Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Historia de Bacharelato

Transición política: do franquismo á democracia

Durante a ditadura existía unha clara diverxencia entre o anquilosamento político e o crecente dinamismo da sociedade. Juan Carlos I foi proclamado rei dous días despois da morte de Franco, o 20 de novembro de 1975. O seu discurso anticipaba a vontade de introducir cambios políticos significativos. Malia a presidencia de Arias Navarro no goberno, o rei comezara a rodearse de defensores dunha transición cara a un sistema democrático.

Proxectos políticos

• Continuista (búnker): defendía a permanencia do modelo franquista coa concesión testemuñal de algúns dereitos.
• Reformista-continuista (Fraga): proposta tímida, pero mantendo o modelo franquista.
• Reformista (Suárez): buscaba unha democracia

Contexto internacional e crise da monarquía

No século XVIII, a política exterior española estaba supeditada aos intereses de Francia, tras a Revolución Francesa e a chegada de Napoleón. En 1801 España invadirá Portugal, conflito coñecido como a Guerra das Laranxas, e España incorporará a última anexión territorial, a cidade de Olivenza. En outubro de 1805, na batalla de Trafalgar, a armada británica enfrontouse á española dirixida polo almirante francés Pierre Villeneuve; a derrota da armada española supuxo o fracaso da invasión napoleónica de Inglaterra e a destrución da armada española.

En 1807, Napoleón e Godoy asinan o Tratado de Fontainebleau, que permitía o paso das tropas francesas polo territorio español buscando...

Aspiracións nacionalistas nos Balcáns

Os Balcáns constituían unha zona de conflito en Europa como resultado da desintegración do Imperio Otomán. Serbia e Bulxaria pretendían unificar e liderar os pobos eslavos do sur. O Imperio Austrohúngaro e o Imperio Ruso aspiraban a ampliar a súa influencia nos Balcáns. Para frear o expansionismo austríaco, Rusia converteuse en protectora de Serbia.

As tres crises sucesivas nos Balcáns

• Anexión de Bosnia-Hercegovina polo Imperio Austrohúngaro. Este feito provocou a indignación de Rusia e foi a orixe das dúas guerras balcánicas seguintes.
• Primeira guerra balcánica. O Imperio Ruso apoiou a creación dunha liga balcánica (Serbia, Bulxaria, Grecia e Montenegro) para enfrontarse ao Imperio Otomán.

Agonía do franquismo e inicios da transición

Crise do réxime nos anos 70

Oposición ao franquismo

O franquismo foi o nome do réxime instaurado en España por Francisco Franco tras a vitoria na Guerra Civil, e prolongouse ata a súa morte. Trátase dun réxime ditatorial e antidemocrático que se mantivo durante tanto tempo grazas á constante represión dos opositores, aos apoios das clases dirixentes e á complicidade das potencias mundiais. O réxime suscitou movementos de oposición tanto desde o interior como desde o exterior.

A primeira fase da oposición caracterizouse pola fragmentación e a escasa efectividade. A partir dos anos 60, as forzas de oposición recompóñense e a resistencia increméntase.

A resistencia no interior

A actuación da resistencia interior foi moi limitada, pero destacou a dos maquis,...

Liberalismo e Independencias no Século XIX

Liberalismo moderado vs. absolutismo

Contra o absolutismo, implantáronse gobernos liberais en 1820 en España, Portugal, Nápoles e Piemonte. Os levantamentos antiabsolutistas fracasaron.

En 1830 houbo revolucións en Bélxica, España, Portugal, Polonia, Italia (vrs.), Alemaña (vrs.) e Francia. En Francia, a destitución de Carlos X deu paso a unha monarquía constitucional, a vitoria do liberalismo moi conservador, con sufraxio censitario.

Liberalismo democrático vs. moderado

En 1848 houbo participación popular. En Francia naceu a Segunda República. En Prusia, Austria, Hungría, Alemaña e Italia implantouse o sufraxio universal masculino, pero sen outros dereitos. O movemento fracasou porque a...

Cronoloxía da Historia de España (1902-1938)

1902 Alfonso XIII trono.
1902 Ley de Jurisdicións e Conferencia de Algeciras, 1906.
1907-1909 Goberno largo de Maura.
1907 Ley Electoral.
1903 Fundación da Unión Republicana e do Partido Nacionalista Vasco.
1904 Acordo franco-español sobre Marrocos.
1907 Declaración de Cartagena.
1909 Batalla de Gurugú (emboscada do barranco do Lobo).
26 de xullo - 1 de agosto de 1909 Semana Trágica de Barcelona.
1908 Formación do bloque de esquerdas e do Partido Radical.
1910 Fundación da CNT e Lei de Candados.
1912 Protectorado francés e español sobre Marrocos e Lei de Mancomunidades.
1914 Mancomunidade catalá.
1917 Crise política, social e militar.
1907 Sindicato de Solidariedade Obreira.
1909 Conxunción republicano-...

Restauración borbónica (1875-1898)

A Restauración consistiu na volta da monarquía borbónica despois do levantamento que derrocou a República. Foi levada a cabo por Cánovas del Castillo, que intentou acabar coa influencia dos militares no poder e coas guerras carlistas e a de Cuba. Elaborou a primeira constitución baseada no bipartidismo (liberal e conservador). A primeira medida foi a convocatoria das Cortes constituíntes, xa que a Constitución de 1869 quedara sen efecto despois da República. As primeiras eleccións foron con sufraxio universal; as seguintes, co censitario.

Constitución de 1876

Clara mostra do liberalismo doutrinario, caracterizado polo sufraxio censitario e a soberanía compartida entre as Cortes e o rei. Tiña carácter...

Sociedade de Nacións

a) Obxectivos: garantir a paz e a seguridade internacionais mediante a prevención e solución pacífica de conflitos, promover o desarmamento xeral e fomentar as relacións internacionais.

b) Funcionamento: sede en Xenebra (Suíza).

Organismos

• Asemblea: composta por representantes de todos os Estados membros.
• Consello: órgano permanente formado polos representantes das principais potencias vencedoras.
• Secretaría: presidida polo secretario xeral.

Organismos asociados

• Tribunal Permanente de Xustiza Internacional.
• Organización Internacional do Traballo (OIT).

Logros

1. Institucionalización da diplomacia multilateral.
2. Creación dun foro de discusión entre os países membros.
3. Fomento da cooperación entre países.
4. Establecemento dun sistema

Guerra Civil Española

GUERRA CIVIL

- Fracaso do golpe de Estado e comezo dunha guerra civil de tres anos.

- 1936: Comezo da guerra e batalla de Madrid.

- 1937: Intervención estranxeira e vitorias dos nacionais no norte.

- 1938-1939: Ofensivas rivais e final da guerra.

- Internacionalización da guerra civil: conflito entre fascismo e democracia (contexto europeo): fascismo e comunismo. Principio de non intervención (incumprido).

- Apoios da República: URSS, Francia, México e as Brigadas Internacionais.

- Apoios nacionais: Italia e Alemaña.

- Evolución sociopolítica e ideolóxica: No bando republicano continúa a indecisión entre a revolución social (CNT) e a guerra (PCE). No bando nacional verificáronse as forzas políticas no "Movemento...