Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Filosofía e ética de Bacharelato

Normas Sociais e Valores Culturais

As normas sociais e os valores culturais regulan múltiples situacións sociais. A súa función principal é manter a estrutura social. Deben regular:

• A forma legal e lexítima de acceder aos recursos.
• O valor dos recursos.
• O uso dos recursos.

Regulan de dúas formas diferentes:

• Estipulan un marco dentro do cal deben actuar os individuos.
• Contan cun grao de ambigüidade que permite diferentes interpretacións e usos segundo a situación.

Posúen un dobre carácter:

• Conforman un marco colectivo e externo ao individuo.
• Posúen un carácter subxectivo e interno. Os individuos incorporan as regras a través de diversos procesos de aprendizaxe.

A súa forza reside nas institucións sociais que cumpren dúas claves:

• Son as

Experiencia estética:

É o aprendizaxe que ten a súa raíz na capacidade simbólica do home, que está orientada á arte e adquire rasgos característicos que a diferencian de outros procesos de simbolización como a relixión e a ciencia.

Obras de arte:

É aquela manifestación artística que segue sendo valiosa a pesar de superar os límites das culturas nas que se orixinou, aínda que sexa en diferente contexto.

Cultura:

Conxunto de modos de vida, costumes e grao de desenvolvemento artístico, científico, etc. Numa época ou grupo social.

Representación:

Figura, imaxe ou idea que substitúe á realidade.

Arte:

É moi difícil definir arte, así que só expoñerei unha das súas posibles definicións.
É unha forma de expresión de sentimentos...

O Asombro e a Orixe do Coñecemento

Toda forma de coñecemento xorde da curiosidade e do asombro que provoca en nós o descoñecido. O verdadeiro asombro atópase relacionado coas necesidades diarias da vida. Para advertilo, será necesario empregar os sentidos dun novo xeito.

A Capacidade de Facer Preguntas

Xunto a esa capacidade de asombro, necesaria para iniciar o coñecemento, atópase a capacidade de facer preguntas. Moitas das antigas cuestións que o ser humano formulou ao longo da historia seguen estando abertas, mentres que outras se responderon debido ao avance do coñecemento científico.

Razón vs. Mito: A Argumentación

Non obstante, a diferenza máis radical entre a razón e o mito atópase na capacidade de crear argumentos. A razón...

1. Orixe, desenvolvemento e sentido da filosofía

Así naceu a filosofía

O asombro estaba nos comezos da filosofía e era unha das características do pensamento, porque asombro quere dicir estrañeza.

Unha forma de pensamento foi o mito. A filosofía non empezou en Atenas, senón nas colonias gregas de Asia Menor. Estas cidades rente ao mar eran símbolo tamén de liberdade. Nesas cidades os gregos coñeceran o alfabeto fenicio.

Na mesma época na que se comezaba a coñecer a escritura, comezaron tamén a acuñarse as primeiras moedas. As moedas representaron un xeito máis de liberación. Unha liberación e unha abstracción.

A economía, as novas estruturas desta sociedade, as viaxes, as relacións comerciais e culturais con outros pobos, puxeron...

Heráclito de Éfeso: Unha Introdución á súa Filosofía

Heráclito naceu en Éfeso, nunha familia nobilísima, e foi autodidacta. Escribiu un libro titulado Sobre a Natureza. Polo seu estilo, foi alcumado 'o Escuro', e a súa vida e forma de escribir aseméllano a Nietzsche, en quen a súa filosofía influíu notablemente. A súa doutrina resúmese en:

• Todo cambia.
• Loita de contrarios.
• O logos universal.
• O lume como arché.

A Doutrina Central: Todo Flúe

A principal idea recóllese na frase que resume a súa filosofía: 'Todo flúe, nada permanece'. Esta idea, tamén citada por Heráclito, influiría no mundo sensible de Platón.

A Tensión entre Contrarios

A segunda idea é que todo cambio débese a unha tensión entre contrarios, pero estes son...

Conceptos Sociais Fundamentais

Rol Social

Os diferentes medios sociais nos que actúa o individuo veñen sendo diferentes escenarios teatrais nos que representa papeis distintos, non debendo confundilos. O rol social coarta a liberdade e espontaneidade persoais na realización de certas tarefas.

Estatus Social

O rango ou posición que o individuo ocupa no seo da sociedade. A sociedade está estruturada xerarquicamente. Cada un dos estratos sociais conleva uns dereitos e obrigas, así como diferente grao de prestixio. Nas sociedades tradicionais o estatus adquírese por nacemento; nas industrializadas, é o resultado da actividade profesional.

Grupo Social

Posúe conciencia de grupo, uniformidade de acción e integración. O grupo social proporciónalle...

A dimensión social do ser humano

O ser humano é un ser social en 3 sentidos:

O home non podería dominar sobrevivir como especie nin dominar a outras se non é pola súa natureza social, pola súa tendencia a convivir con outros homes.

Case todas as accións humanas teñen un carácter social; porque obedecen a motivacións sociais ou porque están reguladas e orientadas socialmente.

O ser humano individual pensa como pensa, xente como xente, e actúa como actúa porque foi educado no seo dunha sociedade que modelou a súa personalidade.

Naturalismo e contractualismo

A relación entre o individuo e a sociedade son naturalismo e contractualismo.

Naturalismo: considera que a sociedade é connatural ó ser humano, que tende por unha inclinación natural...

Descartes: Teoría da Substancia

A definición cartesiana de substancia é: aquilo que non necesita de nada máis que de si mesmo para existir.

Esta definición, tomada literalmente, só podería aplicarse propiamente a Deus, posto que as criaturas necesitan del para existir. Por esta razón, Descartes distingue entre substancia infinita (Deus) e substancia finita.

As Substancias Finitas: Pensamento e Extensión

Ademais de Deus, sabemos que existen dúas realidades coñecidas que non se poden reducir unha á outra (e por iso son substancias, debido á súa independencia mutua):

• A extensión (res extensa)
• O pensamento (res cogitans)

Por unha banda, Descartes afirma que nada pertence á súa esencia, agás que é unha cousa pensante e non extensa. Por...

Temos unha verdade absolutamente certa: a existencia do eu como suxeito pensante. Esta existencia non parece implicar a existencia de ningunha outra realidade.

Eu podo pensar que “o mundo existe”, pero podo dubidar da súa existencia (podo estar soñando). O único certo é que eu penso que o mundo existe. Diso, de que o estou pensando, non podo dubidar.

O Problema da Realidade Exterior

O problema que formula Descartes é o de como, a partir desa verdade, se pode estar seguro da existencia dunha realidade.

Do “eu penso” deben extraerse as seguridades básicas sobre as que poder elaborar a ciencia. A primeira desas seguridades é a existencia do mundo. Descartes resolve esta cuestión así:

Contamos con dous elementos:

• O pensamento como actividade

A Ciencia Política Segundo Maquiavelo

Esta perspectiva realista, o "aterse aos feitos", inaugura a ciencia política no sentido de que o poder político debe estudarse desde a súa especificidade e sen facelo depender de instancias externas (morais, relixiosas, filosóficas...). Maquiavelo era consciente de que estaba a propoñer unha perspectiva e un método novos para o estudo da política:

"E porque sei que moitos escribiron disto, temo -ó escribir agora eu- ser considerado presuntuoso, tanto máis canto que me aparto, sobre todo no tratamento do tema que agora nos ocupa, dos métodos seguidos polos demais. Pero sendo o meu propósito escribir algo útil para quen o lea, pareceume máis convinte ir directamente á verdade real da cousa que