Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Historia

Oposición ao franquismo

O franquismo foi o nome do réxime instaurado en España por Francisco Franco tras a vitoria na Guerra Civil, e prolongouse ata a súa morte. Trátase dun réxime ditatorial e antidemocrático que se mantivo durante tanto tempo grazas á constante represión dos opositores, aos apoios das clases dirixentes e á complicidade das potencias mundiais. O réxime suscitou movementos de oposición tanto desde o interior como desde o exterior.

A primeira fase da oposición caracterizouse pola fragmentación e a escasa efectividade. A partir dos anos 60, as forzas de oposición recompóñense e a resistencia increméntase.

A resistencia no interior

A actuación da resistencia interior foi moi limitada, pero destacou a dos maquis,...

Liberalismo e Independencias no Século XIX

Liberalismo moderado vs. absolutismo

Contra o absolutismo, implantáronse gobernos liberais en 1820 en España, Portugal, Nápoles e Piemonte. Os levantamentos antiabsolutistas fracasaron.

En 1830 houbo revolucións en Bélxica, España, Portugal, Polonia, Italia (vrs.), Alemaña (vrs.) e Francia. En Francia, a destitución de Carlos X deu paso a unha monarquía constitucional, a vitoria do liberalismo moi conservador, con sufraxio censitario.

Liberalismo democrático vs. moderado

En 1848 houbo participación popular. En Francia naceu a Segunda República. En Prusia, Austria, Hungría, Alemaña e Italia implantouse o sufraxio universal masculino, pero sen outros dereitos. O movemento fracasou porque a...

Golpe de Estado: 17 de xullo de 1936

As tropas de Melilla sublevaronse contra o Goberno, iniciando a Guerra Civil. O día 18 triunfaron nos territorios coloniais. Franco tomou o mando.

Guerra Civil (17/07/1936 - 01/04/1939)

Tras a vitoria dos sublevados, os principais mandos militares elixiron a Franco como xefe de Goberno. Creouse o novo Estado autoritario:

• Desmantelouse o sistema parlamentario republicano.
• Anulouse a lei agraria.
• Prohibiuse os partidos políticos e os sindicatos.
• Estableceuse un partido único (Falanxe Española).
• Suprimiuse a liberdade de expresión e impúxose a censura.
• Derrogáronse os estatutos de autonomía.

Consecuencias da guerra

Demográficas: 400.000 mortos, dos cales 210.000 foron execucións (150.000 polos sublevados e 60....

Cronoloxía da Historia de España (1902-1938)

1902 Alfonso XIII trono.
1902 Ley de Jurisdicións e Conferencia de Algeciras, 1906.
1907-1909 Goberno largo de Maura.
1907 Ley Electoral.
1903 Fundación da Unión Republicana e do Partido Nacionalista Vasco.
1904 Acordo franco-español sobre Marrocos.
1907 Declaración de Cartagena.
1909 Batalla de Gurugú (emboscada do barranco do Lobo).
26 de xullo - 1 de agosto de 1909 Semana Trágica de Barcelona.
1908 Formación do bloque de esquerdas e do Partido Radical.
1910 Fundación da CNT e Lei de Candados.
1912 Protectorado francés e español sobre Marrocos e Lei de Mancomunidades.
1914 Mancomunidade catalá.
1917 Crise política, social e militar.
1907 Sindicato de Solidariedade Obreira.
1909 Conxunción republicano-...

Segundas invasións

• Viquingos: conquistaron as illas británicas e a zona sur de Italia.
• Húngaros: crearon Hungría.
• Sarracenos: piratas musulmáns.

Sociedade estamental

• Nobres:

Restauración borbónica (1875-1898)

A Restauración consistiu na volta da monarquía borbónica despois do levantamento que derrocou a República. Foi levada a cabo por Cánovas del Castillo, que intentou acabar coa influencia dos militares no poder e coas guerras carlistas e a de Cuba. Elaborou a primeira constitución baseada no bipartidismo (liberal e conservador). A primeira medida foi a convocatoria das Cortes constituíntes, xa que a Constitución de 1869 quedara sen efecto despois da República. As primeiras eleccións foron con sufraxio universal; as seguintes, co censitario.

Constitución de 1876

Clara mostra do liberalismo doutrinario, caracterizado polo sufraxio censitario e a soberanía compartida entre as Cortes e o rei. Tiña carácter...

Crise do Estado liberal: o reinado de Afonso XIII

O mantemento da alternancia de partidos (1902-1917)

O sistema alternativo mantívose entre 1902 e 1917 baixo dous novos líderes: Antonio Maura, á fronte do Partido Conservador, e José Canalejas, á fronte do Partido Liberal. Ambos levaron a cabo unha política rexeneracionista que intentou rematar co caciquismo e implantar certas melloras sociais.

A Semana Tráxica de Barcelona (1909)

Foi o problema interno máis destacado do período e estivo motivada polo intento de España de crear un protectorado en Marrocos. Consistiu nunha folga e violentos disturbios en Barcelona, causados pola mobilización de reservistas para acudir á guerra con Marrocos. A violenta represión da folga polo goberno...

A división do mundo en bloques (1946-1974)

A formación dos bloques

As conferencias de paz non puxeron fin aos enfrontamentos mundiais. As dúas superpotencias vencedoras, EE.UU. e a Unión Soviética, xurdiron como enfrontamentos entre elas que dividiron o mundo en dous bloques antagónicos. Cada superpotencia buscou o maior número posible de aliados. EE.UU. obrigou a expulsar aos comunistas dos gobernos de coalición formados en moitos países de Europa occidental, e a Unión Soviética propiciou o acceso ao poder de partidos comunistas nos países de Europa central e oriental ocupados polo seu exército.

O inicio da ruptura

A ruptura entre as dúas superpotencias produciuse en 1947. O presidente estadounidense Harry Truman proclamou a chamada...

A crise política do Antigo Réxime

1.1 O reinado de Carlos IV (1788-1808)

A crise política do Antigo Réxime iniciouse no reinado de Carlos IV. No ano seguinte ao seu acceso ao trono estalou a Revolución Francesa. España levou a cabo unha política flutuante e puxo fin ás reformas ilustradas, por considerar que as súas ideas orixinaran a revolución en Francia. Tras a execución de Luís XVI, España declarou a guerra á Francia revolucionaria, pero este invadiu o País Vasco e Navarra, e tivo que pedir a paz (Paz de Basilea, 1795).

O primeiro ministro do rei, Manuel Godoy, aliouse con Francia e asinou con Napoleón o Tratado de Fontainebleau (1807) para repartirse Portugal. Co pretexto de invadir Portugal, as tropas francesas entraron en...

O panorama internacional entre 1939 e 1991

-Segunda Guerra Mundial: estalou debido as tensións políticas, económicas e sociais de entreguerras. Ao finalizar a guerra desaparecen os fascismos e abriuse unha nova situación internacional, caracterizada pola Guerra Fría e a descolonización.

-A división do mundo en bloques: occidental ou capitalista, liderado por EE.UU., e oriental ou comunista, dirixido pola Unión Soviética. As relacións estiveron marcadas por unha gran tensión ideolóxica e militar, que marcou as relacións internacionais ata a caída do bloque comunista en 1990.

-A descolonización: supuxo o acceso á independencia das antigas colonias localizadas en Asia e África. Os novos países, pobres e atrasados, constituíron...