Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Filosofía e ética de Bacharelato

A chegada do xiro humanístico

A mediados do século V prodúcese un desprazamento do interese filosófico da Natureza (physis) ao home (anthropos), o que se coñece como xiro humanístico ou antropolóxico. Esta revolución estará protagonizada por Sócrates e un grupo máis ou menos homoxéneo de pensadores chamados Sofistas, entre os que destacan Protágoras e Gorxias. A importancia ou incidencia destes autores na filosofía platónica é notable, se ben é certo que en diferente medida.

A influencia dos Sofistas e Sócrates en Platón

No caso dos Sofistas, dita incidencia é negativa, adoptando Platón respecto deles unha actitude absolutamente crítica. A filosofía moral e concepción política de Sócrates son absolutamente determinantes...

O Mito: Definición e Orixes

O mito, na cultura grega, é un conxunto de narracións. Algunhas son de tradición oral e as máis coñecidas de tradición escrita, rexistradas en obras fundamentais como a Teogonía de Hesíodo e a Ilíada e a Odisea de Homero.

O Logos: Razón e Coñecemento

O logos é o coñecemento que se adquire a través da razón e non a partir de crenzas. Preséntase como a antítese do mito en varios aspectos:

• Fronte á arbitrariedade (caprichosa) do mito, no logos encóntrase a necesidade, de tal forma que as cousas suceden cando, onde e como teñen que suceder.
• Fronte ao caos, estreitamente relacionado co mito, no logos recórrese a un cosmos ordenado que ten leis propias.
• Fronte á angustia que provoca o futuro coa ignorancia

Análise de Textos Filosóficos sobre a Concepción do Ser Humano

TEXTO 1: Max Scheler (Se se pregunta a un europeo...)

TEMA: A concepción do home para un europeo culto.

TESE:

O ser humano pódese entender de tres maneiras fundamentais:

1. Xudeocristiá: Defende que Deus é o creador de todas as cousas.
2. Antigüidade Clásica: Percíbeo dunha forma filosófica.
3. Científica Moderna: O home sería un produto da evolución do planeta.

ESQUEMA: Formas de entender o ser humano:

• Xudeocristiá (Teolóxica)
• Da Antigüidade Clásica (Filosófica)
• Ciencia Moderna (Científica)

RELACIÓN:

Está relacionado co desenvolvemento histórico da pregunta polo home (tradición oriental, grega, xudeocristiá, humanista e positivista).

TEXTO 2: Aristóteles (A razón pola que o

O Problema da Metafísica en Kant: É Posible como Ciencia?

Kant parte do feito de que a matemática e a física son ciencias, en cambio, a metafísica non. Kant entende por metafísica un coñecemento cuxos principios van máis alá da experiencia, e que fala sobre: Deus, a Alma e o Mundo.

A Metafísica como Ciencia: A Pregunta Fundamental

Kant pregúntase se é posible un coñecemento científico sobre estes temas. Así pois, o problema fundamental segue a ser se é posible a metafísica como ciencia. Entón, só averiguando as condicións que fan posible a ciencia podemos saber se a metafísica se axusta a elas.

Como se Forma a Ciencia Segundo Kant?

Para Kant, a ciencia está formada por xuízos que deben cumprir dúas condicións:

1. Que aumente

A Substancia na Filosofía: Descartes, Locke e Hume

A substancia é aquilo que existe de tal xeito que non precisa doutra cousa para existir. As substancias teñen distintos atributos e modos. Segundo Descartes, hai tres tipos de substancias:

• Res Cogitans (Alma): A primeira verdade, o pensamento.
• Res Infinita (Deus): Necesario, como demostra, con consecuencias...
• Res Extensa (Mundo): A ela pertence o noso corpo, as plantas, etc., todo o que se opón á Res Cogitans.

Deus garánteme que todo o que penso con ideas claras e distintas é verdadeiro. Polo tanto, garánteme que existe o mundo exterior, pero só me garante aquilo que é matematizable, o que se pode medir e contar. É dicir, o mundo queda reducido ao mecanismo, sen sequera finalidade. Só...

O Método Cartesiano e a Dúbida Metódica

Descartes nace a finais do século XVI e morre a mediados do XVII. É o fundador da nova etapa filosófica logo da crise da mesma. Dedicou toda a súa vida á ciencia e destacou en todas as áreas. Ten grandes coñecementos, viaxa por toda Europa e morre en Holanda. Escribiu Discurso do método e as Meditacións metafísicas. O problema fundamental da filosofía tradicional é a falta de método. Busca un método único e válido para todas as ciencias. El di: "Se temos unha única razón, tamén debemos ter un único método para todos os coñecementos". O método é o camiño para encontrar a verdade. El vai tentar aplicar o modelo matemático para todos os saberes. O primeiro que fai é establecer...

O Mito: Función e Características

• O mito cumpre unha función explicativa e exemplificadora.
• Nas narracións míticas interveñen a imaxinación e as crenzas.
• O mito tenta propiciar a acción sobrehumana dos deuses e estimular as dotes creativas e espirituais da imaxinación do ser humano.
• É un conxunto de narracións de transmisión oral e algunhas de tradición escrita, rexistradas na Teogonía de Hesíodo e na Ilíada e a Odisea de Homero.

O Logos: Razón e Coñecemento

• O Logos é o coñecemento que se adquire a través da razón e non a partir de crenzas ou mitos.
• Con el aparecen os primeiros pensadores.

Diferenzas entre Mito e Logos

O cadro seguinte resume as principais distincións:

• Explicación do fenómeno:
  • Mito: Deuses e destino, imaxinación

As Primeiras Explicacións da Orixe do Animal Humano

Os primeiros modelos explicativos da orixe das especies foron:

• O creacionismo: sostén a intervención divina como forma de xustificar a existencia do mundo e das distintas especies animais. Deus crea o mundo e os seres vivos e sitúa aos seres humanos nun plano distinto e superior ao do resto dos seres vivos.
• O fixismo: sostén que as especies xorden a partir dun acto de creación nun momento determinado e cunha forma idéntica a como se coñecen na actualidade. Non cabe a posibilidade da aparición ou desaparición de especies nin de ningunha modificación das súas características.

O fixismo aparece unido ao creacionismo, e Aristóteles foi fixista e influíu en Linneo, que levou a cabo unha...

O Problema Mente-Cerebro

Co desenvolvemento da neuroloxía, a filosofía denominou este problema como o problema mente-cerebro. As posicións máis importantes son:

1. Monismo

A única realidade que constitúe ao home é material. Os estados mentais teñen orixe no cerebro. Dentro do monismo, destacan:

• a) Teoría da identidade mente-cerebro: Os estados mentais son iguais aos procesos cerebrais. A conduta do home é exclusivamente aquela que resulta un efecto do sistema nervioso e do cerebro: a mente disólvese no cerebro e a psicoloxía en neurofisioloxía.
• b) Materialismo eliminativo (Churchland): Defende que existe unha xerarquía de enfoques sobre o problema da mente. A autonomía dos procesos mentais outórgase polo sentido común e outras

Marx

Marx. Co comezo da Idade Contemporánea, que xorde co remate da Revolución Francesa, aparece a Revolución Industrial. Debido ao cambio no traballo, a sociedade pasa a estar constituída pola burguesía e polo proletariado. Marx pretendeu explicar este fracaso do proxecto político ilustrado. Marx apuntaba nunha dirección: a sociedade non pode considerarse como un todo, senón que se atopa dividida en clases sociais. De maneira que o proxecto dos Ilustrados só favorecera á burguesía. Segundo Marx, se hai algo que distingue ao home do resto de animais é que é capaz de producir os seus medios de vida; de transformar o ámbito a través da técnica para obter todo aquilo que necesita. A esencia do ser humano é, entón, o traballo....