A Segunda Guerra Mundial: Desenvolvemento e Impacto

A Segunda Guerra Mundial: Causas e Consecuencias

Entre 1939 e 1945 tivo lugar a maior das guerras de todos os tempos, polo número de vítimas, o volume das destrucións e a amplitude de territorios que se viron afectados.

O camiño cara á guerra

Debido ás dificultades económicas e ao desenvolvemento político que estas provocaron, na década de 1930 producíronse:

• O fracaso da Sociedade de Nacións, que foi incapaz de evitar os enfrontamentos, xa que carecía de medios eficaces de sanción.
• A expansión territorial dos estados fascistas:
  • Entre 1935 e 1939 a tensión aumentou.
  • Alemaña dispoñía dun poderoso exército e reclamaba a unión das terras habitadas polos alemáns; conseguiu Austria e parte de Checoslovaquia (1938-39).
  • Italia conquistou Abisinia, e Mussolini colaborou con Hitler na Guerra Civil Española.
  • Xapón reiniciou a guerra contra China (1937) para ampliar os seus dominios.
  • Entre eles fóronse reforzando ata crear o Eixe Berlín-Roma-Toquio.
• O inicio da guerra:
  • En agosto de 1939 Hitler asinou un tratado coa URSS de Stalin para repartirse os territorios do leste de Europa.
  • En setembro dese mesmo ano ordenou a invasión de Polonia; Francia e Gran Bretaña declararon a guerra a Alemaña.

Fases da guerra

• Os triunfos do Eixe (1939-40):
  • Alemaña, Italia e Xapón conseguiron sucesivas vitorias.
  • Alemaña conseguiu Polonia, Dinamarca, Noruega, Holanda, Bélxica e gran parte de Francia.
  • En colaboración cos italianos, conquistaron Albania, Grecia, Iugoslavia e o norte de África.
  • A URSS ocupou, polo pacto con Alemaña, o leste de Polonia, Estonia, Letonia, Lituania, Bucovina e Besarabia.
  • Só Gran Bretaña resistía.
  • Xapón avanzou en China.
• Extensión da guerra e a entrada da URSS e EEUU (1941-42):
  • En 1941 Hitler rompeu o acordo con Stalin e invadiu a URSS, pero a gran resistencia rusa atrasou o ataque alemán.
  • Xapón avanzou por Filipinas, Malaisia e Indonesia.
  • EEUU, Gran Bretaña, a URSS e China formaron o bando dos Aliados contra as potencias do Eixe.
• O cambio de signo e a contraofensiva aliada (1942-43):
  • Os Aliados conseguiron conter o avance inimigo en todas as frontes.
  • Os norteamericanos derrotaron as tropas do Eixe no norte de África, conquistaron Sicilia e o sur de Italia, provocando a caída de Mussolini.
  • Os alemáns retrocederon nas chairas rusas.
• A vitoria dos Aliados (1944-45):
  • O 30 de abril Hitler suicidouse.
  • O 4 de maio Alemaña capitulou e rematou a guerra en Europa.
  • EEUU recuperou Filipinas.
  • O 6 de agosto de 1945 lanzou unha bomba atómica sobre Hiroshima e días despois outra sobre Nagasaki.
  • O 2 de setembro Xapón asinou a rendición.

As novas formas da guerra

Como novidades destacaron:

• Novas armas e estratexias de combate cun crecente papel das máquinas. Destacaron os vehículos, sobre todo os aéreos, que permitiron o bombardeo masivo das cidades.
• Nos países ocupados xurdiron grupos de resistencia e de partisanos que realizaron accións de sabotaxe e espionaxe en favor dos Aliados.
• Os campos de concentración, de traballos forzados e exterminio:
  • Tanto alemáns como xaponeses crearon numerosos campos de concentración, onde encerraron a poboación civil e soldados capturados.
  • Non se encerraba as persoas polos seus actos, senón polo grupo ao que pertencían.

A organización da paz e a fundación da ONU

En 1945, na conferencia de Ialta e na de Potsdam, tomáronse os principais acordos:

• Imposición aos vencidos:
  • Alemaña sería dividida en catro zonas administradas por EEUU, Francia, Gran Bretaña e a URSS. O mesmo sucedería con Austria.
  • Eliminación do nazismo e o fascismo, sendo os seus dirixentes xulgados e condenados.
  • Establecemento de sistemas democráticos.
  • En Xapón mantívose a figura do emperador, pero supervisado polos norteamericanos.
• Modificacións territoriais:
  • Reduciuse o tamaño de Alemaña, perdendo algúns territorios que pasaron a Polonia.
  • A URSS mantivo Estonia, Letonia e Lituania.
• Fundación da ONU:
  • En 1945 os Aliados formaron a Organización das Nacións Unidas coa finalidade de manter a paz e a seguridade internacionais e axudar a solucionar os problemas internacionais de carácter económico, social, cultural ou humanitario.
  • Os seus principais organismos son: a Asemblea Xeral, con sede en Nova York, na que están representados todos os estados membros; o Consello de Seguridade, encargado de manter a paz internacional; a Secretaría Xeral, que leva a representación da ONU; e o Tribunal Internacional de Xustiza, encargado de xulgar os conflitos entre os países membros.