez, os grandes nobres establecían este tipo de relacións con outros de inferior categoría, dando lugar á chamada pirámide de dependencia feudal.

De acordo coas obrigas feudais, cada nobre dispoñía...

Antigo Réxime en España

Período que se iniciou en Europa no século XVI e que acadou a súa plenitude no século XVIII. Caracterizouse por unha economía de base agraria, a permanencia das estruturas feudais, a sociedade estamental e a monarquía absoluta. Estes trazos foron desaparecendo por culpa da Revolución Francesa.

Catastro de Ensenada

Minucioso interrogatorio ou enquisa para coñecer as características demográficas, económicas e xeográficas das poboacións da Coroa de Castela co obxectivo de establecer un sistema fiscal máis racional, e substituír a multiplicidade de rendas por unha única contribución. Foi proposto polo marqués de Ensenada, ministro de Fernando VI, e foi elaborado entre 1750 e 1753.

Decretos de Nova Planta

Conxunto...

Liña do Tempo: España no Século XVIII

A Monarquía Borbónica en España

• A Guerra de Sucesión (1701-1714): Imponse Filipe V en 1714. Tratados de Utrecht (1713) e Rastadt (1714).
• Filipe V (1714-1746): En 1713 impón a Lei Sálica.
• Fernando VI (1746-1759): Asina o Concordato coa Santa Sé (1753).
• Carlos III (1759-1788): Motín de Esquilache (1766) e expulsión dos xesuítas (1767).

A Revolución Francesa e o Imperio Napoleónico

Etapas da Revolución Francesa

1. A Monarquía Constitucional (1789 – 1792): Promúlgase a primeira Constitución Francesa (1791). Austria e Prusia invaden Francia en 1792.
2. A Primeira República (1792 – 1804):
   • Convención (1792 – 1794): Luís XVI é guillotinado (1793).
   • Directorio (1795 – 1799).
   • Consulado (1799 – 1804)

Crise da manufactura e do comercio

Xa falamos antes da manufactura, dos gremios e do importante desenvolvemento do comercio internacional no século XIII. Pero debemos considerar que a manufactura que fabricaba para este comercio era case exclusivamente a téxtil, pois noutros aspectos as distintas comarcas autoabastecíanse. E, a pesar do seu desenvolvemento, a industria téxtil estaba moi por debaixo da agricultura, sobre todo porque empregaba a un número relativamente baixo de persoas.

A crise demográfica e agrícola inflúe tamén na industria téxtil, xa que diminúe a man de obra e o número de consumidores, o que significa menos demanda, descenso da produción e baixada dos salarios. Nas dúas grandes zonas europeas produtoras de tecidos...