Descartes: Método, Dúbida e Primeira Verdade

O Método Cartesiano e a Dúbida Metódica

Descartes nace a finais do século XVI e morre a mediados do XVII. É o fundador da nova etapa filosófica logo da crise da mesma. Dedicou toda a súa vida á ciencia e destacou en todas as áreas. Ten grandes coñecementos, viaxa por toda Europa e morre en Holanda. Escribiu Discurso do método e as Meditacións metafísicas. O problema fundamental da filosofía tradicional é a falta de método. Busca un método único e válido para todas as ciencias. El di: "Se temos unha única razón, tamén debemos ter un único método para todos os coñecementos". O método é o camiño para encontrar a verdade. El vai tentar aplicar o modelo matemático para todos os saberes. O primeiro que fai é establecer as regras do método, que son 21, reducíndoas a 4:

1. Regra da evidencia: é a fundamental. Segundo el, "non podo admitir nada no meu espírito do que non teña unha idea clara e distinta".
2. Regra da análise: consiste en que calquera problema témolo que descompoñer en elementos máis simples.
3. Regra da síntese: hai que partir do máis sinxelo e facelo complexo.
4. No proceso de análise e de síntese hai que facer revisións e comprobacións constantemente para estar seguros de que non deixamos nada.

Por tanto, se conseguimos manter estas catro regras, podemos chegar á verdade e evitar todo erro. A verdade depende de nós, do noso entendemento.

A Dúbida Metódica

Para iniciar a aplicación do método hai que comezar por prescindir de todos os coñecementos. É o chamado dúbida metódica, que non é a dúbida dos escépticos. A dúbida metódica é universal e teórica. Xustifícase mediante catro argumentos:

1. Os sentidos ás veces engánannos, hai que prescindir deles.
2. Confusión entre o estado de sono e o estado de vixilia. Ás veces, cando soño, vexo as cousas máis claras. Non vai ser que estea soñando esperto ou, crendo estar esperto, estea soñando?
3. Ás veces equivocámonos nos razoamentos máis simples, polo que podemos equivocarnos en razoamentos máis complexos.
4. Un xenio maligno. Non vai ser que exista tal xenio que nos engane constantemente?

A Primeira Verdade

Aplicando a dúbida metódica, atopa unha primeira verdade que non pode poñer en dúbida: "Penso, logo existo". Esta primeira verdade é intuitiva, non é froito dun razoamento. Esta verdade, di Descartes, que é orixinal súa, pero está influenciado por San Agustín. Só demostra que é unha substancia que pensa, quedando reducido a pensamento. Non demostra o corpo, só a alma. Isto é criterio de verdade e certeza, é dicir, cando teña unha idea tan clara e distinta como esta, podo afirmala con certeza. Este pensamento pensa ideas. Hai, segundo el, 3 tipos:

1. Adventicias: son aquelas que parecen provir da experiencia.
2. Ficticias ou facticias: son froito da imaxinación.
3. Innatas: aquelas coas que nacemos. Son as fundamentais, a partir das cales elaboramos o noso pensamento.

Ao demostrar que existe el e os seus pensamentos, necesita que alguén lle garanta que o que el pensa existe fóra do pensamento, senón queda reducido a puro solipsismo.